برداشت دوگانه از یک گزارش
رضایت ایران و آمریکا از گزارش البرادعی
مهدی تاجیک
بوش با اشاره به گزارش البرادعی: تحریمها علیه ایران تقویت شود
گزارشی که محمد البرادعی شامگاه چهارشنبه گذشته درباره فعالیتهای هستهای ایران به اعضای آژانس بینالمللی انرژی اتمی و شورای امنیت سازمان ملل متحد ارائه کرد، مانند همیشه بهگونهای تنظیم شده بود که هم دیپلماتهای هستهای ایران از آن استقبال کردند و هم اعضای گروه 1 + 5 از انتشار آن ابراز رضایت کردند.
با آن که مدیر کل آژانس بینالمللی انرژی اتمی در گزارش خود از ایران به خاطر عمل نکردن به قطعنامههای شورای امنیت در تعلیق غنیسازی اورانیوم و اجرا نکردن مفاد پروتکلالحاقی ابراز نگرانی کرده اما آن بخش از گزارش وی که نشان میدهد دلیلی بر انحراف فعالیتهای ایران به سمت ساخت سلاح را مشاهده نشده مورد استقبال دیپلماتهای هستهای ایران قرار گرفته به گونهای که علی لاریجانی دبیر کل شورای عالی امنیت ملی ایران در واکنش به گزارش تازه البرادعی اعلام کرد: واقعیاتهای این گزارش مشخص میکند که ایران مشکلی در فعالیتهای خود ندارد.
لاریجانی با اشاره به بخشی از گزارش البرادعی که نشان میدهد موردی از بازفراوری اورانیوم در ایران مشاهده نشده، اظهار داشت که این گزارش ثابت میکند درخواستهای قبلی شورای امنیت برای توقف فعالیتهای بازفراوری اورانیوم ایران تنها به واسطه نگاه سیاسی این شورا به پرونده اتمی ایران بوده است.
در همین حال نماینده دائم ایران در آژانس بینالمللی انرژی اتمی نیز با بیان این که گزارش اخیر محمد البرادعی درباره ایران سند دیگری در تایید صلحآمیز بودن فعالیتهای هستهای کشورمان است، اعلام کرد البرادعی در این گزارش تایید میکند هیچ شواهدی دال بر انحراف ایران از مسیر فعالیتهای صلحآمیز دیده نشده است.
نشست قریبالوقوع گروه 1 + 5 درباره ایران
با این حال قدرتهای اصلی شورای امنیت با اتخاذ مواضع تقریبا یکسان، ضمن استقبال از گزارش تازه البرادعی که سرباز زدن ایران از قطعنامههای شورای امنیت را تایید میکند، اعلام کردند که برای تصمیمگیریهای بعدی درباره پرونده اتمی ایران هفته آینده نشستی را در سطح کارشناسی برگزار خواهند کرد. هدف از نشست آینده اعضای 1+5 بررسی راهکارهای متقاعد کردن تهران به توقف غنیسازی اورانیوم اعلام شده ولی لیوزنمین سفیر چین در سازمان ملل متحد اظهار داشت که تلاشهایی به منظور ترغیب ایرانیها به انجام مذاکره در حال شکلگیری است.
قدرتهای اصلی شورای امنیت پس از انتشار گزارش البرادعی، مواضعی را اتخاذ کردهاند که نشاندهنده عزم این کشورها برای تشدید فشارها و اعمال تحریمهای بیشتر علیه تهران است و در همین رابطه جورج بوش رئیسجمهوری آمریکا با هدف متقاعد کردن کشورهای روسیه و چین به همراهی در اعمال فشارهای بیشتر به جمهوری اسلامی اظهار داشت: رهبران چین و روسیه «باید بفهمند» که آنها و نیز جهان در صورتی که ایران اجازه یابد به کشورهای دارنده سلاح هستهای بپیوندد رنج خواهند برد. بوش با اشاره به گزارش تازه البرادعی مدعی شد که ایران درخواستهای جامعه جهانی را به طور مستمر نادیده میگیرد و لازم است رژیم تحریمها علیه این کشور را تقویت کنیم. رئیسجمهوری آمریکا که در نشست قریبالوقوع هشت کشور صنعتی با رهبران چین و روسیه دیدار خواهد کرد به اشاره با تصمیم واشنگتن برای اعمال فشارهای بیشتر به تهران افزود: قصد دارم به هوجین تائو، رئیسجمهور چین و ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه بگویم که ایران با سلاح هستهای به شکلی غیرقابل باور برای جهان بیثباتکننده است. این در حال است که ولادیمیر پوتین در نخستین موضعگیری پس از انتشار گزارش البرادعی اعلام کرد که مسکو همچنان حل سیاسی ـ دیپلماتیک برنامه هستهای ایران را خواستار است و سعی خواهد کرد که اوضاع مربوط به ایران به بنبست نرسد. وزارت امور خارجه چین نیز با دعوت همه طرفها به مذاکره برای حل مسئله هستهای ایران پیشنهاد داد که همه طرفها باید تلاشهای دیپلماتیک خود را افزایش داده و رفتاری سازنده از خود نشان دهند تا مذاکرات هر چه زودتر از سرگرفته شود. جیانک تو، سخنگوی وزارت خارجه چین در یک کنفرانس خبری با