وظیفه‌ای سخت در انتظار بلر

تونی بلر در شغل جدیدش به عنوان نماینده کمیته چهارجانبه در خاورمیانه، وظیفه‌ای را بر عهده می‌گیرد که بسیاری را پیش از وی در این سمت دچار دردسر کرده است؛ نقشی که به دنبال کنترل حماس بر نوار غزه، ضعف رهبران فلسطینی و اسرائیلی و خصومت‌های افزایش یافته میان دو طرف، ظرف شش سال گذشته پیچیده‌تر شده است.

در حالی که تونی ‌بلر اعتبار جدیدی را به تلاش‌های بین‌المللی برای برقراری صلح در منطقه می‌بخشد برخی مقامات فلسطینی و اسرائیلی از اینکه بلر نماینده میانجی‌گران کمیته کاری چهارجانبه (آمریکا، سازمان ملل، اتحادیه اروپا و روسیه) در خاورمیانه خواهد بود، استقبال کردند و شماری دیگر به شدت، علیه آن واکنش نشان دادند.

انتصاب بلر، تازه‌ترین اقدام در مسیر دیپلماسی پس از کنترل نوار غزه از سوی حماس، یک سیاستمدار کار کشته را به تلاش‌ها برای تقویت محمود عباس، رئیس تشکیلات خودگردان و احیای مذاکرات فلسطین و اسرائیل اضافه می‌کند. اما خشم بسیاری از مردم سرزمین‌های اشغالی را که از مواضع جانبدارانه وی در قبال اسرائیل آگاهند، برانگیخته است.

بدون نگاهی یکسویه باید گفت که میانجی‌گری صلح در ایرلند شمالی که به چندین دهه خشونت با بیش از 3500 قربانی پایان داد، یکی از دستاوردهای دیپلماتیک بلر به شمار می‌رود.

 وی همچنین برای حصول توافقنامه‌هایی درباره تغییرات آب و هوا و مبارزه با فقر در آمریکا تلاش کرده است.

یک مقام عالی رتبه آمریکایی گفت که شغل جدید بلر در ابتدا به ساخت مؤسسات سیاسی تشکیلات خودگردان کمک می‌کند و دست کم در میانجی‌گری مستقیم یا مذاکره میان فلسطینی‌ها و اسرائیلی‌ها دخیل نخواهد بود، اما بلر یکی از نادر سیاستمدارانی است که هیچ ملاحظه‌ای در حمایت آشکار خود از عملکرد اسرائیل در منطقه ندارد.

«زیپی لیونی»، وزیر خارجه اسرائیل می‌گوید: بلر شخصیت‌ بسیار محترم و قابل تحسینی در اسرائیل است.

دفتر نخست‌وزیری انگلیس در بیانیه‌ای اعلام کرد، «ایهود اولمرت»، نخست‌وزیر اسرائیل نیز در گفتگوی تلفنی با بلر، وی را دوست واقعی اسرائیل خواند و متعهد شد در صورتی که وی این پست را بپذیرد به طور کامل با وی همکاری می‌کند. بسیاری از حامیان اسرائیل در دیگر کشورها نیز بلر را به علت روابط نزدیکش با آمریکا و نقشش در جنگ عراق، یک شخصیت جهانی صمیمی! می‌دانند.

البته بلر روابط خوبی با یاسر عرفات، رهبر فقید تشکیلات خودگردان داشته و یکی از اولین رهبران غربی است که از راه‌‌حل دو کشور مستقل فلسطینی و اسرائیلی حمایت کرد.

نکته در خور توجه اینجاست که «فتح» نظری متفاوت با مخالفان بلر دارد.

«فهمی الزعاریر»، سخنگوی جنبش فتح محمود عباس، اعلام کرد که فلسطینی‌ها! از بلر استقبال می‌کنند.

الزعاریر گفت: ما معتقدیم تلاش‌های بلر به احیای روند سیاسی در منطقه کمک می‌کند.

