سهم اسرائیل از خزانه آمریکا

نوشته: شریل مک آرتور/ ترجمه: پوراندخت مجلسی

به دلایل گوناگون از جمله تنوع منابع کمک‌های آمریکا به اسرائیل، رسیدن به رقمی‌ دقیق در این مورد احتمالاً امکان‌پذیر نباشد. بخشی از این کمک‌ها در بودجه سایر ادارات دولتی ادغام شده است ـ بیشتر از همه در بودجه وزارت دفاع آمریکا ـ و یا در فرم‌هایی که به آسانی قابل محاسبه نیستند، مانند پرداخت‌های پیش از موعد کمک‌ها و بهره‌ای که از این امر نصیب اسرائیل می‌شود و غیره. با توجه به این نکات قابل توجه، گزارش واشینگتن درباره امور خاورمیانه محتاطانه تخمین می‌زند که کمک‌های مستقیم رو به افزایش آمریکا به اسرائیل 961/107 میلیارد دلار در سال است.

مهم است بر این امر تأکید کنیم که تحلیل زیر سعی بر آن دارد که گزارشی قابل دفاع از کمک‌های مستقیم آمریکا به اسرائیل بدهد ولی نه همه هزینه‌ای را که این کمک‌های مستقیم و غیرمستقیم به مالیات دهندگان آمریکایی تحمیل می‌کند مورد بحث قرار می‌دهد و نه بهره گیری‌های غیرمستقیم اسرائیل از کمک‌های آمریکا را.

این تفاوت دارای اهمیت است زیرا کمک‌های غیرمستقیم و هزینه‌های ناشی از آن برای مالیات‌دهندگان آمریکایی در نتیجه حمایت کورکورانه واشینگتن از اسرائیل، چندین و چند برابر کمک‌های مستقیم آن به اسرائیل است. برای نمونه یکی از این هزینه‌های غیرمستقیم و ضمنی تحریم نفتی اعراب و هزینه آن بر صنایع آمریکا و شرکت‌های آمریکایی و مصرف کنندگان نفت اعراب و در نتیجه بالا رفتن بهای نفت بود که در اثر حمایت آمریکا از اسرائیل در جنگ ۱۹۷۳ و تحریم یکجانبه آمریکا علیه ایران، عراق، لیبی و سوریه صورت گرفت.

شاید بیشترین هزینه‌های غیرمستقیم، ناشی از تهاجم ۲۰۰۳ به عراق و اشغال آن باشد ـ که تقریباً همه جهانیان باور دارند که به خاطر منافع اسرائیل انجام شده ـ که علاوه بر صد‌ها میلیارد دلار هزینه این جنگ، مرگ بیش از ۲۵۰۰ سرباز آمریکایی و متحدانش و ده‌ها هزار عراقی ( که البته صحبتی از آن در میان نیست) را هم در پی داشته است و همچنین کاهش مسافرت اعراب به آمریکا و سرمایه‌گذاری آنها و استفاده نکردن آنها از خدمات آمریکایی‌ها و نخریدن اجناس آنها از آن جمله است.

در بین سودرسانی‌های واقعی به اسرائیل که هزینه‌های سنگین غیرمستقیمی ‌برای مالیات‌دهندگان آمریکایی در بر دارد، پرداخت نقدی کمک‌های اقتصادی و نظامی‌ است و تعهدهای پرداخت وام به آن کشور. آمریکا همه کمک‌های خود به اسرائیل را نقد می‌پردازد و هرگز در پی آن نیست که بفهمد این پول‌ها چگونه هزینه می‌شوند. علاوه بر این‌ها اسرائیل می‌تواند 3/26 درصد کمک‌های نظامی‌ را در خود اسرائیل هزینه کند. این امر یارانه‌ای آشکار است که به صنایع نظامی‌ اسرائیل داده می‌شود.

