بغداد به لندن میآید؟
سلف سرویس تروریسم
سرگه بارسقیان
بریتانیا سلف سرویس تروریستها شده است. پیشبینی فرمانده پلیس کلان شهر لندن در اوایل سال جاری به وقوع پیوسته که هشدار داده بود آنچه که در خیابانهای بغداد به صورت انفجار خودروهای بمبگذاری شده روی میدهد، میتواند نهایتاً به لندن نیز راه پیدا کند. ترس از بغدادیزه شدن لندن با کشف و خنثیسازی دو خودروی حامل مواد منفجره در لندن و برخورد یک خودروی شعلهور به فرودگاه گلاسکو جامه واقعیت پوشید؛ چنانکه لرد گلد اسمیت دادستان کل بریتانیا انفجار خودروی بمبگذاری شده را «واردات روش» به کار گرفته شده توسط تروریستها در عراق نامیده است. پلیس لندن جمعه گذشته اعلام کرد دو خودروی سواری را که مواد منفجره در آن جاسازی شده بود، در مرکز این شهر کشف و آن را خنثی کرده است. کشف «اتفاقی» این دو خودروی حامل مقدار زیادی بنزین، چند کپسول گاز و مقادیری میخ پس از مظنون شدن پلیس به یک خودروی بنز سبز نقرهای پارک شده در خیابان «هی مارکت» در مجاورت میدان «پیکادلی» و بازرسی آن صورت گرفت. این میدان کانون بازدید بسیاری از گردشگران خارجی و داخلی است و چند مرکز تفریحی و رستوران نیز در این منطقه قرار دارد. خدمه آمبولانسی که ساعت یک بامداد عازم یک باشگاه شبانه بودند، متوجه شدند از یک خودروی پارک شده مقابل این باشگاه دود خارج میشود و همین امر به کشف و خنثیسازی آن کمک کرد. وحشت بریتانیا را فرا گرفت، اما حادثه دیگر در راه بود. در ساعت سه و پانزده دقیقه بعدازظهر روز شنبه یک خودروی جیپ مدل چروکی با سرعت زیاد و در حالی که از زیر آن شعلههای آتش زبانه میکشید، به ساختمان فرودگاه گلاسکو برخورد کرد. سرنشینان خودرو دو مرد آسیایی بودهاند که یکی از آنها در آتش گرفتار شده و حامل «کمربند انتحاری» بود. در پی حادثه روز شنبه تمامی پروازهای فرودگاه گلاسکو لغو شده و در تعداد دیگری از فرودگاههای بریتانیا از جمله فرودگاههای نیوکاسل، بیرمنگام، منچستر، بلک پول و ادینبورو مراقبتهای امنیتی افزایش یافت.
با انفجار خودروی حامل مواد منفجره در فرودگاه گلاسکو و کشف و خنثی سازی دو خودروی بمبگذاری شده در لندن، در بریتانیا وضعیت «وخیم» تهدید امنیتی اعلام شد. این سطح از مراقبت امنیتی که شدیدترین آن است، از شامگاه شنبه به اجرا گذاشته شده و به این معنی است که باید انتظار حملات بعدی را داشت هر چند وقوع آنها قطعی نباشد. آخرین بار در مرداد ماه سال گذشته، وضعیت وخیم تهدید امنیتی پس ازکشف نقشه انفجار هواپیماهای مسافربری از انگلیس به آمریکا با بمب مایع، در این کشور اعلام شده بود. پس از آن در یک سال اخیر، وضعیت تهدید امنیتی که توسط سازمان امنیت داخلی «MI5» تعیین میشود، در سطح دوم یا «جدی» بوده است. در این میان گوردون براون که در دومین روز از نخستوزیری خود با کابوس تروریسم بر فراز بریتانیا روبه رو شده بود، در بیانیه ای تلویزیونی خواستار هوشیاری بیشتر مردم شد و شامگاه شنبه ریاست کمیته امنیتی ویژه «کبرا» را برای بررسی وضعیت پیش آمده برعهده گرفت. براون با بیان اینکه تروریسم اقدامی از روی اعتقاد نیست بلکه اقدامی اهریمنی است، گفت که تشکیلات تروریستی القاعده در کشورهای بسیاری از جمله انگلیس فعالیت دارد. به گفته براون برای مبارزه با تروریسم علاوه بر رویکرد نظامیو امنیتی به «غلبه بر قلبها و فکرها» نیاز هست. نخستوزیر انگلیس هشدار داد؛ همچنان با تهدید امنیتی جدی علیه کشور خود مواجهیم. مردم باید در هفتههای آینده هوشیاری خود را حفظ کنند. براون همچنین از پلیس و نیروهای امنیتی به دلیل «مهارت آمیخته با تعهد» آنها تشکر کرد و گفت اولین وظیفه دولت امنیت تمامی مردم بریتانیاست، بنابراین افزایش میزان مراقبتهای امنیتی در فرودگاهها و تمامی اماکن شلوغ در حالی که سطح تهدید کشور افزایش یافته اقدامی سنجیده است. پلیس بریتانیا معتقد است که انفجار در فرودگاه گلاسکو ارتباط مستقیمی با حادثه روز جمعه لندن دارد. مقامات انگلیسی با اعلام دستگیری هفت فرد مظنون و انجام حملات دقیق در سرتاسر این کشور تعقیب و جست وجو برای شبکه مرتبط با القاعده در انگلیس و عامل سه توطئه اخیر را تشدید کردند.
تغییر قوانین بازی
تحولات روزهای اخیر، یک هفته پیش از دومین سالگرد انفجارهای تروریستی در متروی لندن رخ داد که در آن چهار عامل انتحاری باعث کشته شدن 52 نفر و مجروحیت بیش از 700 تن شدند. بمبگذاران انتحاری در حملهای به سیستم حمل و نقل شهری لندن سه قطار زیرزمینی و یک اتوبوس را منفجر کردند. حدود یک ماه پس از این حادثه، تونی بلر نخستوزیر سابق بریتانیا اعلام کرد که قوانین بازی عوض شده است. قوانین تازه بلر به گونهای طراحی شده بود که نشان دهد امنیت ملی اولویت دولت است. او قول داد که به مقامات قدرت بیشتری داده شود تا بتوانند مظنونان را بازداشت و از بریتانیا اخراج کنند و واعظان تندرو مهار شوند. نظریه بلر در پارلمان با مشکل روبهرو شد. پیشنهاد او برای بازداشت 90 روزه مظنونان بدون محاکمه ـ این مدت قبلاً 28 روز بود ـ در پارلمان رد شد. دادگاههای بریتانیا نیز با تدابیر سخت امنیتی که شامل محدود کردن رفت و آمد مظنونان میشد مخالفت و آن را با حقوقبشر مغایر دانستند. براون نیز طرحهایی را به منظور وضع قوانین سختگیرانهتر با هدف افزایش اقدامات ضدتروریستی در دست بررسی دارد. یکی از مهمترین این طرحها لغو محدودیت زمان بازداشت بدون مدرک است؛ براون قصد دارد قانونی را تصویب کند که این محدودیت از میان برود.