این حال ضمن دفاع از گزارش تازه مدیر کل آژانس بینالمللی انرژی اتمی اظهار داشت: گزارش بازرسان سازمان ملل مبنی بر این که ایران در زمینه غنیسازی اورانیوم به پیشرفتهایی دست یافته «بیطرف و حرفهای» بوده است. با وجود این که روسیه و چین در موضعگیریهای خود نسبت به گزارش البرادعی سعی کردند بار دیگر گزینه مذاکره را به عنوان تنها راهحل مسئله اتمی ایران مورد توجه قرار دهند اما اعضای غربی گروه 1 + 5 در همراهی همهجانبه با واشنگتن خواهان برقراری تحریمهای بیشتر علیه تهران شدند. بنا به گزارشها در اطلاعیهای که از سوی سفارت آلمان در تهران منتشر شده، با طرح ادعاهایی آمده است: «طبق گزارش مدیر کل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، ایران باز هم به خواست شورای امنیت سازمان ملل، مندرج در قطعنامههای 1737 و 1747 در مورد انجام اقداماتی جهت اعتمادسازی در مورد اهداف کاملا غیرنظامی برنامه اتمی خود، توجهی نکرده و در اقدامی متضاد، برنامه اتمی خود را گسترش داده و علاوه بر این همکاری با آژانس را محدود کرده است. ریاست دورهای اتحادیه اروپا در ادامه با درخواست از تهران برای توجه به راهی که در پیش گرفته به مقامهای جمهوری اسلامی پیشنهاد کرده از گفتوگوهای قریبالوقوع با مسوول ارشد سیاستهای مشترک خارجی و امنیتی اتحادیه، خاویر سولانا استفاده کرده و شرایط مذاکرات را فراهم کند. در همین حال وزارت امور خارجه فرانسه نیز در بیانیهای به نقل از برنارد کوشنر، وزیر امور خارجه فرانسه اعلام کرد: ایران هنوز فرصت دارد غنیسازی اورانیوم را متوقف کند و اگر این کار را نکند، طبق قطعنامه 1747 چارهای نداریم موضوع را در شورای امنیت سازمان ملل پیش ببریم. در بیانیه وزارت امور خارجه فرانسه همچنین آمده است که در صورت عدم توجه ایران به خواستههای شورای امنیت پاریس امیدوار است به سرعت تحریمهای جدیدی علیه ایران تصویب شود تا تهران دریابد مسیری که برگزیده غیرقابل قبول است و این کشور را به سوی انزوایی فزاینده منحرف میکند. در همین حال امیر جونز پری، نماینده انگلیس در سازمان ملل نیز در موضعی مشابه با دیگر اعضای غربی گروه 1+5 گفت: گزارش البرادعی در عینحال که غیرمنتظره نبود نشان داده که ایران همچنان به عدم پیروی از قطعنامه شورای امنیت ادامه داده است. وی افزود: اکنون برعهده جامعه بینالمللی است که درباره چگونگی واکنش در برابر ایران تصمیم بگیرد. پری در ادامه گفت: موضع اصلی جامعه بینالمللی همچنان تغییری نخواهد ما انتظار داریم ایران به تعهدات خود عمل کند اگر ایران به شروط شورای امنیت عمل کند ما میتوانیم به مذاکرات بپردازیم.
موضع بحثبرانگیز البرادعی
در تب و تاب موضعگیریهای جهانی نسبت به گزارش جدید مدیر کل آژانس بینالمللی انرژی اتمی از روند فعالیتهای هستهای ایران، محمد البرادعی خود نیز به فاصله 24 ساعت پس از انتشار گزارشش مواضعی را اتخاذ کرد که میتواند به کشورهای غربی در اعمال فشارهای بیشتر به تهران کمک کند.
البرادعی که چند روز پیش با توصیه به قدرتهای جهانی برای پذیرش واقعیت غنیسازی اورانیوم در ایران، خشم واشنگتن را برانگیخته بود، دیروز (جمعه) در سخنانی اعلام کرد که ایران میتواند ظرف سه تا هشت سال سلاح هستهای تولید کند.
به گزارش خبرگزاری فرانسه، مدیر کل آژانس بینالمللی انرژی اتمی که در کنفرانس خلع سلاح در لوکزامبورگ صحبت میکرد ادامه داد ما به سمتی میرویم که ایران بدون این که آژانس در موقعیتی باشد که بتواند ماهیت یا دامنه برنامهاش راستیآزمانیی کند به توسعه قابلیت و دانش میپردازد. وی گفت: اگر به این مسیر ادامه دهیم به یک رویارویی اساسی منتهی خواهیم شد. البرادعی در کنفرانس اظهار کرد که قدرتهای جهانی باید برای ایجاد الگویی برای کشورهایی که میکوشند به سلاح هستهای دست یابند سلاحهایشان را کاهش دهند. به گزارش خبرگزاری فرانسه، البرادعی گفت: لازم است ایران به جامعه جهانی گوش کند تا فعالیتهای غنیسازی را به عنوان معیاری اعتمادساز تعلیق کند و نیز جامعه جهانی باید نهایت تلاش را بکند و با ایران به گفتوگویی جامع وارد شود.
نظرات بینندگان
پربیننده ترین
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