سایر کشور‌هایی که کمک‌های نظامی‌ آمریکا را دریافت می‌کنند مجبورند صددرصد آن را در خود آمریکا صرف خرید تجهیزات نظامی‌ کنند و برخلاف کشورهای دیگر که کمک‌های نظامی‌ دریافت می‌کنند و باید خریدهای خود را از طریق وزارت دفاع آمریکا انجام دهند اسرائیل به طور مستقیم از کمپانی‌های آمریکایی خرید می‌کند.

تضمین وام‌های اسرائیل امتیاز دیگری است که دولت آمریکا به آن می‌دهد. اگرچه تاکنون این تضمین‌ها برای آمریکا هزینه‌ای در بر نداشته است، در دفاتر مالی اینگونه تضمین‌ها به عنوان بدهی‌های مشروط ذکر می‌شوند. مفهوم این امر این است که اگر اسرائیل نتواند وام‌هایش را پرداخت کند آمریکا مسئولیت پرداخت آنها را به عهده دارد. شکی نیست که این تضمین‌ها منافع محسوسی برای اسرائیل داشته است، زیرا به اسرائیل امکان می‌دهد، از وام‌های اقتصادی ویژه با بهره‌ای دلخواه بهره‌مند شود.

بالاترین این وام‌های تضمینی به اسرائیل ۶۰۰ میلیون دلار بوده است برای خانه‌سازی، بین سال‌های ۱۹۷۲ و ۱۹۹۰ و 2/9 میلیارد دلار برای اسکان مجدد شورای یهودیان، بین سال‌های ۱۹۹۲ و ۱۹۹۷؛ همچنین حدود ۵ میلیارد دلار برای تأمین مجدد وام‌های نظامی‌ و ۹ میلیارد دلار برای تضمین وام‌ها از جمله برای اختصاص دادن به مکمل‌های کمک مالی سال مالی ۲۰۰۵.

اسرائیل بزرگ‌ترین دریافت کننده کمک‌های رو به افزایش آمریکا از جنگ جهانی دوم بوده است. بیش از ۳ میلیارد دلاری که اسرائیل هر سال از مالیات دهندگان آمریکایی دریافت می‌کند حدود یک پنجم مجموع بودجه ای است که آمریکا برای کمک‌های خارجی خود اختصاص داده است و به بیش از ۶۰۰ دلار برای هر اسرائیلی بالغ می‌شود.

بیشتر پرداخت‌هایی که کنگره برای کمک به اسرائیل تخصیص می‌دهد، شفاف است و دارای صورت حساب‌های مناسب و درست و زیر سه عنوان: تأمین مالی کمک‌های نظامی، بودجه حمایت‌های اقتصادی و کمک به پناهندگان. اسرائیل از بودجه کمک‌های آمریکا برای مدارس و بیمارستان‌های آمریکایی در خارج از آمریکا هم سهم می‌برد. علاوه بر آن اسرائیل از بودجه‌های کم‌تر شفافی که در دل بودجه‌های وزارتخانه‌ها و آژانس‌های دیگر است هم منتفع می‌شود که در درجه اول بودجه وزارت دفاع است و بیشتر زیر عنوان «برنامه‌های عملیاتی اسرائیلیـ آمریکایی» در امور کشاورزی، علوم و صنایع بسیار پیشرفته هستند.

پیش از سال، ۱۹۹۸ اسرائیل سالانه 8/1 میلیارد دلار کمک‌های نظامی‌ دریافت می‌کرد و 2/1 میلیارد دلار کمک اقتصادی. ولی در شروع سال مالی ۱۹۹۹ با تشویق نخست وزیر وقت اسرائیل بنیامین نتانیاهو، کمک‌های اقتصادی به اسرائیل کاهش یافت و کمک‌های نظامی‌ افزایش. در سال مالی جاری (۲۰۰۶) میزان این کمک‌ها 28/2 میلیارد دلار کمک نظامی‌ و ۲۴۰ میلیون دلار کمک اقتصادی است که در مجموع 52/2 میلیارد دلار می‌شود.

