یوسف قوچانیغروی
از چندی پیش، خبرهای پراکندهای درباره تلاش پنهانی و پشتپرده برخی از محافل عراقی برخوردار از حمایت پارهای از کشورهای عرب برای دستزدن به یک کودتا و حذف دولت نوری المالکی، منتشر گردید. اکنون صحت این خبرها با انتشار بیانیهای که مشترکا از سوی جلال طالبانی رئیسجمهوری عراق ـ رهبر اتحادیه میهنی کردستان عراق ـ و مسعود بارزانی - رئیس اقلیم کردستان ـ رهبر حذب دمکرات کردستان عراق صادر شد، آشکار گردید.
در بیانیه این دو رهبر کرد عراقی، گردهمایی پارهای از شخصیتهای عراقی و کرد در قاهره برای تاسیس یک جبهه جدید سیاسی محکوم گردید و از این شخصیتها بویژه اکراد عراقی که به این جبهه پیوستند، خواسته شد که از تعقیب این ایده که هدفی جز نابودی دستاوردهای ملت عراق و متلاشی ساختن روند دمکراتیک موجود در این کشور در سر ندارد، دست بردارند.
در واقع با صدور این بیانیه، ابعاد دیگری از این توطئه فاش گردید. در حال حاضر مشخص شد دستکم 5 کشور عرب به اضافه ترکیه، نقش اصلی را در تشویق این جبهه سیاسی و تسریع روند سقوط دولت مالکی ایفا کردند.
در این فرایند، ایاد علوی، چهره مرموز و سکولار عراقی، به عنوان گرداننده اصلی این تحرکات و به علاوه کاندیدای نخست برای به دست گرفتن کلید قدرت در عراق محسوب میشود.
براساس این طرح، قرار است که جبهه سیاسی جدید نسبت به تاسیس شورای نجات ملی متشکل از شخصیتهای مختلف کرد و عراقی که در احزابی نظیر جبهه التوافق، جبههالحوار الوطنی و همچنین در دو حزب اصلی اکراد عراقی عضویت داشته و از روند سیاسی ناراضی هستند، مبادرت ورزند. گفته میشود قرار است تنی چند از اعضای حزبالفضیله که یک جریان شیعی عراقی بوده و عمدتا در بصره مستقر است، به این شورا ملحق شوند.
در این زمینه کشورهای عربستان، مصر، اردن، امارات و کویت به اضافه ترکیه به زمینهسازی منطقهای و بینالمللی برای کسب مشروعیت برای شورای مزبور پرداخته و از طرفی آنکارا به آمریکا جهت پذیرش موجودیت سیاسی این شورا و در نظر گرفتن امکان جایگزینی آن به جای دولت المالکی فشار خواهد آورد. به علاوه این که کلیه امکانات رسانهای، تبلیغاتی و سیاسی این کشورها در خدمت شورای مزبور و موفقیت تحرکات داخلی آن در عراق، قرار خواهند گرفت.
در این میان، یک شاخه از سناریوی سرنگونی دولت کنونی عراق به ایجاد درگیریهای ساختگی در استانهای مختلف این کشور به هدف سرگرم ساختن دولت و نیروهای مسلح و همچنین القای ایده قیام مردمی علیه دولت المالکی، مربوط میشود.
با این حال، پیشبینی میشود با صدور بیانیه پیشدستانه دو رهبر کرد عراقی که مسوولیتهای بلندپایهای را در نظم و ساخت جدید سیاسی عراقی دارند احتمال توفیق این سناریو به حداقل رسد و چنانچه، در این میان، ائتلاف یکپارچه عراق و همچنین جریان اصلی حزبالفضیله مواضع خود را سریعا اعلام کنند، آنگاه ضریب موفقیت توطئهگران به صفر خواهد رسید.
بدیهی است پدیدآورندگان این سناریو، به حمایت واشنگتن برای تغییر اوضاع سیاسی در عراق و روی کار آمدن دولت کودتایی خود، امید بستهاند. اما پیداست، طراحان جنگ در وزارت دفاع آمریکا، دستکم در حال حاضر، اجرای این سناریو را موجب شکلگیری خطرات و تهدیدهای بیشتری برای جان سربازان آمریکایی میدانند و به همین دلیل، گفته میشود پنتاگون اقبال زیادی نسبت به تحقق آن، نشان نداده است.
با این حال، این تحرکات، از نارضایتی روزافزون دولتهای غیرمنتخب و رژیمهای موروثی در جهان عرب از روی کار آمدن دولت دمکراتیک در عراق و احتمال سرایت این نمونه از حکومتداری مردمی به سایر کشورهای عرب همجوار خبر میدهد. وحشت آنان، موجب میشود تا آنها، روز به روز، علیه دولت منتخب مالکی به توطئهگری بپردازند.