نخستوزیر انگلیس تاکنون با دیوید کامرون رهبر مخالفان (محافظه کاران انگلیس) در خصوص مفاد جدید قانون ضدتروریسم بحث و گفتوگو کرده با این هدف که کامرون و حامیانش با این لوایح موافقت کنند. با این حال ویلیام هیگ وزیر خارجه دولت سایه بریتانیا احتمال میدهد محافظهکاران خود را برای مخالفت با تمدید مدت حبس مظنونان عملیاتهای تروریستی تا 90 روز آماده کنند. براون همچنین در پیامیبه مردم بریتانیا از تشدید تدابیر امنیتی در اماکن عمومی سخن گفت و آن حضور پررنگ پلیس است؛ «ما باید در مکانهای شلوغ و پر ازدحام دست به یکسری اقدامات امنیتی بزنیم و شما شاهد حضور پررنگتر نیروهای پلیس و در برخی موارد تشدید تدابیر امنیتی در این مکانها خواهید بود و مردم چه بسا باید انتظار بازرسی خودروها را داشته باشند.» قوانین ضدتروریستی که براون به دنبال تصویب آن است شامل افزایش اختیارات قاضیهای رسیدگی کننده به پروندههای تروریستی، رفع ممنوعیت بازپرسی از متهمان بعد از صدور حکم آنها، امکان استفاده از مکالمات ضبط شده در دادگاه به عنوان مدرک و افزایش بودجه امنیتی است. بودجه امنیتی انگلیس در حال حاضر دو میلیارد پوند در سال است که پس از حملات 11 سپتامبر دو برابر شده است. بودجه ضدتروریسم انگلیس امسال با افزایشی 85 میلیون پوندی از یک میلیارد پوند در سال 2001 به 15/2 میلیارد پوند رسید. اما از ژوئیه 2005 به این سو، سازمان امنیت ـ که در خط مقدم جمعآوری اطلاعات ضدتروریستی قرار دارد ـ شش گام مشخص که به اعتقاد آن خطر موفقیت توطئههای تروریستی را کاهش میدهد، برداشته است؛ منطقهبندی MI5 به منظور وسعت بخشیدن به منابع اطلاعاتی که قرار بود تا پایان سال 2006 هشت دفتر منطقهای در اطراف کشور ایجاد کند و متخصصان ضدتروریستی در آنها مشغول به کار شوند. این بزرگترین مورد استقرار نیروهای MI5 در خارج از لندن در زمان صلح است. ایجاد «یک تصویر دقیق» از فعالیتهای خرابکارانه ـ یعنی نظارت نزدیکتر بر تقریباً 1200 نفری که تخمین زده میشود به فعالیتهای تروریستی ارتباط دارند. تسریع فرآیند جذب نیرو MI5 که هماکنون در اثنای یک برنامه عمده توسعه قرار دارد تا شمار خدمهاش را از رقم قبلی 1500 به رقم 3500 تا پایان 2008 برساند. تعداد خدمه آن هماکنون 2600 نفر است. عملیات ضدتروریستی که مقامهای دولتی میگویند در 12 ماه سال 2006دهها مورد عملیات مخفیانه ضدتروریستی انجام شده که در کار تروریستها اخلال ایجاد کرده و به گفته آنها این اقدامات در اکثر موارد علنی نشده است. در بریتانیا همچنین تلاش میشود قوانین جدید ضدترور وضع شود که براساس آن به پلیس این کشور اختیارات «زمان جنگ» داده میشود و پلیس میتواند مردم را متوقف کرده و مورد بازجویی قرار دهد. براساس قوانین جدید نیازی نیست که پلیس مظنون شود جنایتی رخ داده، بلکه میتواند از قدرت خود برای کسب اطلاعات درباره موضوعات مربوط به تحقیقات تروریستی استفاده کند. اگر مظنونان به دستور پلیس متوقف نشده یا از پاسخگویی خودداری کنند، میتوانند متهم به جنایت یا پرداخت جریمه تا پنج هزار پوند محکوم شوند. پلیس همچنین اختیار متوقف کردن افراد و تفتیش آنها را دارد اما حق ندارد از آنها درباره هویت یا تحرکاتشان بازجویی کند.
