بازى موشکها در اروپا

حامد رشیدى

مساله استقرار سیستم دفاع ضدموشکى ایالات متحده آمریکا در چک و لهستان به بحثى بحران‌آفرین در معادلات سیاسى و استراتژیک روسیه، اتحادیه اروپا و واشنگتن تبدیل شده است. روسیه خود را هدف اصلى این موشکها مى‌داند و معتقد است که این اقدام آمریکا به هدف ممانعت از افزایش قدرت نظامى ‌مسکو صورت گرفته است. کشورهاى اروپاى شرقى نیز بر مبناى مناسبات خصمانه خود با روسها حاضر شده‌اند تا پیشنهاد کاخ سفید را بپذیرند.

مساله اصلى اینجاست که آیا کاخ سفید به استقرار موشکهاى خود در دو کشور چک و لهستان بسنده خواهد کرد ؟چرا ایالات متحده آمریکا حاضر نیست مطابق پیشهاد سبکسرانه روسها مبنى بر همکارى مسکوـواشنگتن در رادار قبله عمل نماید؟

ژنرال یورى بالویفسکى اخیرا به این سوال پاسخى نسبتا کامل داده است.وى افشا کرده است که ایالات متحده به ایجاد سومین پایگاه منطقه‌اى سیستم دفاع ضد موشکى خود در چک و لهستان بسنده نخواهد کرد و بعد از آنها نوبت به ایجاد پایگاههاى چهارم و پنجم در شرق دور و شمال اروپا خواهد رسید.

رئیس ستاد کل نیروهاى مسلح روسیه در تشریح قضیه پیشنهاد ولادیمیر پوتین براى استفاده مشترک با آمریکا از ایستگاه رادار گابالینسکى (قبله) آذربایجان متذکر شد، اگر از سوى آمریکا پاسخ مثبتى به این پیشنهاد روسیه داده نشود، براى همه مشخص خواهد بود که دفاع ضد موشکى آمریکا در لهستان و چک بر ضد چه کشورى است.

ژنرال بالویفسکى با توجه به عکس‌العملهاى صورت گرفته نسبت به پیشنهاد پوتین، جهان را به سه منطقه تقسیم کرد. به عقیده وی، در اروپاى کهن نسبت به این مسئله ارزیابیهاى مثبت حاکم است. نوچه‌هاى ناتو، بویژه چک و لهستان از این بابت مضطرب شده‌اند که مبادا روسیه و آمریکا با یکدیگر به توافق برسند و این دو کشور مزیت خویش را از دست بدهند و بالاخره منطقه سوم خود ایالات متحده آمریکا است که اکثر سیاستمداران آن بر این عقیده‌اند که ساخت رادار و سکوى پرتاب موشک در اروپا از مدار اصلى خود خارج خواهد شد.

به عقیده بالویفسکی، رهبران کنونى آمریکا به تحقق طرح خود براى ایجاد عوامل سپر دفاعى در اروپا سرعت بخشیده‌اند تا دولت جدید آمریکا مجبور به ادامه عملى‌سازى آن شود. بنا به نظر وی، آمریکاییان تلاش مى‌کنند دو سیستم دفاع ضدموشکى استراتژیکى خود و سیستم ضد موشکى تاکتیکى اروپا را در عرصه عمل نظامى ‌یکپارچه سازند. که اگر این کار با موفقیت صورت بگیرد، روسیه نیز قطعا در خصوص همکارى با اروپا در عرصه دفاع ضدموشکى تجدید نظر خواهد کرد.

واقعیت امر این است که "تهدید روسیه"پس از همراهى کاخ کرملین با کاخ سفید در شوراى امنیت سازمان ملل متحد بر سر مسائلى مانند پرونده هسته‌اى ایران دیگر اهمیتى ندارد.در حقیقت روسها در حال پرداختن بهاى سنگین همراهى خود با واشنگتن و اتحادیه اروپا هستند.

در نهایت اینکه کاخ سفید در عملى ساختن طرحهاى موشکى ضدروسى خود در اروپا مصمم است.آنچه سبب تحکیم این روند مى‌شود موضع‌گیرى غیرعملگرانه و دوگانه روسهاست. اگر ساختار کنونى تصمیم‌گیرى در کاخ کرملین متحول نشود،باید در انتظار سخت تر شدن شرایط براى مسکو ماند.فاجعه‌اى که مسبب اصلى وقوع آن مقامات روسى و استراتژیستهاى چشم بسته کاخ کرملین خواهند بود.