حجتالاسلام والمسلمین پورمحمدی وزیر کشور در گفتوگو با «ایران»:
موفقیتهای دولت را به نام مردم ثبت کنید
مقدمه:
وزارت کشور یکی از حساسترین ارگانهای نظام اجرایی ایران محسوب میشود و با توجه به وظایف این وزارتخانه میتوان گفت که تحقق تمام انتظارات از آن سخت و طاقتفرسا به نظر میرسد. حجتالاسلام والمسلمین مصطفی پورمحمدی پس از این که از مجلس شورای اسلامی برای تصدی پست وزارت کشور رأی اعتماد گرفت همواره در تلاش بود امنیت و ثبات در کشور را تثبیت کند و بیش از پیش رویکرد این وزارتخانه به مباحث اجتماعی نیز گرایش پیدا کرد. پورمحمدی دارای مدرک اجتهاد از حوزه علمیه قم است. پس از انقلاب شکوهمند اسلامی تا سال ۱۳۶۵ به عنوان دادستان انقلاب در استانهای خوزستان، هرمزگان و خراسان مشغول به کار شد. همچنین در سال ۱۳۶۶ پست معاون وزارت اطلاعات را پذیرفت و در سال ۱۳۶۹ به عنوان جانشین این وزارتخانه معرفی گردید. وی در سال ۱۳۷۰ به ریاست اطلاعات خارجی نائل آمد و در سال ۱۳۸۱ رئیس گروه سیاسی ـ اجتماعی دفتر رهبری شد.پورمحمدی در یک گفتوگوی صمیمی پاسخگوی سؤالهای «ایران» شد که ماحصل آن در زیر آمده است.
*عملکرد وزارت کشور را در ۲ سال گذشته چگونه ارزیابی میکنید؟
**تأمین امنیت در کشور از ۲ سال گذشته به عنوان مأموریت جدی وزارت کشور پیگیری شده و آمارها حکایت از رشد قابل توجه مباحث امنیتی، هم در ایجاد امنیت و هم احساس امنیت دارند. یعنی تلقی ما این است که هم ایجاد امنیت و هم احساس امنیت در جامعه ارتقا داشتهاند و این یعنی توفیقات خوبی در این حوزه هم در ۶ ماه دوم ۸۴ و هم در طول سال ۸۵ حاصل شده است. در طول سال ۸۵ به نسبت، ۸۴ که ۸۴ هم باز نسبت به ۸۳ ارتقای امنیت داشتیم، میان۱۳ تا ۱۵ درصد ضرایب امنیتی ما رشد داشت و کاهش جرایم، بزهها و بخصوص جرایم سازمان یافته را شاهد بودیم اگر بخواهیم امنیت را به مقولهای عام تعبیر کنیم شامل امنیت اجتماعی است که مقولات متعددی را پوشش میدهد. امنیت اخلاقی که شاخصههای آن مشخص است و در مورد امنیت در مرزها که تاکنون به توفیقات کاملی نرسیدهایم اما گامهای خوبی برداشته شده بخصوص در زیرساختهای امنیتی اقدامهای زیادی صورت گرفته و پروژههای متعددی را در دست اجرا داریم، اما در بحث امنیت تردد و عبور و مرور و کاهش تلفات جادهای این آمار سابقه نداشته است. هر سال بسته به میزان رشد تولید خودروها افزایش تلفات و تصادفات را شاهد بودیم که در ۲ سال گذشته توانستیم این امر را متوقف کرده و کاهش دهیم. هماهنگی خوبی میان دستگاههای اجرایی، ستادی و نظارتی و حمایتی وجود دارد. نیروی انتظامی، نیروهای مسلح، بسیج، دستگاههای قضایی، اطلاعاتی و ستادها و نهادهای تصمیم گیرنده چون شورای تأمین و شورای امنیت در کمال هماهنگی، همزبانی و تفاهم هستند و ما این موفقیتها را مرهون این همفکری و همدلیها میدانیم. فکر میکنیم ظرفیتهای کشور خیلی خوب است و هنوز هم بخشی از این ظرفیتها به فعلیت نرسیده ولی تا همین مقداری که توانستیم ظرفیتها را احیا کنیم و به قطعیت برسانیم، خوشبختانه شاهد توفیقاتی بودهایم. خیلی از نقاط کشور کانون بحرانهای متعددی بود؛ در منطقه شمال غرب، برخی از مناطق شمالی به سمت غرب، جنوب، شرق و ... نقاط آسیبپذیر ما بوده که آسیبپذیری آنها تقریباً کاهش پیدا کرده و تحت کنترل و نظارت درآمده است و امیدواریم رگههایی که باقی مانده هم کنترل شود و از بین برود.
