زنگ خطر در خاور دور

مهدی مروتی

مقامات رسمی «پیونگ یانگ» با اعلام اینکه جنگ پیشگیرانه علیه ایالات متحده آمریکا و متحدان آن حق مسلم آنهاست فصل تازه‌ای را در روابط منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای خود به وجود آوردند. در حقیقت مسئولین و سیاستمداران کره شمالی پس از مدتها تحت فشار قرار داشتن هم اکنون به این نتیجه رسیده‌اند که «تهدید» را باید با «تهدید» پاسخ داد. برگزاری مانور مشترک نظامی میان واشنگتن و سئول مصداق بارز هشدار علیه پیونگ یانگ محسوب می‌شود دو کشور ژاپن و کره جنوبی بدون توجه به شرایط منطقه‌ای نه چندان دور به وجود آمده هنوز سیاست خود را در خصوص نزدیکی به جمهوری خواهان کاخ سفید را ادامه می‌دهند.

هنگامی که به دنبال یک شهروند کره جنوبی در عراق مردم این کشور با چهره‌ای خشمگین از «روموهیون» رییس جمهور خود خواستند تا نیروهای وابسته به «سئول» را از عراق باز گرداند ولی «روموهیون» نسبت به این تقاضای گسترده بی‌تفاوت ماند. از سوی دیگر بسیاری از شهروندان کره‌ای که مشارکت ژاپن و کره جنوبی در اشغال عراق را لکه ننگی بر معادلات فرامنطقه‌ای خاور دور می‌دانستند سعی کردند با استناد به روشهای مختلف مانند تظاهرات و تجمع از وضع موجود خارج شوند. در هر حال سیاستهای غلط افرادی مانند «جونیچیرو کوایزومی» نخست وزیر ژاپنی باعث شد تا پس از گذشت سه سال از اشغال عراق اوضاع خاور دور به حالت کنونی گذار کند. وضعیتی که در آن نارضایتی کره شمالی از سیاستهای متحدان آمریکا یعنی کره جنوبی و ژاپن به نقطه اوج خود رسیده است. کره شمالی هم اکنون جهت دفاع از منافع خود سخنی از جنگ بازدارنده به میان می‌آورد. جنگی که در صورت وقوع مسئولیت عواقب و تبعات آن بر عهده ایالت متحده آمریکا و افرادی مانند «روموهیون» و «کوایزومی» خواهد بود.

در جریان مذاکرات شش جانبه هسته‌ای در خاور دور بر سر پرونده «پیونگ یانگ» در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی کارشکنی سه کشور ایالات متحده آمریکا، کره جنوبی و ژاپن کاملاً مشهود بود. توکیو و سئول وظیفه داشتند تا جو مذاکرات را به سمت و سوی خواسته‌های جرج بوش و دیگر مقامات آمریکایی تغییر دهند.

«توکیو» در این راستا گامی فراتر برداشت و کره‌شمالی را تهدیدی بزرگ برای خاور دور خواند. در پاسخ به این اظهارات مقامات پیونگ یانگ اعلام کردند در صورت بروز جنگ در منطقه ژاپن را به دریایی از آتش تبدیل خواهند کرد. این تهدید کره شمالی باعث شد تا مقامات ژاپنی سیاست سکوت را در قبال پیونگ یانگ در پیش گیرند. کاهش محبوبیت کوایزومی در ژاپن به دلیل حضور سربازهای آمریکایی در جزیره اوکیناوا وی را بر آن داشت که بر خلاف روزهای اول از اظهار علاقه به کاخ سفید دست بر دارد و تنها در قالب معادلات پشت پرده روابط خود با جنگ طلبانی مانند رایس و چنی را حفظ کند.

برگزاری مانور مشترک میان آمریکا و کره جنوبی برای کشورهایی مانند چین و کره شمالی حکم یک توهین سخت را دارد. یک مقام رسمی ارتش کره شمالی این مانور را تدارک حمله‌ای گسترده به پیونگ یانگ ارزیابی می‌کند. در چنین شرایطی مقامات کره‌ای معتقدند که حمله پیشگیرانه تنها مخصوص آمریکا و متحدانش نیست و آنها نیز حق دارند از چنین حمله‌ای در راستای حفظ کشور خود استفاده کنند.

در این میان «سئول» باید در خصوص ضربه‌ای که ممکن است در آینده بخورد آگاه باشد. مقامات کره جنوبی فارغ از آگاهی کامل نسبت به آنچه معادلات منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای خاور دور می‌گذرد سعی دارند با نزدیکی به ایالات متحده آمریکا موقعیت خود را در منطقه تحکیم کنند.

این در حالی است که در صورت بروز هر گونه جنگی در منطقه خاور دور ژاپن و کره جنوبی نخستین قربانیان آن هستند. در آن هنگام مقامات آمریکایی همانند اکنون پشتیبان توکیو و سئول نخواهند بود. این روش شناخته شده کاخ سفید در طول تاریخ روابط بین‌الملل محسوب می‌شود.

از سوی دیگر نباید فراموش کرد که از سال 1953 تاکنون تنها قرارداد آتش بس میان دو کره است که آن دو را از یکدیگر تفکیک کرده است. به عبارت دیگر پیمان صلحی میان دو کره منعقد نشده است که بخواهد حافظ مرزهای جغرافیایی دو طرف باشد که در چنین شرایطی اقدام عجولانه و غیر عقلانی «سئول» در خصوص پیروی از سیاستهای آمریکا و برگزاری مانور نظامی مشترک با واشنگتن یک حماقت محض محسوب می‌شود. مسلماً در صورت بروز هر گونه درگیری میان دو کره این بار بر همگان مشتبه شده است که «سئول» مسبب اصلی این ماجراست.