مبارک و فراز و نشیب همگرایی اسلامی

علی قاسمی

تازه‌ترین اظهارات «حسنی مبارک» رییس جمهوری مصر در ارتباط با تحولات عراق و نیز آینده حضور اشغالگران در خاک این کشور واکنش‌هایی را در منطقه به ویژه در عراق به دنبال داشته است.

مبارک در گفتگو با العربیه با ادعای این که عراق در جنگ داخلی به سر می‌برد، تاکید کرد در حال حاضر عقب نشینی نظامیان آمریکایی از عراق مصیبت به بار می‌آورد. وی همچنین مدعی شد شیعیان منطقه حامی و دوست ایران هستند و شیعیان عراق تحت نفوذ تهران قرار دارند.

این اظهارات دولت عراق را بر آشفت. ابراهیم جعفری نخست وزیر عراق در واکنش به سخنان مبارک گفت: این اظهارات مردم عراق را که از سوابق قومی و مذهبی گوناگون برخوردار هستند، نگران کرده است و دولت عراق نیز از این اظهارات متحیر و ناخشنود شده است.

تامل در اظهارات مبارک از چیره بودن روحیه عرب گرایی، قوم گرایی و اندیشه ضد شیعی وی حکایت دارد. علاوه بر آن رییس جمهوری مصر با این اظهارات کوشیده است تا آمریکا را از اتهام تلاش برای ایجاد جنگ داخلی، ایجاد شکاف و بحران اعتماد بین اقوام و مذاهب مختلف در عراق به ویژه بین شیعه و سنی و نیز تداوم بحران و ناامنی در این کشور تبرئه نماید.

اما این سیاست راه به جایی نمی‌برد و تجربه مجدد آن در روابط بین ایران و عراق محکوم به شکست است. هدف رهبرانی در جهان عرب مانند مبارک غبارآلود کردن و ایجاد بحران اعتماد بین جمهوری اسلامی ایران و دولت کنونی عراق است. علاوه بر آن مبارک با این اظهارات سعی دارد تا نقش برخی از کشورهای عربی از جریان سلفی‌گری و بقایای حزب بعث در دامن زدن به ناامنی و اقدامات تروریستی در عراق را کمرنگ جلوه دهد یا آن را از افکار عمومی لاپوشانی کند.

اما واقعیت این است که ناسیونالیسم عربی و سیاست عرب و عجم در عصر حاضر و در منطقه کاربردی ندارد. این سیاست تا به امروز که بیشتر از سوی رهبرانی مانند مبارک دامن زده شده است تنها واگرایی و شکاف بین کشورهای اسلامی و عربی و حضور قدرت‌هایی مانند آمریکا را در منطقه و … به ارمغان آورده است. بهتر است مبارک و سایر رهبران عرب با اندیشه‌ جدی پیرامون شرایط کنونی منطقه و نیز جایگاه جهان اسلام در نظام بین‌الملل به عوامل همگرا و تلاش برای رفع عوامل واگرایی بین کشورهای اسلامی و عربی فکر کنند و جایگاه سازمان کنفرانس اسلامی را که در تحولات منطقه‌ای به ویژه در عراق غیبت دارد ترمیم و ارتقا بخشند.

امسال از سوی رهبر فرزانه انقلاب سال پیامبر اعظم (ص) نامگذاری شده است. قطعا آموزه‌های پیامبر اعظم (ص) می‌تواند راهگشای بسیاری از مشکلات امروز در جهان اسلام و نیز نیل به وحدت و همگرایی بین کشورهای اسلامی و عربی باشد. علاوه برآن این آموزه‌ها و عمل به آنها قدرت بازدارندگی را در جهان اسلام و در برابر قدرت‌های اشغالگر مانند آمریکا تقویت می‌کند.

سرانجام این که عظمت و اقتدار جهان اسلام در آموزه‌های پیامبر اعظم (ص) و وحدت بین کشورهای اسلامی و عربی نهفته است. بهتر است رهبرانی مانند مبارک در سیاست تفرقه افکنانه خود بین مذاهب و نیز دولت‌های اسلامی و عربی تجدید نظر کنند و مسیر همگرایی و اقتدار اسلامی را در جهان کنونی هموار سازند.