اعراب و برآورد اطلاعاتی جدید آمریکا

ترجمه: حامد جیزی

با گذشت 4 روز از انتشار گزارش 16 سازمان اطلاعاتی آمریکا در این‌باره که ایران از سال 2003 برنامه هسته‌ای نظامی‌خود را متوقف کرده، به نظر می‌رسد برخی جناح‌های محافظه‌کار در جهان عرب که دل خوشی از قدرت گرفتن ایران ندارند، از نتایج این گزارش چندان خرسند نیستند.

روزنامه آمریکایی لس آنجلس تایمز روز گذشته در گزارشی نوشت: هر چند عربستان سعودی و سایر دولت‌های عربی با حمله آمریکا به تاسیسات هسته‌ای ایران مخالف هستند، ولی در عین حال آن‌ها از موقعیت تشویق‌آمیزی که به خاطر حمله احتمالی آمریکا در ایران وجود دارد، خرسند هستند. در حال حاضر، پس از انتشار گزارش سازمان‌های اطلاعاتی آمریکا، اعراب نگران آن هستند که ایران از فرصت برداشته شدن فشارهای آمریکا برای افزایش نفوذ خود در لبنان، سوریه، مناطق فلسطینی و سایر کشورهای حوزه خلیج فارس استفاده کند.

به نوشته لس‌آنجلس تایمز، دولت‌های میانه‌روی عرب نسبت به روند فزاینده محبوبیت احمدی‌نژاد در کشورهای عربی که به خاطر موضع مخاصمه‌جویانه او با آمریکا و غرب به وجود آمده، ابراز نگرانی کرده اند.

تحلیل‌گران جهان عرب معتقدند که برآورد اطلاعاتی آمریکا ممکن است نشانه تغییر رویکرد آمریکا در قبال ایران و همچنین نشانه تعدیل لفاظی جنگی و مخاصمه‌جویانه‌ای باشد که ایالات متحده قبلا در برخورد با ایران به کار می‌بست.

برخی ناظران در جهان عرب گزارش جدید را نشانه دیگری از ضعف آمریکا در خاورمیانه می‌دانند که بعد از شکست این کشور برای ایجاد ثبات در عراق و همچنین مداخله ضعیف ایالات متحده در بحران اعراب و اسراییل طی 7 سال گذشته پدیدار شده است.

با این حال «امل صائب قریب» کارشناس بنیاد صلح کارنگی به این گزارش نگاهی دیگر دارد. او می‌گوید: این گزارش در واقع نوعی ابراز حفظ وجهه برای آمریکاست و برای دولت آمریکا نوعی راه‌حل ظریف پدید می‌آورد تا در قبال موضع خود در برنامه هسته‌ای ایران دست به نوعی رد گم‌کنی بزند. آن چیزی که ما می‌بینیم؛ تغییر استراتژی آمریکا برای تغییر شکل خاورمیانه نیست بلکه بیشتر نوعی تغییر تاکتیک است.

حبیب فیاض، تحلیل گر سیاسی مقیم بیروت نیز می‌گوید: «به دنبال این گزارش ایران بدون شک احساس آسودگی بیشتری خواهد کرد. این گزارش در گام اول مسکو و پکن را به سمت بی‌اعتنایی به درخواست برای تحریم‌های (جدید) علیه ایران خواهید کشید. شکاف‌ها بر سر برنامه هسته‌ای ایران در داخل اروپا افزایش خواهد یافت. این گزارش به موفقیت ایران در مذاکرات عراق استحکام خواهد داد و متحدین ایران (مانند حزب‌الله) با اعتماد به نفس بیشتر خواستار نقش سیاسی برجسته‌تری خواهند شد.»