ماجرای پوتین نماینده ملکه ویکتوریا (قسمت اول)

به رغم صدور دو قطعنامه علیه ایران در شورای امنیت و آماده‌سازی قطعنامه سوم آن هم با دست‌پخت انگلیسی‌ها، آدامز معتقد است که پرونده ایران هرگز از وین خارج نشده است. وی در بخش دیگری از این گفتگو مسلمانان را دارای نقش بسیار مهمی در جامعه و اقتصاد انگلیس می‌داند و کشورش را دارای سابقه مثبتی در احترام به ارزش‌های اسلامی برمی‌شمرد، در حالی که چندی پیش ملکه انگلیس لقب شوالیه را به سلمان رشدی مرتد نویسنده کتاب آیات شیطانی اعطا کرد.

آدامز در ابتدا به موضوعی در خصوص نخستین سفیر انگلیس در ایران اشاره کرد و گفت: ‌در عکس‌های نخستین سفیر انگلیس در ایران مربوط به 200 سال پیش، سفیر، پوتین بلند قرمز رنگی به پا داشته است و انگار یک گالش جبر روی پوتین‌ها پوشیده است.

داستان از این قرار است؛ زمانی که اولین سفیر انگلیس در ایران برای نخستین‌بار به اصفهان وارد شد و می‌خواست به دربار پادشاه ایران برود، به او گفتند هر کسی که می‌خواهد به دیدن شاه بیاید باید پوتین‌هایش را از پا در آورد.

سفیر در پاسخ می‌گوید؛ من نماینده ملکه ویکتوریا هستم و نمی‌توانم پوتین‌هایم را در بیاورم.

چندین هفته مذاکراتی برای یافتن راه حلی برای این مسئله انجام شد و در نهایت به این نتیجه رسیدند که پوتین‌هایش را به پایش نگهدارد ولی روی آنها روکش‌های (قرمز رنگ) بپوشد که از دور جوراب به نظر بیاید و بالاخره هر دو طرف راضی شدند.

به رغم اینکه دیپلمات‌ انگلیسی پوتین‌هایش را به پایش نگهداشت ولی از نظر ایران یک حرکت احترام‌آمیز در قبال پادشاه ایران انجام شد.

این داستانی است که دیپلمات‌ها از شنیدن آن بسیار خوشحال می‌شوند و به این معناست که می‌توان از طریق مذاکرات به نتایج و دستاوردهای خوشحال کننده‌ای دست یافت.

تونی بلر و تئوری راه سوم گیدنز

وی  درباره توصیه‌های «آنتونی گیدنز» جامعه‌شناس انگلیسی و تئوریسین حزب کارگر به تونی‌بلر و گوردون براون نخست وزیران انگلیس در خصوص سیاست‌های داخلی و خارجی این کشور که به نام «راه سوم» معروف است، گفت:‌ نظر آقای گیدنز در دوره خاصی حدود 10 سال پیش بسیار تاثیرگذار بوده است. آدامز با ذکر این نکته که کتاب گیدنز را مطالعه نکرده و نمی‌تواند با اقتدار کامل در این زمینه نظر دهد، خاطرنشان کرد: حدود 10 سال پیش در اواسط دهه 90 میلادی آقای گیدنز نظریه‌ای را مطرح کرد مبنی بر اینکه باید تقابل‌های تجریدی (چپ و راست) را کنار بگذاریم. تونی بلر با این نظریه کاملاً مرتبط بود و کلینتون نیز در آمریکا طرفدار چنین نظریه‌ای بود. وی افزود: ‌به نظر می‌آمد برچسب‌های چپ و راست که بیش از 100 سال اعتمال می‌شد نمی‌توانست موضوعیت داشته باشد.

به گفته سفیر انگلیس در تهران نبوغ گیدنز در این بود که توانست این موضوع را به صورت تئوری مطرح و مثل «کریستال» آن را روشن و نام و برچسب راه سوم را به آن بدهد و اعلامش کند. آدامز با بیان اینکه ممکن است این روزها در مورد راه سوم چیز زیادی نشنویم، یادآور شد:‌ ولی این به آن معنا نیست که این تئوری سهم بزرگی در ایجاد این تفکر سیاسی در این روزها نداشته است. سفیر انگلیس در پاسخ به سؤال دیگری مبنی بر اینکه گودون براون چقدر توصیه‌های گیدنز را اجرایی و عملیاتی خواهد کرد؟ ‌اظهار داشت:‌ اگر صادقانه بخواهیم بگویم؛ نمی‌دانم. پاسخ خود را بر اساس آنچه آقای براون تا به حال در مورد سیاست خارجی گفته و به آن عمل کرده مطرح می‌کنم.