*امنیت مرز شرق کشور یکی از مسائل مهم امنیتی کشور محسوب میشود. با توجه به اتفاقهای اخیر در این منطقه چقدر توانستهایم در مرز شرقی ایران ثبات ایجاد کنیم؟
**فقط در سال ۸۴ در رابطه با جرایم سازمان یافته مثل قاچاق، موادمخدر، آدمربایی، سرقت مسلحانه، تجاوز به عنف و قتل بیش از ۳۰ درصد کاهش داشتیم. بهترین نقاط ما از نظر کاهش جرایم در شرق و به خصوص سیستان و بلوچستان بوده است. میانگین کشوری ما میان ۱۳ تا ۱۵ درصد است اما در سیستان و بلوچستان بالای ۳۰ درصد است و این نشاندهنده نتیجهبخش بودن سرمایهگذاریها و پیگیریهاست اما طبیعی است که نقاط آلوده و غیرقابل کنترلی مثل نقاط کویری و خشک و نقاط صعبالعبور و مرزهایی که هنوز کنترلی روی آنها نداریم بیشتر جرایمی مثل قاچاق موادمخدر، قاچاق سلاح، انسان و تردد شبکههای مافیایی باشد و طبیعی است در این درگیریها و کشمکشها، همچنان باید تلفات بدهیم؛ اما داریم روزبهروز تلاش میکنیم تا تلفاتمان کاهش پیدا کند.
*با توجه به این که دادستان انقلاب در استان خراسان (شرق)، خوزستان (غرب) و هرمزگان (جنوب) کشور بودهاید، مسائل امنیتی کشور در مقایسه با آن سالها چقدر تفاوت یافته است؟
**اصلاً با آن زمانها قابل مقایسه نیست. کشور با بحرانهای زیاد، فعالیتهای گسترده و سازمان یافته ضدانقلاب مسلح آن هم در اشکال مختلف و در نقاط مختلف کشور، با نیروهای زیادی که در اختیار داشتند، ترورها و فعالیتهای مسلحانه و فعالیتهای روانی و تبلیغی و... روبهرو بود و فضای امروز خیلی متفاوت است، آن موقع شرایط جنگ را داشتیم و حساسیتهای دوره جنگ هم وجود داشت که الحمدلله با آن موقع خیلی فاصله گرفتهایم.
*آیا از عملکرد استانداران راضی هستید؟
**کار استانداران حقیقتاً جزو سختترین کارها محسوب میشود و در یک استان تمام مسئولیتها متوجه آنهاست. در این دولت ما سعی کردیم حجم خدمترسانی را افزایش دهیم، همچنین دولت مطالبات بر زمین مانده از قبل را به عهده گرفته است. پس طبیعی است که کار برای استانداران و استانداریها سختتر و مشکلتر شده باشد.
