17 سپتامبر سالروز امضای معاهده کمپ دیوید
29 سال از امضای معاهده صلح بین رژیم صهیونیستی و مصر به عنوان اولین قرارداد صلح بین اعراب و اسراییل میگذرد و این در حالی است که این رژیم طی این چند سال نه تنها اعتماد دیگر کشورهای عربی را برای به اصطلاح عادیسازی روابط جلب نکرده بلکه با اقدامات خصمانه و تجاوزگرانهاش در اراضی اشغال شده عربی، بیش از پیش افکار عمومی عرب را نسبت به اهداف و طرحهای توسعهطلبانهاش بدبین ساخته است. هر چند که پس از امضای معاهده کمپ دیوید معاهده دیگری بین اردن و اسراییل امضا شد و به این ترتیب دو کشور از طرفهای اصلی جبهه جنگ با اسراییل با دخالتهای آشکار و نهان آمریکا به این معاهدات صلح تن دادند اما همه میدانند که از سال 1948 رژیم صهیونیستی به هیچ قطعنامه بینالمللی و توافقنامه عمل نکرده و پایبند نبوده است و به رغم آن برخی سران عرب هنوز در خیال خود به دنبال طرح صلحی غیرقابل اجرایی آمریکا و اسراییل میدوند تا شاید بتوانند سرزمینهای خود و فلسطینیان را پس بگیرند!
به گزارش ایسنا، امروز 17 سپتامبر سالروز امضای معاهده کمپ دیوید بین اسراییل و مصر است.
کمپ دیوید نام پیمانی است که به وسیله انور سادات، رییسجمهور وقت مصر و مناخیم بگین، نخستوزیر وقت رژیم صهیونیستی در تاریخ 17 سپتامبر سال 1978 به امضا رسید. پیمان کمپ دیوید پس از 12 روز مذاکرات مخفی و با میانجیگری آمریکا در کمپ دیوید که یکی از استراحتگاههای مقام ریاست جمهوری در آمریکا است، نهایی شد و در تاریخ 17 سپتامبر سال 1978 با حضور جیمی کارتر، رییسجمهور وقت آمریکا در کاخ سفید به امضا رسید.
این پیمان اولین پیمان صلح بین طرفین جنگ اعراب و اسراییل بود که به صلح میان مصر و اسراییل انجامید.
انور سادات نیز اولین رییس وقت یک کشور عربی از طرفین جنگ اعراب و اسراییل بود که به صلح با این رژیم و به رسمیت شناختن آن اقدام کرد. وی دو سال پس از امضای این پیمان در هنگام یک رژه نظامی ترور شد.
یکی از عوامل امضای این پیمان این بود که آمریکا و کارتر، رییسجمهور وقت این کشور به این نتیجه رسیدند که مذاکرات دو جانبه بین مصر و اسراییل از طریق واسطه هرگز در اوضاع سیاسی خاورمیانه تغییری ایجاد نخواهد کرد. از سوی دیگر پیروزی حزب لیکود در انتخابات سال 1977 اسراییل و نیز عدم مخالفت این حزب با عقبنشینی اسراییل از سینا و در عین حال مخالفت با عقبنشینی از کرانه باختری زمینه را برای مذاکره مستقیم اسراییل و مصر فراهم کرد.
در همین حال گزارش مرکز بروکینگز آمریکا نیز که یکی از قدیمیترین مراکز پژوهشهای سیاسی و اقتصادی آمریکا محسوب میشود و تاکید این گزارش بر ضرورت انجام مذاکرات با تمام طرفهای درگیر در منطقه زمینه ساز این پیمان شد.
از سوی دیگر اطمینان خاطر انور سادات نسبت به بیفایده بودن قطعنامه 338 شورای امنیت به دلیل عدم توافق نظر کامل بین او و حافظ اسد، رییسجمهور وقت سوریه که موضعی مخالف و تند را در قبال هرگونه مذاکره مستقیم با اسراییل اتخاذ کرده بود، از یک سو و بحران اقتصادی مصر و عدم اعتماد سادات به اهداف آمریکا موجب شد که مصر منافعش را بر منافع دیگر کشورهای عربی برتری داده و به مذاکره صلح با اسراییل بنشیند و این در حالی است که امیدوار بود هر گونه توافق بین این کشور و اسراییل به ایجاد توافقنامههایی مشابه بین اسراییل و دیگر کشورهای عربی منجر شود و به این ترتیب در نهایت امر موضوع فلسطین نیز حل و فصل شود.
بسیاری از تحلیلگران سیاسی معتقدند که مناخیم بگین نیز به این باور رسید که انجام مذاکرات با یک کشور عربی بزرگ بهتر از مذاکرات با گروهی از کشورهای عربی است و این امر به سود اسراییل خواهد بود. به این ترتیب هیاتهای مصر و اسراییل 5 سپتامبر 1978 به کمپ دیوید رسیدند و در روز اول مذاکرات سادات ایدههایش را در خصوص حل بحران فلسطین از جمله موضوع عقبنشینی کامل اسراییل از کرانه باختری و نوار غزه و موضوع شهرکهای یهودینشین مطرح کرد اما طرف آمریکایی تلاش کرد تا طرفین را از موضوعات مورد اختلاف دور ساخته و به موضوع کم اهمیتتری هم چون عقبنشینی اسراییل از صحرای سینا بکشاند.
و سرانجام پس از پایان مذاکرات طرفین معاهده صلحی را به امضا رساندند که شامل 9 ماده است و از مهمترین موضوعات آن میتوان به صلح مصر با اسراییل، تخلیه صحرای سینا و استرداد آن از سوی اسراییل به مصر که در طی جنگ شش روز توسط اسراییل اشغال شده بود و هم چنین آغاز مذاکره جهت خود مختاری کشور فلسطین در کرانه باختری رود اردن و نوار غزه اشاره کرد که به دنبال این پیمان دو طرف اقدام به تبادل سفیر و آغاز عادیسازی روابط دیپلماتیک فیمابین نمودند.