وی افزود: ‌همان طور که بسیاری از تحلیل‌گران هم توجه کرده‌اند دو عنصر اصلی در گفته‌ها و سیاست‌های آقای براون بوده یکی عنصر استمرار و دیگری عنصر تحول، که قرار است این دو عنصر در کنار هم کار کنند. ما می‌توانیم استمرار را در برخی زمینه‌ها ببینیم زیرا آقای براون بیش از 10 سال یکی از مقامات عالی‌رتبه دولت گذشته بود. سفیر انگلیس در تهران ترک کامل آنچه در دولت گذشته به عنوان سیاست اعمال می‌شده را شگفت‌انگیز خواند و گفت:‌ زیرا آقای براون خود عضوی از آن دولت بوده است. آدامز یادآور شد: ولی در عین حال آقای براون همان طور که در کردار و بیاناتش مشخص کرد می‌خواهد دوره نخست‌وزیری‌اش آغاز دوران تحول و تغییر باشد و برای اثبات این دیدگاه تنها 24 ساعت بعد از انتصابش، گستره وسیعی از اصلاحات مرتبط با قانون اساسی را پیشنهاد کرد که بخش بزرگی از این برنامه اتفاقاً توسط «جک استراو» وزیر دادگستری به پیش خواهد رفت. وی ادامه داد: ‌آنچه مردم از این تغییرات می‌فهمند، افزایش قدرت پارلمانی در انگلیس بر اساس اصلاحاتی در قانون اساسی است که می‌تواند به ضرر قوه مجربه باشد.

سفیر انگلیس در تهران با ذکر مثالی خاطرنشان کرد:‌ به عنوان مثال، از این پس یکی از پیشنهادات این خواهد بود که اگر انگلیس قرار باشد وارد جنگی شود، پارلمان باید نسبت به آن رأی دهد، که این می‌تواند یکی از تغییرات مهمی باشد که در گذشته وجود نداشته و در حال حاضر اعمال می‌شود. آدامز در خلاصه مطالبش گفت:‌ اندکی بیش از یک هفته که ایشان (براون) در قدرت قرار گرفت، هم می‌توان عناصری از استمرار سیاست‌های سابق و هم نشانه‌هایی از تغییر و تحول عمیق در برخی از زمینه‌ها را شاهد بود.

پرهیز از تغییر موضع ناگهانی

وی در خصوص نامه‌ای که گیدنز به براون نوشته و در آن بر خروج هر چه سریع‌تر نیروهای انگلیسی از عراق و جدا کردن راه لندن از واشنگتن تاکید کرده و در پاسخ به این سؤال که آیا براون به این توصیه‌ها عمل خواهد کرد؟ با بیان اینکه این نامه را ندیده است. یادآور شد: ولی متوجه نکته‌ای که مطرح کردید، هستم.

سفیر انگلیس در تهران خروج نیروهای انگلیسی از عراق و روابط با آمریکا را از موضوعاتی خواند که این روزها سبب مباحثات و گفتگوهای بسیار زیادی شده است. وی افزود: آنچه در موضع‌گیری‌های آقای براون و سایر وزرا به خصوص «دیوید میلیبند»‌ وزیر خارجه جدید به آن توجه کردم این است که همه آنها سعی می‌کنند از تغییر موضع ناگهانی پرهیز کنند. به عنوان مثال در مورد عراق که مسئله بسیار دشواری نیز هست، آقای براون به عنوان نخست‌وزیر و آقای میلیبند به عنوان ویر خارجه اعلام کرده‌اند که تغییر ناگهانی در مواضع انگلیس شاهد نخواهیم بود.

آدامز با ذکر این نکته که نخست‌وزیر کنونی انگلیس و تمامی دولت علاقه‌مندند که نیروهای انگلیسی در اولین فرصت ممکن از عراق خارج شوند، خاطرنشان کرد:‌ سوال و مسئله این است که آیا باید جدول زمانی مصنوعی برای خروج این نیروها بگذاریم یا اینکه خروج این نیروها را به درخواست دولت عراق و توانمندی‌های این دولت در انجام مسئولیت‌هایی که در حال حاضر این نیروها دارند، وابسته کنیم.

وی افزود: این همان چیزی است که آقای براون سعی کرده رویکرد خود را بر اساس آن استوار کند که به محض اینکه نیروهای عراقی بتوانند در تمام عراق، ظرفیت حفظ امنیت را داشته باشند، نیروهای انگلیسی قادر و آماده خواهند بود آن جا را ترک کنند.

به گفته سفیر انگلیس این موضوع کاملاً به ظرفیت‌ نیروهای عراق برای اطمینان حاصل کردن از وجود امنیت برای تمام عراقی‌ها در این کشور بستگی دارد. جفری آدامز در پاسخ به این سؤال که آیا فکر نمی‌کنید حضور نیروهای نظامی خارجی در عراق باعث تشدید بحران در این کشور شده است؟ ‌با بیان اینکه هیچ کس نمی‌تواند از شرایط فعلی عراق اظهار رضایت کند، خاطرنشان کرد. خشونت و کشته شدن مردم بیگناه واقعا هولناک است، همان طور که مردم ایران احساس می‌کنند این مسئله خیلی هولناک است، مردم انگلیس نیز چنین تصوری دارند.