سربازان بریتانیایی القاعده
دوایر اطلاعاتی آمریکا خود معترفند که عراق اکنون به یک مدرسه تربیت چریک شهری، یک آزمایشگاه ترور واقعی که صدها داوطلب از کشورهای مختلف را در خود میپذیرد، بدل شده است. بریتانیا هم شبیه سلف سرویس مجهز و دنجی است برای تروریستها. لرد استیونس رئیس پیشین اسکاتلندیارد که اکنون مشاور ویژه نخستوزیر در امور تروریسم است، میگوید، عملیات تروریستی اخیر کار شبکه القاعده است؛ «القاعده تاکتیک بغداد را به خیابانهای بریتانیای کبیر منتقل کرده است.» با این حال نخستوزیر بریتانیا هرگونه اظهارنظر راجع به اینکه جنگ در عراق به افزایش حملات تروریستی در انگلیس کمک کرده را رد کرد و میگوید؛ «تهدید تروریستها بلندمدت بوده و پایدار است. این تهدیدها از جانب کسانی است که اساساً افراطگرایانی خشن هستند و علیه جامعه به خصوص بر ضد ارزشهایی که ما معرفی کردهایم بغض و کینه دارند. البته ما خواهان صلح و امنیت بیشتر در عراق و افغانستان هستیم.» این در حالی است که گفته شد مغز متفکر بمبگذاریهای هفتم ژوئیه 2005 در لندن یکی از رهبران پرنفوذ القاعده بود که مسوولیت بسیاری از فعالیتهای تروریستی علیه سربازان انگلیسی در عراق را برعهده داشت. عبدالهادی عراقی در حال ورود به مرز عراق توسط سربازان آمریکایی بازداشت و بلافاصله به زندان فوق امنیتی منتقل شد. وی که از سران ارتش در دوران صدام حسین بوده در حال حاضر در گوانتانامو به سر میبرد. عبدالهادی 45 ساله از جمله با تجربهترین رهبران القاعده محسوب میشود. یک منبع وابسته به موسسه ضد فعالیتهای تروریستی انگلیس در مصاحبه با تایمز گفت؛ وی از جمله رهبران القاعده است که لفظ «جهاد القاعده در اروپا» را بر زبانها انداخت. عبدالهادی از جمله رهبران اصولگرای القاعده است که نوجوانان انگلیسی را که خواهان پیوستن به گروههای مجاهدین هستند به عراق و افغانستان منتقل کرده و از آنها تروریستهای بینالمللی میسازد. تروریستهایی که در وطن خود دست به اقدامات خرابکارانه میزنند. پس از آن که القاعده موفق به بازسازی کمپهای آموزشی خود در پاکستان شد، الهادی نوجوانان انگلیسی را برای آموزش به این کمپها منتقل کرد. با وجودی که مقامات امنیتی بریتانیا میگویند رخدادهای تروریستی اخیر آنان را غافلگیر کرده است اما یک هفته پیش از این وقایع، مرکز بررسی تروریسم وابسته به سازمان اطلاعات انگلیس هشدار داده بود که 150 انگلیسی از طریق آموزش در عراق و همکاری با شبه نظامیان این کشور آماده انجام حملات تروریستی در لندن هستند. به گفته این مرکز برخی انگلیسیهایی که به منظور جنگ وارد عراق شده بودند به شبه نظامیان عراق پیوسته و علیه نیروهای ائتلاف وارد جنگ شدند و در حال حاضر نیز به انگلیس بازگشتهاند. تعداد این انگلیسیها که در عراق علیه نیروهای ائتلاف فعالیت میکردند 150 تن بوده است. این گزارش نسبت به اینکه آغاز این حملات با استفاده از مواد شیمیایی در برخی مناطق لندن خواهد بود، هشدار داد. به موجب این گزارش این حملات همزمان با زمان پایان دوره نخستوزیری تونی بلر صورت خواهد کرد. سازمان اطلاعات انگلیس ارتباطات یکی از رهبران القاعده را با یکی از این انگلیسیها کنترل کرده است اما در این گزارش در خصوص نوع این ارتباط که تماسی تلفنی یا از طریق پست الکترونیکی بود، توضیحی داده نشده و فقط در این تماس عنوان شده است که نخستین حملات در انگلیس از طریق برخی مواد شیمیایی صورت خواهد گرفت. براساس آمار این سازمان این 150 انگلیسی بازگشته از عراق سعی در تشکیل گروهی همانند القاعده در لندن دارند. به موجب این گزارش اهداف القاعده این است که مهمترین خطر علیه انگلیس باشد.