حجم فعالیت استانداران خیلی بیشتر شده و اشتغالاتشان به طور طبیعی رو به فزونی است. برخی از استانهای ما توفیقات بسیار خوب و چشمگیری داشتند و برخی سطح متوسط ارزیابی میشوند و بعضاً هم نقاط ضعف در آنها دیده میشود که باید همه برای جبران آنها تلاش کنیم. واقعیت هم این است که در یک مجموعه گسترده مدیریتی این وضع هست اما سرجمع میتوان گفت که مجموعه خدماتی که ارائه میشود قابل توجه است مثلاً در حوزه امنیت به برکت تلاش همه دستاندرکاران و شورای تأمین استانها و شهرستانها این وضع ایجاد شده است. در مباحث عمرانی که کشور توفیقات زیادی داشته نقش استانداران برجسته است. در اشتغال هم این تعداد اشتغال ایجاد شده که مجموعه فعالیت آنها چشمگیر است. نقش استانداران محوری و قابل توجه است، جهش و حرکتی که برای افزایش تولید مسکن صورت گرفته و در حال توسعه و تقویت است روی دوش استانداران بوده و بسیاری از کارهای دیگر. آنچه میتوان در یک کلام گفت این که تلاش فوقالعاده زیادی به صورت شبانه روزی در استانها به خصوص توسط مدیران عالی استانها که استانداران هستند را شاهدیم.
با این همه حوادث غیرمترقبهای که در کشور داریم خوشبختانه راندمان بالای خدمترسانی را شاهدیم که بسیار ارزشمند بوده و این به برکت همتی است که مقامهای استانی داشتهاند. بخش اعظم بار بحث مدیریت سوخت و توسعه شبکه حمل و نقل، به دوش مقامهای استانی است.
*یکی از مأموریتهای وزارت کشور از ابتدای امسال حوزه اجتماعی عنوان شده است. برنامههای شما برای این حوزه چیست؟
**شورای اجتماعی کشور تازه تشکیل نشده است و مصوبه ۴ سال پیش هیأت دولت است که شورای اجتماعی با شرکت وزارتخانهها و دستگاههای مختلف به ریاست وزیر کشور تشکیل شود و به مباحث اجتماعی بپردازد.
کار گروههای مختلفی چون آسیبشناسی، موضوعشناسی، آیندهپژوهی و مقابله و اصلاح در حوزههای آسیبدیده دارد که از موضوعهای مورد توجه شوراست و ما سعی کردیم این شورا را فعالتر کنیم. موضوعهای زیادی هم در دستور کار است، مثل امنیت اجتماعی، امنیت اخلاقی، گروههای آسیبپذیر، اصلاح فرهنگ اجتماعی و رفتار مدنی.
*پروژههای عمرانی که وزارت کشور در آن دخیل است، چیست؟
**ما معاونت عمرانی داریم که ستادی برای معاونتهای عمرانی استانداریها است. این ستاد بیشتر در پروژههای عمومی، انتخاب مدیران، هماهنگیها و اولویتبندیهایی که بیشتر نقش مدیریتی و نظارتی را دارد، کار مدیریتی عام میکند. در این حوزه، ستاد حوادث غیرمترقبه که حوزه ای بسیار گسترده و عظیم است را داریم که اکنون تبدیل به سازمان مدیریت بحران شده است که مجلس اخیراً تصویب کرد و منتظریم به ما ابلاغ شود تا این سازمان را تشکیل دهیم. در حوادثی که پیش میآید چون زلزلهها، سیلها، سرمازدگی، خشکسالی و... مسئولیت داریم. بودجه این حوادث در ۲ـ ۳ سال گذشته یک درصد بودجه عمومیکشور بوده است. ۲سال پیش ۵۰۰ میلیارد تومان بوده که حالا به بیش از ۶۰۰ میلیارد تومان رسیده است که باید عملیاتی شود. البته بیشتر کار ستادی انجام میدهیم و عملیات و اجرای این اقدامها را به عهده نداشتیم ما فقط مدیریت میکنیم. بودجه را تصویب و میان دستگاههای مختلف توزیع میکنیم.
