ششمین بازار بزرگ انرژى

امیرعلى وصال

دولت هند با مشارکت شرکت‌هاى نفتى 14/7 میلیارد دلار سوبسید فرآورده‌هاى نفتى پرداخت مى‌کند. این در حالى است که قیمت فرآورده‌هاى نفتى بخصوص بنزین و گازوئیل فشار زیادى را بر مردم فقیر هند وارد مى‌نماید. هند با توجه به گستره جغرافیایى وجمعیت انبوهش ششمین بازار بزرگ مصرف انرژى در جهان به شمار مى‌رود. رشد اقتصادى هند با شتاب 6 درصدى سبب شده که دومین کشور پرجمعیت جهان روز به روز بر نیازش به انرژى افزوده گردد. دراین بین گاز طبیعى و LNG جایگاه ویژه‌اى را در منابع تامین انرژى نزد سیاستگذاران هندى برخوردار است. بر پایه برآورد شرکت توتال،‌ دستکم در سال 2010 هند نزدیک به 10 میلیون تن LNG وارد خواهد کرد.

البته هنوز زغال‌سنگ نقش کلیدى را در سبد انرژى هند ایفا مى‌کند اما پیش‌بینى مى‌شود با افزایش نیروگاه‌هاى برق و استفاده از گاز به عنوان سوخت مناسب نیروگاه‌ها روز به روز بر میزان تقاضاى هند نسبت به گاز طبیعى افزوده گردد.

این در حالى است که ساخت خط لوله ایران، پاکستان و هند قریب به 400 میلیون دلار از هزینه انرژى هند مى‌کاهد و مى‌تواند هند را به منبعى مطمئن از انرژى گاز طبیعى متصل نماید.

مقامات هندى بارها به مردم کشورشان اطمینان داد‌ه‌اند که على‌رغم وجود فشار شدید قیمت‌هاى جهانی، قیمت فرآورده‌هاى نفتى افزایش نخواهد یافت. وزیر نفت و گاز طبیعى هند با اشاره به پیشرفت سریع طرح خط لوله گاز ایران به هند از طریق پاکستان ابراز امیدوارى کرده است با اجراى این طرح بخشى از این فشارها کاسته شود.

مقامات هندى از آنجا که طرح خط لوله صلح را کاملا منطبق بر منافع خود مى‌دانند بر این نکته تاکید کرده‌اند که هیچ کشورى از جمله ‌آمریکا نمى‌تواند هند را تحت فشار قرار دهد که از کجا گاز خرید کند یا خرید نکند.

آمریکایى‌ها معتقدند که هندى‌ها و پاکستانى‌ها براى تامین منابع انرژى خود باید نیم‌نگاهى به آسیاى مرکزى داشته باشد. این در حالى است که مسیر افغانستان به هیچ‌وجه براى هندى‌ها و پاکستانى‌ها مقرون به صرفه نمى‌باشد. مضاف بر اینکه هندى‌ها در اجراى پروژه خط لوله صلح به غیر از منافع اقتصادى منافع سیاسى و راهبردى دیگرى را نیز لحاظ کرده‌‌اند که آمریکا از این منطقه‌گرایى به شدت هراس دارد.

دولت هند در راستاى سیاست تنوع منابع انرژى و ضریب بالاى امنیت عرضه به منظور واردات LNG نیز اقداماتى را صورت داده است البته در مورد امضاء قرارداد LNG از ایران هنوز پیشرفت قابل توجهى صورت نگرفته است. این کشور در حال حاضر بیشتر گاز مورد نیاز خود را از شرکت پترونت قطر خریدارى مى‌کند.

پیش‌بینى مى‌شود بخش صنعت و نیروى هند،‌ مصرف داخلى این کشور را از 28 میلیارد متر مکعب در 2003 به 45 میلیارد متر مکعب در 2010 و 110 میلیارد متر مکعب در 2030 افزایش دهد.

بر همین اساس پیش‌بینى مى‌شود که واردات LNG هند دستکم به 10 میلیارد مکعب در 2010 و 30 میلیارد مترمکعب در 2030 افزایش یابد.

این موضوع فرصت مناسبى براى جمهورى اسلامى‌ است که ظرفیت‌هاى هند را در واردات LNG به دست آورد على‌الخصوص که با نهایى شدن توافقات خط لوله صلح مى‌توان مبتنى بر آن در مورد LNG نیز چانه‌زنى‌هاى مفیدى را صورت داد.