آمریکا چه رویایی در سر دارد؟

افشار تهرانی

روس‌ها بارها هشدار داده‌اند که اگر آمریکا با پیشنهاد مسکو برای تشکیل برنامه سپر موشکی مشترک موافقت نکند روسیه ممکن است برای دفاع از خود موشک‌هایش را در مرز با اروپا فعال کند. همچنین روس‌ها اعلام کرده‌اند که اگر آمریکا با پیشنهاد مسکو برای تشکیل سپر دفاع موشکی مشترک در جمهوری آذربایجان موافقت کند، دولت روسیه از استفاده موشک‌های خود در کالینینگراد در نزدیکی مرز با لهستان منصرف خواهد شد. آمریکایی‌ها نیز بر استقرار سامانه موشکی خود در اروپا اصرار دارند. آنها اعلام کرده‌اند که برای دفاع از خود در برابر خطر کشورهای "خودسر" لازم می‌داند که در اروپا سپر دفاع موشکی ایجاد کند و از چندی پیش درصدد بوده که این طرح را در جمهوری‌های چک و لهستان، دو کشور کمونیستی سابق به اجرا درآورد. سپر دفاع موشکی نامی است که به ادامه برنامه دولت آمریکا موسوم به طرح دفاع استراتژیک گذاشته شده است. سابقه برنامه‌ای برای استقرار سیستم انهدام موشک‌های شوروی و بعدا چین، قبل از اصابت آنها به هدف‌های خود در خاک آمریکا به دهه 1950 بازمی‌گردد. اما در دهه 80 بود که این برنامه به عنوان تلاشی برای تحت پوشش قرار دادن تمامی خاک آمریکا مطرح شد. در اوایل دهه 80، رونالد ریگان رئیس‌جمهور وقت آمریکا برنامه گسترده‌ای را تحت عنوان طرح دفاع استراتژیک و معروف به جنگ ستارگان برای حفاظت از این کشور در برابر حملات موشک‌های حامل کلاهک اتمی مطرح کرد که در نهایت باید به ناکارآمدی و حذف تمامی زرادخانه‌های هسته‌ای منجر شود.

این برنامه در سال‌های بعد از زمامداری رونالد ریگان به طور جدی دنبال نشد، اما در سال 2002 جرج بوش رئیس‌جمهور آمریکا اعلام داشت که با توجه به امکان دستیابی گروه‌های تروریستی و "کشورهای یاغی" به کلاهک‌های اتمی، آمریکا برنامه دفاع موشکی خود را با جدیت دنبال خواهد کرد. مقامات آمریکایی مدعی هستند که هدف از نصب سیستم دفاع ضدموشکی در اروپای شرقی مقابله با روسیه نیست بلکه حفاظت از اروپائیان در برابر حملات موشکی کشورهای دیگر است. کرملین ادعاهای آمریکا را در خصوص اینکه هدف از استقرار این سامانه دفاع موشکی در اروپا مقابله با حملات موشکی احتمالی برخی کشورها از جمله ایران است رد کرد و معتقد است این سامانه دفاع موشکی تهدیدی برای امنیت مسکو است و به همین دلیل پوتین تهدید کرده که اگر این سامانه در اروپای شرقی مستقر شود، روسیه نیز موشک‌های خود را به طرف اروپا هدف‌گیری خواهد کرد. روسها بر این اعتقادند که اگر آمریکا پیشنهاد استفاده مشترک از ایستگاه رادار قبله را نپذیرد بدین معناست که هدف واقعی سامانه موشکی آمریکا نه تهدید بالقوه موشکی ایران بلکه روسیه است.