پیشتر سازمان اطلاعات بریتانیا اعلام کرده بود که 30 طرح تروریستی در داخل این کشور برنامهریزی شده است و تهدیدات آینده شامل تکنولوژی هستهای و شیمیایی هستند. «الیزا منینگام بولر» مدیر کل MI5 انگلیس گفت: اشتیاق جوانان انگلیسی برای حضور در عملیاتهای انتحاری افزایش یافته است و این سازمان تاکنون یک هزار و 600 مظنون که بیشتر آنان متولد انگلیس و با شبکههای تروریستی القاعده در ارتباط بودند را دستگیر کرده است. وی افزود: من قصد ندارم با این هشدار، شرایط را بحرانیتر کنم ولی این سخنان تصویر واضحی از واقعیت است که باید به دقت مورد بررسی قرار بگیرد. مدیر سازمان جاسوسی انگلیس تاکید کرد: افسران من و پلیس انگلیس در حال جلوگیری و مبارزه با 200 گروه و شبکه تروریستی هستند و بیش از یک هزار و 600 تن از افراد متفاوت در این ترورها و اقدامات تروریستی حضور داشتهاند. به گفته وی تعداد پروندههای تروریستی از زمان ژانویه سال جاری میلادی، 80 درصد افزایش داشته است. ما امروز شاهد گسترش آنان در کشور هستیم و فردا ممکن است شاهد این تهدیدات باشیم.
بولر میافزاید: من فکر میکنم که آنان از مواد شیمیایی، میکروبی و رادیواکتیوی و حتی تکنولوژی هستهای استفاده خواهند کرد. اکنون تلویزیون و چت رومهای اینترنتی به جذب افراد بیشتر کمک میکنند و در نتیجه مانند شاهد پیوستن جوانان به عملیاتهای انتحاری خواهیم بود. کاملاً مشخص است که فیلمهای ویدئویی از حملاتی که از آن به عنوان «شهادت» یاد میشود و فعالیت افراد را در مخالفت با سیاستهای خارجی انگلیس به ویژه حضور لندن در عراق و افغانستان به تصویر میکشد، باعث تشویق عدهای از جوانان خواهد شد. نیروهای امنیتی بریتانیا در دو سال گذشته، به موقع از اقدامات تروریستی مطلع شدهاند و توانسته اند 15 حمله مشابه را خنثی کنند. استیونس مشاور ویژه نخستوزیر در امور تروریسم در اینباره میگوید؛ « مردان جدید القاعده از اجتماعات افراطی که زیرنظر نیروهای امنیتی و اطلاعاتی هستند فاصله میگیرند... آنها از مساجد هم دوری میجویند... تروریستهای وطنی با نوع وارداتی آن در یک چیز هم نظرند؛ در نفرت از شیوه زندگی غربی.» ساندی تایمز در گزارشی مینویسد یکی از دو خودروی حامل بمب که برای انفجار «تایگر تایگر» در نظر گرفته شده بود، یک «نایت کلاب» است که قرار بود جمعه شب در آن «شب خانمها» برگزار شود. ساندی تایمز مینویسد؛ «زنان جوانی که مینوشند، میرقصند و خوش میگذرانند برای افراطیون اسلامی تجسم کامل آنند که آنها را از غرب بیزار میکند.» همین طرز فکر باعث حمله تروریستی در بالی شد. در این جزیره در سال 2002، انفجار بمب در یک «نایت کلاب» باعث کشته شدن بیش از 200 نفر شد. در آوریل سال جاری 5 عضو یک گروه تروریستی که قصد داشتند یک «نایت کلاب» و یک مرکز خرید در لندن را منفجر کنند، به حبس ابد محکوم شدند. آنها در اردوگاههای پاکستان زیرنظر القاعده آموزش نظامی دیده بودند.
آزمایشگاه آموزشگاه تروریسم
بریتانیا به بشکه باروت تروریسم و آزمایشگاه آموزشگاه ترور عراق تبدیل شده است. جامعه متکثر فرهنگی با چندین هزار نفر مظنون به حمل ویروس ترور. لرد استیونس فرمانده سابق اسکاتلندیارد آمار اعلام شده توسط دستگاههای اطلاعاتی بریتانیا مبنی بر وجود دو هزار مظنون تروریستی در انگلیس را رد کرده و تعداد واقعی آنان را چهار هزار نفر اعلام کرده است. MI5 اعلام کرده بود، حدود دو هزار مظنون تروریستی در این کشور تحت نظر هستند و بیشتر آنها با شبکه القاعده در پاکستان مرتبط هستند. لرد استیونس همچنین درباره گسترش فعالیت تروریستها در انگلیس و تلاش آنها برای نفوذ در دستگاههای امنیتی و اطلاعاتی این کشور هشدار داده و خواستار اخراج مظنونان تروریستی و افرادی شده که به گفته وی به تبلیغ «نفرت و قتل» در انگلیس میپردازند. با این حال او قوانین حقوق بشر را که مانع از اخراج برخی مظنونان تروریستی به علت احتمال شکنجه آنها در کشورشان میشود از موانع برخورد با این مظنونان معرفی کرده است.