«سلام فیاض»، نخست‌وزیر دولت اضطراری فلسطین نیز اعلام کرد: ما امیدواریم این انتصاب، تلاشها جهت از سرگیری روند سیاسی به منظور تشکیل یک کشور فلسطینی مستقل با پایتختی شرق بیت‌المقدس را تسریع بخشد.

«مارک اوته»، نماینده اتحادیه اروپا در خاورمیانه نیز در بیت‌المقدس به خبرنگاران گفت: بلر ارزش افزوده‌ای برای تلاش‌های صلح در خاورمیانه به ارمغان می‌آورد.

اوته به قدرت بلر در ارتقاء به سطوح بالاتر مذاکره با رهبران در منطقه و خارج از منطقه، اشاره کرد.

به رغم وجود چنین خوشبینی‌هایی، مقاماتی مانند جورج بوش، رئیس‌جمهور آمریکا و بیل کلینتون، رئیس‌جمهور سابق این کشور از ناامیدهای بوجود آمده در زمینه تلاش‌های صلح در این منطقه نگرانند.

تقریبا تمامی فرستاده‌های آمریکا، همزمان با افزایش خشونت‌ میان فلسطین و اسراییل با ناامیدی این پست را ترک کرده‌اند.

به رغم تلاش‌های فزاینده کلینتون در حصول توافقی میان اسرائیل و فلسطینی‌ها، مذاکرات صلح میان آنها در آخرین روزهای ریاست جمهوری کلینتون با شکست روبرو شد.

«یوسی آلفر»، تحلیل‌گر اسرائیلی نیز گفت که انتظار کمی از انتصاب بلر دارد.

آلفر گفت: هیچ روند صلحی وجود ندارد و بعید است در آینده‌ای نزدیک روند صلحی به جریان بیافتد که بلر بتواند بر روی آن کار کند. من پیش‌بینی می‌کنم او ظرف یکسال و نیم با ناامیدی این پست را ترک می‌کند.

«جیمز ولفنسن»، رئیس‌ سابق بانک جهانی و متصدی پیشین پست پیشنهادی به بلر در خاورمیانه نیز پس از گذشت یک سال و نیم در این مقام، با ناامیدی استعفا کرد.

کاندولیزا رایس، وزیر خارجه آمریکا در گفتگو با خبرنگاران در نشست پاریس، تقریبا با اندکی یأس و نومیدی انتصاب بلر به عنوان نماینده کمیته کاری چهارجانبه را تایید کرد.

رایس گفت: ‌این امر مهم است که طرف فلسطینی را تقویت کرد تا بتوان فرصت خوبی را برای مذاکرات صلح نهایی با اسرائیل فراهم کرد.

وزیر خارجه آمریکا ادامه داد: همکاری با مؤسسات فلسطینی برای آمادگی آنها جهت تشکیل یک کشور فلسطینی بسیار حائز اهمیت است. شما از بسیاری از مردم می‌شنوید «پس شریک فلسطینی کجاست»؟ این تلاشی برای ظهور این شریک فلسطینی است.

نماینده‌های کمیته کاری چهارجانبه در تلاش برای احیای تلاش‌های دیپلماتیک، چندی پیش حدود سه ساعت و نیم در کنسولگری آمریکا در غرب بیت‌المقدس با یکدیگر دیدار کردند.

«دیوید ولش»، مشاور وزیر امور خارجه آمریکا در امور خاورمیانه در «رام‌الله» به خبرنگاران گفت، این نشست، خوب پیش رفت.

خبرگزاری فرانسه نیز اعلام کرد: «اوته»، «سرگئی یاکولف» از روسیه و «مایکل ویلیامز»، فرستاده سازمان ملل به همراه ولش در نشستی پشت درب‌های بسته در کنسولگری آمریکا در بیت‌المقدس شرکت کردند و این نشست را بدون اظهارنظر ترک کردند.

شبکه بین‌الملل روزنامه اطلاعات