دموکراسی با زور اسلحه

* سناتور بایدن! اگر موافق باشید گفتگو را با خود شما شروع می‌کنم. به نظرسنجی‌های اخیر موسسات زاگبی و پیو که نگاه می‌کردم، هیلاری کلینتون از نظر جمع‌آوری کمکها و اعانه‌های مردمی و باراک اوباما از نظر محبوبیت از دیگر نامزدها پیشی گرفته‌اند. به نحوی که بسیاری پیش‌بینی می‌کنند رئیس‌جمهور آتی ایالات متحده یا یک زن است یا یک سیاه‌پوست. بر اساس این نظرسنجی‌ها شما پس از کلینتون و ابوباما قرار دارید. با توجه به زمان باقیمانده به انتخابات، چه راهبردی را برای پیروزی در نظر دارید؟

** بهتر بود شما نگاهی هم به نظرسنجی‌های یو توبی و تی وی ام می‌کردید. در آن نظرسنجی‌ها من هم از هیلاری کلینتون و باراک اوباما و هم جان ادواردز پیشتر بودم. کمیته اکتشافی پژوهشگری انتخاباتی من در بیشتر ایالت‌ها توانسته است کارتهای بیشتری را به نسبت دیگر نامزدها توزیع کند و حامیان به ثبت رسیده من در بسیاری از ایالت‌ها نظیر فلوریدا، تنسی، نوادا و کارولینا از دیگر نامزدها بیشتر است. این که می‌گویید رئیس‌جمهور بعدی ایالات متحده یک زن یا یک سیاهپوست است، من باید به شما بگویم رئیس‌جمهور آینده باز هم یک سفیدپوست خواهد بود.

* بسیاری معتقدند جدا از صراحت لهجه، شما تا حدی بی‌پروا حرف می‌زنید. هنوز جمله شما که در کنگره گفتید اگر سراغی از تروریست‌های نسل جدید می‌گیرید سری به منطقه حاشیه‌نشین واشنگتن بزنید، از یادها فراموش نشده است. فکر نمی‌کنید این صراحت کلام شما برایتان دردسر می‌شود؟

** من در سوال قبلی شما گفتم که برنامه من برای ماههای آینده است و این رک بودن و صراحت کلام هم مشخصه جو بایدن رئیس‌جمهور آینده آمریکاست.

* آقای بایدن شما همواره از منتقدان سرسخت سیاست خارجی بوش بخصوص در بحث مدیریت دکترین‌های امنیتی و کنترل بحران بوده‌اید. با این حال شما تنها دموکراتی در سنا بودید که به بودجه 110 میلیارد دلاری مورد درخواست بوش برای اجرای دکترین جدید کمربند امنیتی بغداد رای مثبت دادید. این تفاوت در نگاه و عمل شما چگونه قابل توجیه است؟‌

** ما می‌دانیم که با گذشته یک ماه از راهبرد کمربند سبز بغداد این طرح فقط از شکست آمریکا در عراق جلوگیری کرده است و به پیروزی ایالات متحده منجر نخواهد شد. رئیس‌جمهور بی‌محابا کشور را به جنگ عراق کشاند و این کشور گروگان و اسیر هرج و مرج قابل پیش‌بینی این اقدام است. برای همین هم ما (دموکرات‌ها) هم در سنا و هم در کنگره خواستار عقب‌نشینی در برابر تروریسم‌ یا خروج از عراق بدون توجه به آشوب ناشی از چنین اقدامی ناگهانی نیستیم، بلکه از تغییر اساسی به سوی سیاستی حمایت می‌کنیم که بر دیپلماسی محکم و پایدار منطقه‌ای استوار باشد. برای این راهبرد هم راه‌های دیپلماتیکی را طراحی کرده‌ایم که اواخر جولای در کنگره ارائه خواهیم کرد. ما در این راهبرد جدید ابتدا باید با مشکل شبه نظامیان و نفوذ عناصر فرقه‌ای و سابق در نیروهای پلیس و ارتش عراق برخورد کنیم. برای جلب حمایت اعراب اهل تسنن عراق از دولت جدید، باید قانون اساسی تا آخر تابستان امسال اصلاح شود و باید کنفرانس صلح منطقه‌ای عراق تشکیل شود که در آن همسایگان عراق متعهد شوند نه تنها از دخالت در امور داخلی عراق خودداری کنند، بلکه در مشارکت به تامین امنیت عراق هم همکاری کنند. من می‌گویم این آخرین فرصت رئیس‌جمهور بود و ما با این طرح به او این فرصت را دادیم.

