محمدصادق امینی
در حالی که عراق در بدترین اوضاع امنیتی خود از زمان تجاوز آمریکا و انگلیس در سال 2003 به سر میبرد و ناآرامیها در این کشور روز به روز بیشتر میشود، رسانههای بینالمللی جهان اعلام کردهاند که انگلیس قصد دارد تعدادی از نظامیان خود را از عراق خارج کند. هرچند لندن از زمستان گذشته اقدام به کاهش تدریجی نظامیان خود در عراق کرده ولی کارشناسان مسائل بینالملل بر این باورند که تصمیم انگلیس برای خروج نظامیانش به دردسرهای آمریکا در عراق به شدت اضافه خواهد کرد. این دیدگاه از آن جهت حائز اهمیت است که پیگیری تحولات عراق نشان میدهد آمریکا با بالاترین حجم مشکلات خود از زمان سقوط صدام دست به گریبان است و به رغم اینکه «گوردون براون» نخستوزیر انگلیس در دیدار اخیرش با جرج بوش رئیسجمهوری آمریکا اعلام کرد آمریکا را در عراق تنها نمیگذارد، آغاز دور جدید خروج نظامیان انگلیسی از عراق به شدت سبب نگرانی مقامات سیاسی و نظامیکاخ سفید شده است.
در همین خصوص روزنامه «گاردین» مینویسد: دولت بوش به شدت در خصوص نتایج خروج قریب الوقوع نظامیان انگلیسی از جنوب عراق نگران است و ترجیح میدهد که سربازان انگلیسی برای یک یا دو سال دیگر در عراق باقی بمانند. این گزارش در ادامه میافزاید: مقامات انگلیسی بر این باورند که واشنگتن نیت خود را در خصوص کاهش سربازان آمریکایی در عراق بعد از ارائه گزارش ژنرال «دیوید پترائوس» فرمانده نظامیان آمریکایی در عراق اعلام خواهد کرد که چنین چیزی راه را برای گوردون براون برای اعلام خروج نظامیان انگلیسی از عراق در پارلمان این کشور در ماه بعد هموار خواهد کرد.
هر چند که هنوز هیچ گزارش رسمی در خصوص اینکه آیا بوش در دیدار هفته گذشته خود با براون در خصوص خروج 5 هزار نظامی باقیمانده انگلیسی در عراق ابراز نگرانی کرده یا خیر منتشر نشده ولی منابعی که نخواستهاند به دلیل حساسیت موضوع نامشان فاش شود، گفتهاند: دولت آمریکا به شدت نگران نتایج سیاسی کاهش نظامیان انگلیسی در عراق است. در همین خصوص گاردین به نقل از منبعی موثق نوشت: اگر اختلاف بر سر خروج نظامیان انگلیسی از عراق در پایان سال جاری یا باقی ماندن در این کشور تا سال آینده یا یک سال پس از آن باشد، کاملاً صحیح است که فرض کنیم بوش ترجیح میدهد نیروهای انگلیسی تا زمانی که آمریکاییها در عراق هستند در آنجا بمانند. بنابر این گزارش نگرانی مقامات آمریکایی از آن جهت حائز اهمیت است که تاکنون دولت بوش توجه خود را معطوف مناطق شمالی، غربی و مرکزی عراق کرده و حتی در استراتژی خود برای اعزام 30 هزار نیروی جدید به عراق توجهی به جنوب عراق که توسط نظامیان انگلیسی کنترل میشود، نکرده است.
حال که انگلیس تصمیم به خروج نظامیانش از جنوب عراق گرفته آمریکا متوجه شده که استراتژی افزایش نیرو که به چشم پیروزی به آن نگاه میکرد در حال تبدیل شدن به شکست است. دولت انگلیس نیز هرچند شکست در بصره را تکذیب میکند ولی دیگر ادعای پیروزی در آنجا را ندارد.
تاکنون «دیک چنی» معاون رئیسجمهوری آمریکا عالیرتبهترین مقام آمریکایی است که علناً در خصوص خروج زودهنگام نظامیان انگلیسی هشدار داده است. او در این مورد در سخنانی که بیشتر خطاب به نمایندگان کنگره تا سیاستمداران انگلیسی بود، گفت: هیچ کس نمیتواند نسبت به نتایج احتمالی خروج نظامیان ائتلاف از عراق قبل از اینکه عراقیها بتوانند از خودشان دفاع کنند، اظهار بی اعتنایی کند. «رابرت گیتس» وزیر دفاع آمریکا نیز اواخر هفته گذشته در خصوص کاهش تدریجی نظامیان آمریکایی ابراز امیدواری کرد ولی چنین امیدی تحت الشعاع شرایط سیاسی ناپایداری که دولت عراق با آن مواجه است، قرار گرفته است.
گاردین در ادامه گزارش خود به نقل از «کن پولاک» کارشناس مسائل خارجی موسسه تحقیقاتی «بروکینگز» که به تازگی از سفر هشت روزهاش به عراق بازگشته، مینویسد: بوش ترجیح میدهد که انگلیسیها در عراق بمانند، زیرا او نیاز دارد که نظامیان انگلیسی در این کشور باشند تا بتواند بوق و کرنا سر دهد که انگلیسیها در امور عراق مشارکت کامل دارند ولی این مشارکت مدتی است که بیمعنی شده است. به باور پولاک نیروهای آمریکایی و عراقی مجبور خواهند شد برای پر کردن خلاء به وجود آمده به مناطق جنوبی حرکت کنند.
وی در گزارشی که در این مورد نوشته، تاکید کرده است: نشانههایی وجود دارد که استراتژی افزایش نیرو تا حدودی موثر واقع شده ولی هیچ نشانه مثبتی در خصوص همکاری انگلیسیها در 12 الی 18 ماه گذشته وجود ندارد. وی در ادامه میافزاید: من فرض میکنم که انگلیس دیگر نمیخواهد آنجا باشد، آنها در حقیقت الان هم آنجا نیستند. در حال حاضر گروههای رزمی انگلیس در فرودگاه بصره جمع شدهاند در حالی که این منطقه بسیار ناآرام شده است، من در آن فرودگاه چیزی جز خروج و ورود هواپیماها نمیبینم، بصره غیرقابل کنترل شده، آنجا غرب وحشی است.