بحث ترافیک و مدیریت ترافیک و حمل و نقل شهری برعهده این حوزه است و شورای عالی ترافیک را تشکیل میدهد و قوانین و مقررات ترافیکی، محدودیتهای ترافیکی و تصمیمهای مربوط به این حوزه را انجام میدهد که نقش قابل توجه و زیادی دارد. دفاتر فنی استانداریها را داریم که در بحث استانداردسازی و نظارت فنی بر پروژهها فعالیت میکنند و سازمان شهرداریها و دهیاریها را داریم که این سازمان مسئولیت مدیریت فعالیتها را به صورت ستادی در شهرداریها و دهیاریها برعهده دارد. البته شهرداریها وظایف خاص خود را دارند، زیر نظر شوراها هستند و شوراهای شهر و روستا را تدبیر میکنند. اختیارات آنها مشخص است ولی بودجههای آنها ناکافی است و ما در بودجه به آنها کمک میکنیم. مجموعه عوارضی که دریافت میکنیم و برخی بودجهها چیزی حدود ۸۰۰ تا ۹۰۰ میلیارد تومان میشود که برای توزیع میان شهرداریها و دهیاریهاست. پشتیبانی ماشین آلات و کمکهای نقدی داریم. شهرها و روستاها پروژههای مختلفی دارند که ما آنها را پشتیبانی فنی و مالی میکنیم و در حوزه حمل و نقل به خصوص در حمل و نقل شهری کمکهایی میشود از اتوبوسرانی، تأمین اتوبوسها، مدیریت تاکسیرانی، تعویض تاکسیها و نوسازی آنها و آنچه اخیراً به تبصره ۱۳ مشهور شده و اقدامهایی که در حوزه حمل و نقل توسط سازمان شهرداریها و دهیاریها و معاونت عمرانی وزارت کشور صورت میگیرد حمل و نقل ریلی است که پشتیبانی و مدیریت و بودجه آن تأمین میشود به هرحال در دو بعد میتوان خلاصه کرد: ۱ـ در ستاد و مدیریت عمران عمومی در استانها ۲ـ بحث خاص درون شهرها و روستاها که این ۲ بخش به نحوی در مدیریت فعالیتهای ستادی فعال است یا در مدیریت اجرایی و پشتیبانی اعتباری و بودجه.
*فعالیت انتخاباتی احزاب و گروهها را چگونه ارزیابی میکنید؟
**قانون اساسی کشور اجازه فعالیت به احزاب و گروهها داده است و در محدوده قانون مجاز و فعالند و حضور جدی دارند و میتوانند داشته باشند. تجربه و واقعیتهای خارجی هم نشان میدهد که شمار زیادی حزب داریم. بیش از ۲۰۰ حزب و گروه فعال سیاسی داریم که در صحنه حضور دارند و هنوز هم درخواست تشکیل حزب و گروه سیاسی به ما ارائه میشود که این نشان دهنده فضای باز کشور است. نقش احزاب در ایران خیلی ربطی به قوانین و مقررات ندارد بلکه بحث جامعهشناسی سیاسی، روانشناسی اجتماعی و سیاسی است و باید در آن حوزهها ارزیابی کرد که آ یا احزاب موفق یا ناموفق هستند؟ این امر همچنین به پیشینه احزاب، کارکرد آنها و رفتار جمعی جامعه ما برمیگردد که آیا اصلاً این رفتار را میپسندند یا نه؟ مطلوبشان هست یا نه؟ مثلاً در کشور ما تکثر جمعیتی، زبانی، فرهنگی، قومی وجود دارد که خود آنها نوعی از تمایلات و گروهبندیهای سیاسی را تشکیل میدهد که طبعاً اجتنابناپذیر است و باید در این مقولهها دنبال این بگردیم که میزان موفقیت یا عدمموفقیت و چرایی را پیدا کنیم و الا قوانین ما هیچ محدودیتی برای احزاب ایجاد نکرده است. درباره این که میگویند خطوط قرمز برای احزاب زیاد است باید بگویم که نه. هر نظامی شرایط خاص خود را دارد. به هرحال کسی نمیتواند در یک نظام سیاسی فعالیت کند ولی علیه آن نظام سیاسی مبانی و ارکان