امضای پیمان کمپ دیوید در افکار عمومی غرب باعث بوجود آمدن امید آشتی و صلح میان اعراب و اسراییل و آغازی برای صلحی به ظاهر پایدار در خاورمیانه شد از همین رو بنیاد صلح نوبل در سال 1978 جایزه صلح خود را به طور مشترک به انور سادات و مناخیم بگین اهدا کرد.
متن پیمان کمپ دیوید به شرح ذیل است:
«دولتهای جمهوری مصر و اسراییل به این نتیجه رسیدهاند که برقراری صلح عادلانه و فراگیر در خاورمیانه براساس قطعنامههای 242 و 338 شورای امنیت ضروری است لذا ضمن تاکید بر پایبندی شان به تعهدات صلح فراگیر در خاورمیانه 17 سپتامر 1978 پیمان کمپ دیوید را به امضا رساندند تا به این ترتیب این پیمان یک اساس صلح نه تنها بین مصر و اسراییل بلکه بین اسراییل و دیگر همسایگان عربش باشد و بر اساس آن هر کس که آمادگی مذاکره صلح و حفظ امنیت و آرامش منطقه را دارد میتواند به این معاهده بپیوندد.
معاهده صلح بین مصر و اسراییل گامی مهم در تحقق صلح فراگیر در منطقه و دستیابی به راه کاری مناسب جهت پایان دادن به درگیری اعراب و اسراییل است و از تمامیطرفهای درگیر عرب میخواهد که در روند صلح با اسراییل شرکت کنند و چنانچه مصر و اسراییل خواهان ایجاد روابط دوستانه و همکاری دوجانبه بر اساس منشور سازمان ملل متحد و قوانین بینالمللی هستند باید به مفاد این پیمان عمل کرده و آن را به اجرا در آورند.»
درخصوص واکنش دولت وقت ایران نسبت به پیمان صلح کمپ دیوید باید گفت در هنگام امضای این پیمان اردشیر زاهدی، آخرین سفیر کبیر ایران قبل از پیروزی انقلاب اسلامی در آمریکا به نمایندگی از شاه ایران در این مراسم شرکت داشت و از سوی ایران پیمان صلح میان مصر و اسراییل را به دو طرف تبریک گفت اما پس از انقلاب اسلامی در سال 1357 و تشکیل نظام جمهوری اسلامی موضع ایران نسبت به این پیمان تغییر کرده و جمهوری اسلامی ضمن مخالفت با پیمان کمپ دیوید از به رسمیت شناختن آن امتناع ورزید. در خصوص واکنش کشورهای عربی باید گفت نه تنها کشورهای عربی که اتحاد جماهیر شوروی و کشورهای عضو جنبش عدم تعهد و برخی از کشورهای اروپایی نیز ضمن انتقاد از این پیمان امضای آن را پیش از مشخص شدن مساله فلسطین و توافق بر سر آن بیفایده دانستند و حتی برخی این توافقنامه را به دلیل تغییراتی که با از بین بردن نقش کلیدی مصر در جهان عرب و محروم ساختن اعراب از یک قدرت نظامی بزرگ در بین نیروهای عربی به وجود آورد، به سود اسراییل دانستند، اما امروز با گذشت نزدیک به 30 سال از امضای این پیمان و پیامدهای آن از جمله عادیسازی رابطه بین مصر و رژیم صهیونیستی این امر مانع از هدف قرار گرفتن مصر از سوی اسراییل نشد و جاسوسان وابسته به موساد از نخستین روز آغاز روابط دو طرف تاکنون به موارد متعدد جاسوسی در مصر پرداخته اند.
اسراییل از سفرهای گردشگری به مصر برای اجرای برنامههای خود در ایجاد شبکههای جاسوسی استفاده میکند به این ترتیب که به موجب پیمان کمپ دیوید اسراییلیها میتوانند بدون روادید به مدت دو هفته وارد صحرای سینا شوند و این امر نفوذ به داخل سینا را تسهیل میکند. در این مورد میتوان گفت جاسوسی اسراییل در مصر به نخستین روز آغاز روابط دو طرف باز میگردد و مهمترین موارد جاسوسی در مصر به سال 1985 باز میگردد که در جریان آن سازمانهای امنیتی مصر توانستند یک شبکه جاسوسی اسراییلی متشکل از 9 نفر را که وابسته به موساد بودند، دستگیر کنند.
این موارد و نظایر آن بیانگر سیاست ثابت اسراییل از زمان عادیسازی روابط با مصر است و میتوان گفت از آنجا که جاسوسی ماهیت اصلی رژیم صهیونیستی است این رژیم مصر را در صدر اهداف مورد نظر سازمان جاسوسیاش قرار داده است.
اما موضعگیری رهبران گروه اخوان المسلمین مصر نیز در قبال پیمان کمپ دیوید قابل توجه و بررسی است. یکی از اعضای دفتر ارشاد این گروه پیمان کمپ دیوید را تهدیدی جدی برای امنیت و اقتصاد مصر و علت واقعی ضعف نظامی و اقتصادی این کشور دانسته است.
وی تاکید کرده که ناتوانی برخی نظامهای عربی از جمله مصر این سوال را بین مسلمانان ایجاد کرده که پیمان صلح با اسراییل در حالی که مسلمانان در فلسطین اشغالی یا لبنان همواره هدف واقع میشوند، چه سودی دارد؟
نظرات بینندگان
پربیننده ترین
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