جدید‌ترین گزارش در مورد کمک به اسرائیل در سال ۲۰۰۵ را « واشینگتن درامور خاورمیانه»(CRS) تهیه کرده است که براساس گزارش سرویس تحقیقات کنگره است که در درجه اول از ارقام در دسترس و قابل اثبات صورت حساب‌های پرداخت‌های خارجی استخراج شده است اما این گزارش شامل بسیاری از کمک‌ها نمی‌شود.

برآورد‌ها در این گزارش بر اساس ترکیبی است از گزارش ژانویه سال ۲۰۰۶ CRS درباره کمک‌های خارجی آمریکا به اسرائیل در سال ۲۰۰۵ که مجموعاً 156/96 میلیارد دلار را نشان می‌دهد. جدول شماره یک که از فهرست همان گزارش استخراج شده است مجموع بودجه اختصاصی عملیات سال،۲۰۰۶ را به آن مبلغ اضافه کرده است و در نتیجه در مجموع کمک‌ها را بالغ بر 719/98 میلیارد دلار در طول سال ۲۰۰۶ برآورد می‌کند. وام‌های مستقیم دولت به دولت هم در ارقام بالاگنجانده شده است زیرا آمریکا بازپرداخت چندین وام را به وسیله اسرائیل لغو کرده است.

مقامات اسرائیلی و حامیان آنها در کنگره آمریکا اصرار دارند که بگویند اسرائیل در پرداخت دیون خود کوتاهی نکرده است. از لحاظ تکنیکی این حرف درست است ولی گزارش قبلی CRS اشاره بر این دارد که از سال مالی ۱۹۷۴ تا سال مالی ۲۰۰۳ از دریافت بیش از ۴۵ میلیارد دلار بدهی اسرائیل چشم‌پوشی شده است.

کنگره، انتقال کمک‌های نظامی‌ و اقتصادی را به یک حساب و به فاصله یک ماه از تصویب بودجه الزامی‌ کرده است. اسرائیل از سال ۱۹۸۲ شروع کرده است به دریافت زودهنگام کمک‌های اقتصادی و از سال ۱۹۹۱ به دریافت زودهنگام کمک‌های نظامی‌ آمریکا و با نیمی ‌از بهره متداول (زیرا فرض بر این است که این کمک‌ها به تدریج و در طول سال دریافت می‌شوند). برآورد سودی که اسرائیل از این دریافت یکجا و در همان اول سال کسب کرده است 234/1 میلیون دلار، از کمک‌های اقتصادی و ۶۹۸ میلیون دلار از کمک‌های نظامی‌ بوده است .(در سال مالی ۲۰۰۴)

وب سایت سفارت آمریکا در تل‌آویو بهره دریافت‌های زودهنگام کمک‌های نظامی‌ را ۶۶۰ میلیون دلار در سال مالی ۲۰۰۴ برآورد می‌کند که کمی ‌کم‌تر از برآورد گزارش واشینگتن در امور خاورمیانه است ولی رقمی ‌برای بهره دریافت زود هنگام کمک‌های اقتصادی نمی‌دهد.

سایت سفارت آمریکا در تل آویو رقم 7/456 میلیون دلار را برای سایر کمک‌ها و هدایا به اسرائیل نشان می‌دهد. دو فقره از بزرگ‌ترین کمک‌ها ۱۵۸ میلیون دلار برای بنیاد BARD (بودجه تحقیقات مشترک ۲ کشور در مورد کشاورزی) و ۱۴۰ میلیون دلار برای بنیاد BIRD (بنیاد تحقیقات مشترک اسرائیل و آمریکا) است.

اگر به این مبلغ جمع کمک‌هایی را که در این فهرست‌ها نیامده است اضافه کنیم ، در سال مالی ۲۰۰۶ به رقم 9613/107 میلیارد دلار می‌رسیم.