آن نظام را به چالش بکشد. در همه دنیا چنین است و این به آن معنی نیست که فعالیت احزاب ما مثل کشورهای غربی، شرقی باشد یا کشورهایی که در فلان منطقه دنیا هستند. احزاب در هر ساختاری متناسب با آن ساختار فعالیت میکنند آنها هم جنس با خود خط قرمز دارند و ما هم متناسب با ساختار سیاسی مان یک نوع خط قرمز دیگری داریم. به هر صورت آنچه قانون و مرزبندیهای قانونی است باید توسط همه آحاد کشور رعایت شود؛ چه حزب باشد چه غیرحزب. فرقی در حزب و غیرحزب نیست. مرزها و قوانین باید رعایت شوند؛ محدودیت ویژه و مازاد بر آنچه که بر همه افراد کشور از قوانین و مقررات است نداریم. چنین نیست که کسی بگوید ما برای حزب قانون و مقررات ویژه گذاشتهایم. یکسری قوانین عمومی است و شامل همه اتباع کشور میشود. سعی میکنیم انتخابات هم در کمال سلامت، صحت، نشاط و شادابی و حضور گسترده مردم (رأیدهندگان) و نامزدها شکل بگیرد. به هر حال انتخابات را باید تحلیلگران سیاسی ارزیابی و پیشبینی بکنند و آنهایی که در این مقولات تأمل بیشتری دارند میتوانند نظر بدهند اما ارزیابی کل ما این است که تمایلات عمومی جامعه بیشتر روی مبانی ارزشی و اصولگرایانه است و طبعاً جامعه به دنبال چهرههایی است که تفکرات انقلابی و ارزشی و استقلالخواهانه داشته و همراه آن بتوانند آزادیهای متعالی و تعریف شده در نظام مردمسالاری دینی را پاس بدارند و حفاظت کنند، کاملاً هم مشهود است.
*ارزیابی شما از فعالیت نمایندگان مجلس برای تصویب طرح تجمیع انتخابات چیست؟
**عدم انجام یا انجام تجمیع در یک مدل خاص موجب فساد نیست. در یک طرح، تجمیع مزایایی دارد و در یکی ندارد.تجمیع رد نشد اتفاقاً در مجمع تشخیص مصلحت تأکید مجددی بر تجمیع شد یعنی طرح تجمیع مجلس و آنچه پیشنهاد کلی وزارت کشور بود به تأیید مجمع رسید که مدل تجمیع و اصل آن مورد قبول است یعنی هر ۲ سال یک بار ۲ انتخابات با هم برگزار شود و این را مجمع پذیرفت اما پیشنهادی که مجلس داده بود مبنی بر این که انتخابات مجلس شورای اسلامی و ریاستجمهوری با هم برگزار شود را مجمع تشخیص قبول نکرد و همان مدلی که وزارت کشور پیشنهاد کلی داشت که انتخابات شوراهای اسلامی شهر و روستا همراه انتخابات ریاستجمهوری برگزار شود و انتخابات خبرگان رهبری همراه انتخابات مجلس شورای اسلامی صورت بگیرد مورد قبول مجمع تشخیص قرار گرفت.
*نظر رهبری و مسئولان ارشد نظام درباره عملکرد وزارت کشور چه بوده است؟
**باید از خود ایشان سؤال بشود که نسبت به وزارت کشور چه دیدگاهی دارند؛ اما برداشت اجمالی، در برخی از دیدارها یا مناسبتها این است که ایشان رضایت نسبی دارند. طبعاً تحصیل رضایت مطلوب ایشان فراهم نشده و ما باید خیلی بیشتر کار کنیم تا آن رضایت مطلوب را فراهم کنیم اما مثلاً در حوزه امنیت انتخابات، مباحث امنیت اجتماعی، امنیت اخلاقی و خدمات رسانیهایی که صورت میگیرد ایشان لطف کرده و ابراز رضایت کردند که موجب مباهات و افتخار برای ماست ولی طبعاً سطح انتظارات و توقعات ایشان خیلی بیشتر است و از خدا میخواهیم به ما کمک کند تا بتوانیم انتظارات ایشان را برآورده کنیم که مطمئناً در جهت مصالح و منافع مردم شریف ماست.
