سهیلا قاسمى
چهار سال پس از توفانى که در دور اول انتخابات ریاست جمهورى فرانسه در 21 آوریل سال 2002 برپا شد به نظر مى رسد دوباره راستگرایان افراطى و رهبرشان ژان مارى لوپن به صحنه سیاسى این کشور بازگشتهاند. نظرسنجىهاى صورت گرفته توسط دو موسسه IFOP و Acteurs publics نیز به خوبى موید این مسئلهاند. لوپن- رهبر حزب جبهه ملى (FN)- روز جمعه اظهار داشت که او تنها کسى است که مى تواند جایگزینى واقعى براى دولت فعلى باشد و شرایط فعلى کشور نیز این امکان را براى او فراهم کرده است. لوپن 4 سال پس از شکست در دور دوم انتخابات ریاست جمهورى سال 2002گفت: «فکر مى کنم من تنها کسى هستم که مى توانم جایگزین قدرت فعلى باشم که آن را UMPS نامیدهام. (منظور دو حزب UMP و PS یعنى حزب حاکم مردمى و حزب سوسیالیست است.)» رهبر حزب FN معتقد است که او طى سالهاى گذشته مدام شاهد پیشرفت خود بوده است و به راحتى توانسته فکر و قلب فرانسویان را به خود جلب کند. او گفت: «تحلیلهاى من درست از آب درآمدند و البته وضعیت فرانسه بسیار فاجعه آمیزتر از وضعیت سال 2002 است.» لوپن معتقد است که به راحتى قادر خواهد بود در انتخابات سال 2007 نامزدهاى دو حزب سوسیالیست و حزب حاکم مردمى را در دور اول پشت سر بگذارد. رهبر حزب جبهه ملى از ایجاد نهادى به نام «انتخاب ملى» سخن گفته است و به اعتقاد او این کار تنها استراتژى ممکن براى جایگزینى دولتهاى چپگرا و راستگراى ناموفق است. در این راستا، لوپن از تمامى فرانسوىها و همچنین سازمانهاى سیاسى، فرهنگى، ورزشى و... خواسته است به او بپیوندند و «یک جنبش بزرگ» تشکیل دهند، جنبشى که به گفته او نه تنها ائتلافى میهن پرستانه براى تضمین پیروزى او است بلکه پیروزى اکثریت را نیز تضمین مى کند و آنها به این ترتیب صاحب دولتى خواهند شد که مى تواند فرانسه را از رکود فعلى رهایى بخشد. او مى گوید: «نیاز به نامزدى داریم که معرف این گرایش باشد و فکر مىکنم که من در این مورد از همه شایستهتر هستم.» لوپن همچنین به برآورد آراى خود در انتخابات گذشته پرداخته و محبوبیت خود را بسیار بسیار خوب و بیشتر از دو ویلیه رهبر «جنبش براى فرانسه» اعلام مى کند.
طبق نظرسنجىهاى انجام شده بیش از یک سوم نظرسنجى شوندگان (35 درصد) معتقدند که راستگرایان افراطى در زمینه مسائل سیاسى بسیار بهتر از قبل شده اند. همچنین 34 درصد مردم نیز تایید مى کنند که حزب جبهه ملى ژان مارى لوپن بسیار بیش از سایر احزاب به دغدغهها و نیازهاى مردم نزدیک است. البته این درصدها در میان طبقه کارگر بسیار بیش از این است. حدود 43درصد قشر کارگر لوپن را همسو با نیازهاى جامعه ارزیابى مى کنند. در این حال در میان کارمندان هم آمار بسیار تعجب آور است. حدود 54 درصد کارمندان این گونه ارزیابى مى کنند که راستگرایان افراطى مطمئناً نیازهاى آنها را تامین خواهند کرد. در جوامع روستایى نیز آمار44 درصد است. در این حال حدود 71 درصد از جوانان زیر 25 سال مخالف راستگرایان افراطى هستند. حدود 43 درصد نظرسنجى شوندگان معتقدند که حضور راستگرایان افراطى در راس قدرت مى تواند در زمینه مسائل مهاجرتى مشکلات کشور را حل کند. 31 درصد نیز این حضور را در مسائل امنیتى موثر مى دانند. در این میان تنها 14 درصد نظرسنجى شوندگان او را حلال مشکل بیکارى مى دانند.
فردریک دابى مدیر موسسه IFOP معتقد است شورشهاى حاشیه نشینان در پاییز سال 2005 و همچنین اعتراضات اجتماعى در مورد قوانین استخدامى دولت دومینیک دوویلپن موسوم به قوانین اولین استخدام در سال2006 به علاوه سایر بحرانهاى اجتماعى و اقتصادى فرانسه عاملى شده است تا راستگرایان افراطى براى انتخابات سال 2007 قدرتمندتر ظاهر شوند.