با انتشار آمار وزارت کشور انگلیس در خصوص محکومیت تنها 40 نفر از مجموع 1166 مظنون تروریستی بازداشت شده در شش سال گذشته، یکی از ارگانهای مردمی انگلیسی خواستار اصلاح قوانین ضدتروریسم این کشور شدند.
«مسعود شجره» دبیرکل «کمیسیون حقوق بشر اسلامی» با ابراز نگرانی از این آمار گفت: محکومیت تنها 5/3 درصد از افراد دستگیر شده براساس قوانین ضدتروریستی باعث کاهش اعتماد به افرادی میشود که مسئولیت حفاظت از امنیت شهروندان را برعهده دارند. گزارشی که توسط وزارت کشور انگلیس منتشر شد، نشان میدهد از 11 سپتامبر 2001 تاکنون یک هزار و 166 نفر براساس قوانین ضدتروریستی بازداشت شدهاند که تنها 40 نفر از آنان در دادگاه محکوم شده و بیش از نیمی از آنها نیز بدون هیچ تفهیم اتهامی آزاد شدهاند. تصویب قوانین جدید ضدتروریستی انگلیس که توقف و جستوجوی افراد نیز بخشی از آن است، یکی از عمدهترین طرحهای امنیتی اخیر دولت این کشور است که بیشترین اعتراض را میان جامعه مسلمانان این کشور به همراه داشته است. براساس این قوانین مسئولان پلیس اجازه یافتند تا تنها در صورت مشکوک شدن به چهره و حالت افراد آنها را در هر مکان متوقف کرده و تفتیش بدنی کنند.
بسیاری از گروههای اسلامی در انگلیس در یک سال اخیر بارها با اشاره به آماری که نشاندهنده استفاده بیش از حد از این قوانین علیه مسلمانان است، این رویه را باعث هدف قرار گرفتن جامعه مسلمانان انگلیس میدانند. سختگیری پلیس امسال در پروندهای موسوم به «فارست گیتز» که نام محلهای در شرق لندن است، نمایان شد. در این پرونده که انتقادهای گستردهای را نسبت به عملکرد نیروهای امنیتی و مسوولان پلیس انگلیس برانگیخت، منزل دو برادر مسلمان هدف حمله نیروهای ضدتروریسم قرار گرفت که در نتیجه یکی از آنان در اثر شلیک پلیس زخمیشد. این دو برادر پس از مدتی بازجویی تحت بازداشت بدون تفهیم اتهام آزاد شدند. جامعه مسلمان بریتانیا سالی دشوار را پس از حملات هفتم ژوئیه 2005 پشت سر گذاشت چنانکه در مدت زمان کوتاهی پس از این حادثه، حملات علیه مسلمانان در سراسر این کشور 600 درصد افزایش داشت. این در حالی است که همسایگان خانههایی که طی هفته اخیر در مرکز لندن و لیورپول مورد حمله قرار گرفتهاند، مدعی شدند که ساکنان آنها پزشک یا دانشجوی پزشکی بودهاند. شبکه اسکای نیوز و روزنامههای سان، دیلی اکسپرس و دیلی تلگراف گزارش دادند که دو تن از بازداشت شدگان پزشک بیمارستان هستند. مقامات امنیتی انگلیس نمیدانند که آیا این مظنونین متولد انگلیس هستند یا خارجی یا دورگه؟
نظرات بینندگان
پربیننده ترین
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