*برخی قصد دارند نشان دهند که دولت با مجلس اختلاف دارد. رابطه میان دولت و مجلس را چگونه میبینید؟
**در کلیت خوب است و درک مشترک و نزدیکی میان مجلس و دولت وجود دارد . ما طرحهای بسیار بزرگ و مهمی را با همراهی مجلس پیش میبریم و پیش بردهایم. طبیعت این طرحها اختلافنظرهای زیاد و دیدگاههای بسیار متفاوت است ولی با وجود این که این مقولات بسیار مهم و تعیینکننده و به طور طبیعی اختلافنظرها در اطراف آن زیاد است، خوشبختانه میتوان گفت از هماهنگی و تفاهم قابل قبول و نصاب
دیدگاههای مشترکی برخوردار هستند. خوشبختانه این امر، رمز توفیقات زیادی است که ما در ۲سال گذشته داشتهایم.
*آیا رئیسجمهور از عملکرد مجموعه وزارت کشور رضایت دارند؟
**روابط ما با رئیسجمهور بسیار گسترده و بسیار صمیمیاست یعنی مناسباتمان خیلی صمیمی، دوستانه و صریح است و در این صمیمیت و صراحت قطعاً رضایتمندی و عدم رضایتها خیلی صمیمانه و صریح ابراز میشود. خیلی اوقات رئیسجمهور عدم رضایت خود را ابراز میکنند. این که از نوع کارکردها، فعالیتها و دستاوردها ابراز نارضایتی میکنند و طبیعی است در مجموعه بزرگی که دارم کار میکنم در آن هم قوت و هم ضعف هست. طبعاً یک بخشهایی را قوی میبینم و میشناسم چه در مجموعه خودم و بقیه دولت و بخشهایی را هم چندان قوی نمیدانم متوسط یا ضعیف هستند طبیعی است در یک خانواده عظیم دولت طبیعی است که نقاط قوت و ضعف وجود دارد به صورت امری واقعی و همه باید تلاش کنیم نقاط قوت را حفظ کنیم و جبران کنیم نقاط ضعف را چه در مجموعه خود و چه در دولت. خوشبختانه یک صمیمیتی در دولت حاکم است و شوق به خدمت، انگیزه به کار و اصلاح امور فضای غالب است. یعنی آن دغدغه رئیسجمهور را که در جلسات مختلف دولت و غیر دولت مشاهده میکنیم دغدغهای است از همین منظر و با این نگاه حساسیتهایی که بنده و همکاران دیگرم در دولت داریم دقیقاً از همین منظر است خواهی نخواهی در این فضا کار کردن ارزش دارد و لذتبخش است انشاءالله با نیت خیر و صادقانه و با اخلاص و مطلوب رضای خدا باشد تندیها، تلخیها و انتقادها و اعتراضها در این روند و مسیر که قرار میگیرد چون در مسیر تکاملی است به هر حال مطلوبیت نهایی دارد.
*مسأله سهمیهبندی بنزین یکی از مأموریتهای حساس دولت نهم و وزارت کشور بود. چگونه این مأموریت به انجام رسید؟
**با هوشمندی و صبوری و دور اندیشی مردم از عقبه گذشتیم. اگر مردم همراهی نمیکردند و مفید بودن این طرح و ضرورت ساماندهی سوخت را باور نداشتند، مطمئناً هم ما در اداره این مسئولیت ناتوان بودیم و کار خیلی زیاد شده و عقبه کارشناسی بسیار قوی و گستردهای دارد و مجموعه دستاندرکاران زحمات زیادی میکشند. مردم همه شاهدند اما سهم بزرگ را به عهده مردم میدانیم و موفقیت به دست آمده را هم به نام مردم ثبت کنید.
نظرات بینندگان
پربیننده ترین
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