* پس از گفتگوی سفیران ایران و آمریکا در عراق دور بعدی مذاکرات اواسط جولای در بغداد برگزار شد. می‌خواستم بپرسم آیا شما با روند کنونی مذاکرات تهران و واشنگتن بر سر بحران عراق موافقید و آینده این مذاکرات را چگونه ارزیابی می‌کنید؟‌

** از وقتی موضوع گفتگوهای ایران و آمریکا مطرح شده ما تاکید داشته‌ایم که این مذاکرات نباید به عنوان نشستی برای طرح مسائل دیگر استفاده شود. این گفتگوها تنها به مساله کشور عراق محدود می‌شود و دیگر موضوعات بخصوص مساله پرونده هسته‌ای ایران و تحریم‌های اقتصادی باید در چارچوب شورای امنیت سازمان ملل متحد و اتحادیه اروپایی مطرح شود. من فکر می‌کنم اگر این گفتگوها قرار است نتایج ملموسی برای عراق و یا روابط ایران و آمریکا داشته باشند باید در سطح کاری و تخصصی باشد نه این که در سطح مقام‌های ارشد نظیر سفیران. چرا که ناگزیر توجه وسیع افکار عمومی را جلب می‌کند. من به شما می‌گویم که فرصتی که در آن ما شاهد همکاری‌های خوب ایران و آمریکا بودیم، تکرار خواهد شد. خود رایان کروکر هم به عنوان مذاکره کننده ما در آن مذاکرات بود. آن مذاکرات نتایج خوبی در زمینه ایجاد یک حکومت با ثبات در افغانستان پس از طالبان به بار آورد. اگر در عراق هم بتوان آن دیپلماسی را با مشارکت تهران عملی کرد، می‌شود در پیشبرد مذاکرات هم در مساله عراق پیشرفت داشت. واقعیت این است که کروکر، سفیر کنونی ما در عراق آن وقت با سفیر ایران مذاکره و گفتگو کرد تا فردی به نام حامد کرزای در افغانستان روی کار بیاید. این دقیقا اتفاقی بود که افتاد و ما هم می‌خواستیم. ما با گروه 2+6 که شامل 6 کشور همسایه افغانستان از جمله ایران و نیز 2 کشور آمریکا و روسیه می‌شد، مذاکره کردیم. من در مارس 2003 و پیش از ورود به عراق پیشنهاد کردم با ایران گفتگو کنیم. اما با گذشت 4 سال اکنون شروع کردیم که بفهمیم این در جهت منافع مشترک ماست یا خیر. من بارها تاکید کرده‌ام که ما نباید با تهران توافقی در زمینه‌های هسته‌ای یا تروریسم بکنیم. ما تنها در مواردی که دارای اشتراک منافع هستیم، باید گفتگو کنیم.

* یادم هست که در جلسه امنیت و کنترل تسلیحات روابط خارجی سنا در مارس امسال بشدت از موضع سناتور دموکرات، جوزف لیبرمن در طرح حمله نظامی به ایران انتقاد کردید. اما 2 هفته پس از آن در سخنرانی که در موسسه آمریکن اینترپرایز ایراد کردید، گفتید ما همزمان هم راهکار نظامی را در صورت ضرورت دور از نظر نداریم. چگونه است که از یک سو بر راهبرد دیپلماسی تاکید دارید، ولی از سوی دیگر استفاده ضمنی از گزینه نظامی را نیز محتمل می‌دانید؟‌

** گزینه نظامی ادامه و یک مکمل برای دیپلماسی است. از این رو ما هیچ وقت گزینه نظامی را از روی میز بر نمی‌داریم. ما می‌گوییم در برنامه هسته‌ای ایران باید هزینه‌های دستیابی ایران به فناوری هسته‌ای را با موضع واحد کشورهای جامعه جهانی و تنگ‌تر کردن تحریم‌ها بالا برد. بدیهی است که ما در کنار تحریم‌های  سیاسی و اقتصادی از مذاکره و دیپلماسی هم حمایت می‌کنیم، تا اعتماد ما به گذشته ابهام‌آلود برنامه هسته‌ای ایران بیشتر شود.

* بوش در سخنرانی‌اش در کنبونکپورت گفته بود اگر ما از عراق عقب‌نشینی کنیم جنگ با تروریسم را به داخل خاک ایالات متحده خواهیم کشاند. پرسش من این است؛ آیا شما و بسیاری از دموکرات‌ها که همواره از گزینه خروج از باتلاق عراق حمایت می‌کنید تا چه حد روی حرفهای بوش حساب می‌کنید؟‌