ژان مارى لوپن در مورد مسئله مهاجرت مى گوید که «باید این روند متوقف شود. این راهى که دولت فرانسه در پیش گرفته، درست نیست. این مسئله بر زندگى فرانسویان تاثیر بسیار منفى و غیرقابل جبرانى خواهد داشت. باید پیش از اینکه دیر شود وارد عمل شویم.»
زورو فرانسوى
لوپن در گفت وگویى که با روزنامه «لوپروگره» انجام داده خود را زورو سیاست فرانسه لقب داده است. او مى گوید: «من زورو سیاست فرانسه هستم. من عدالت مردى هستم که دیده نمى شوم و در سایه هستم. فقط وقتى لازم است من در عرصه حضور مى یابم.» او با خوشحالى در مورد نظرسنجىهاى اخیر که نشان دهنده محبوبیت او نزد بیش از یک سوم فرانسوىها است صحبت کرده و از داستان زورو و گروهبان گارسیا حرف مى زند. او معتقد است که سوسیالیستها براى سال ،2007 لیونل ژوسپن را به عنوان کاندیداى خود معرفى خواهند کرد؛ «اگر در دور دوم با ژوسپن رودررو شوم، آنچه که باید در سال 2002 صورت مى گرفت پیش مى آید. البته همه اینها در شرایطى صورت مى گیرد که شیراک دست به دسیسه نزند.» لوپن در مورد سن بالاى خود (78 سال) هم مى گوید که این مسئله چندان مهم نیست. «من بسیار جوان تر از پاپ یا کاسترو هستم. یک 80ساله سالم خیلى بهتر از 40ساله بیمار مى تواند عمل کند.» به هر حال به نظر مى رسد لوپن کاملاً مصمم است و نه تنها به پیروزى در انتخابات ریاست جمهورى مى اندیشد بلکه براى انتخابات پارلمانى هم برنامه ریزى کرده است. او مى گوید: «در انتخابات پارلمانى احزاب مختلفى حضور دارند و مسلماً براى یک قدرت سیاسى جدید هم عرصه خوبى وجود خواهد داشت.» به گفته او از این به بعد گرایش راست افراطى او را باید «راست مردمى» نامید. فیلیپ دوویلیه رهبر حزب جنبش براى فرانسه (MPF) نیز در گفت وگویى اظهار داشته که تعداد قابل توجهى از مردم این احساس را دارند که جنبشهاى خیابانى مردم پیروز انتخابات آتى را تعیین مى کنند و با توجه به وضعیت کنونى کشور، دولت و به ویژه نخست وزیر آبروى خود را بر سر قانون اولین استخدام بر باد دادهاند. فیلیپ ویلیه بیشتر، نیکولا سارکوزى وزیر کشور و رهبر حزب حاکم UMP را مورد انتقاد قرار داده و مى گوید: «او مقصر است چرا که در جریان این بحران، مدام از لزوم حصول یک توافق یا لغو این قانون استخدامى سخن مى گفت. کسانى که این چنین راحت عقب نشینى کردهاند نمى توانند در انتخابات هم به خوبى بجنگند.» به اعتقاد او از نظر مردم فرانسه چپ و راست یکى است. آنها بیشتر به این فکر مى کنند که معاهده اى اقتصادى جایگزین قوانین جدید استخدامى شود و راه حل هایى اجتماعى وضعیت جامعه را متحول کند. او مى گوید: «من اقدام دولت را یک شکست، شکست دولتى، شکست نظم عمومى و شکست قانون مندى مى دانم.»
به هر حال باید همچنان منتظر ماند و دید شیراک و دولتش این بار چه ترفندى براى مبارزه با لوپن و راستگرایان افراطى در پیش خواهند گرفت. ژان مارى لوپن در روز 21 آوریل سال2002 با راه یافتن به دور دوم انتخابات ریاست جمهورى، همه را در بهت و حیرت فرو برد آن هم در شرایطى که لیونل ژوسپن نامزد سوسیالیستها، به شکل باورنکردنىاى از دور رقابت حذف شد. ژاک شیراک هم به کمک چپگرایان توانست لوپن را با 82 درصد آرا شکست دهد. اما به نظر مى رسد این بار مسئله فرق مى کند. انتخابات سال 2002نشان داد که راستگرایان افراطى مى توانند در جریانات سیاسى فرانسه نقش مهمى ایفا کنند اما آیا ممکن است انتخابات آتى رویاى آنها را محقق کند؟