** ما 8 ماه است که قدرت را در کنگره سنا به دست گرفته‌ایم. مردم آمریکا از ما نمی‌خواهند که به سمت همان جمهوریخواهان برویم و همان کارها را تکرار کنیم. من می‌گویم که ما باید به بوش بگوییم پس از کمربند سبز بغداد دیگر برای جنگ بودجه‌ای اختصاص نمی‌دهیم و باید سربازانمان را به کشور بازگرداند. امروز همه ما به این فکر رسیده‌ایم که سربازان ما به زور اسلحه نمی‌توانند دموکراسی را نه برای عراق، بلکه برای هیچ کشوری به ارمغان بیاورند. مردم عراق خودشان باید دموکراسی را برقرار کنند و این امر تا زمانی که رهبران عراق با یکدیگر مصالحه و دوستی نکنند، مقدور نخواهد بود. تا زمانی که ما برای خروج نیروهای‌مان از عراق ضرب‌الاجلی تعیین نکنیم رهبران عراق اقدامی نخواهند کرد.

* محمد البرادعی، مدیر کل آژانس در گزارش ماه مارس خود از پذیرش ایران هسته‌ای خبر داده بود. من می‌خواهم این پرسش را مطرح کنم که چرا مرجع فنی و حقوقی بررسی کننده پرونده هسته‌ای یعنی آژانس و حتی مدیر کل آژانس از عدم ابهام و انحراف در پرونده هسته‌ای ایران خبر می‌دهد، اما غرب آن را غیرصلح‌آمیز می‌نامد. واقعا غرب چه اصراری دارد که این پرونده را غیرصلح‌آمیز و ابهام‌دار تعریف کند؟

** گزارش برآورد اطلاعات ملی آمریکا در مورد ایران تخمین زده بود این کشور می‌تواند تا حدود 10 سال آینده به سلاح اتمی دست یابد، اما سناتور جان راکفلر و سناتور جیم وب. که طرفدار مذاکره مستقیم آمریکا با ایران هستند. از رئیس‌جمهور ایالات متحده جورج بوش خواستند برنامه اتمی ایران و توان نظامی این کشور را مجددا ارزیابی کند. راکفلر در آن جلسه به من گفت که ما هنوز تجربه عراق را فراموش نکرده‌ایم و به همین دلیل در خصوص ایران باید بسیار با احتیاط عمل کنیم. من در گفتگوی انتخاباتی دموکرات‌ها در نیو همپشایر گفتم که ما باید در برابر ایران طوری عمل کنیم که خود را در سطح بین‌المللی منزوی نکنیم و به همکاری کشورهای دیگر در این زمینه لطمه نزنیم. ما در برابر ایران نباید طوری عمل کنیم که اگر زمانی نیاز به اقدام سیاسی یا نظامی علیه این کشور نیاز بود، مجبور نشویم به تنهایی عمل کنیم. باید اروپایی‌ها و چین و روسیه را همراه کنیم و از اقدام نظامی علیه ایران در وضع کنونی پرهیز کنیم و به تشدید تحریم‌های ایران ادامه دهیم.

* بوش طی یک راهبرد جدید برای نزدیکی غرب و جهان اسلام قرار است طی روزهای آتی یک نماینده به سازمان کنفرانس اسلامی معرفی کند. آقای بایدن به نظر شما این اقدام آمریکا با موج رو به گسترش اتهام‌زنی و تروریست خواندن دنیای اسلام از سوی غرب همخوانی دارد و آیا می‌توان این فاصله و شکاف‌های عمیق را پر کرد؟‌

** گزارش مرکز مطالعات راهبردی کمیته اطلاعاتی سنا در گزارش جولای خود آورده بود که رشد مسلمانان در اروپا و آمریکا افزایش یافته است. این مساله نگرانی‌هایی را برای ما ایجاد کرده است.

* اگر شما در انتخابات نوامبر 2008 رئیس‌جمهور ایالات متحده شوید چه رویکردی را در مواجهه با ایران در پیش خواهید گرفت؟

** من به عنوان رئیس‌جمهور آینده آمریکا می‌گویم که ایران حق دارد برنامه هسته‌ای مسالمت‌آمیز برای تولید انرژی داشته باشد و من پیشنهاد بسیار روشنی برای کمک به این برنامه هسته‌ای به ایران ارائه خواهم کرد. اکنون برنامه هسته‌ای ایران در بیشتر کشورهای اروپایی نگرانی ایجاد کرده و اتحادیه اروپایی همراه آمریکا، روسیه، ژاپن و حتی چین و هند و بسیاری از کشورهای دیگر در این باره سیاست واحدی اتخاذ کرده‌اند. من می‌گویم همکاری بیشتر ایران با آژانس بین‌المللی انرژی هسته‌ای به همراه شفاف‌سازی بیشتر فعالیت‌های هسته‌ای و ارائه پاسخ به پرسش‌های این آژانس می‌تواند به آن برنامه که گفتم کمک کند.