اعتراض به قرارداد هسته‌ای آمریکا و هند

مترجم: علی کسمایی

ملی‌گراهای هندوی مخالف دولت هند روز گذشته قرارداد همکاری هسته‌ای «تاریخی» بین دهلی‌نو و واشنگتن را رد کردند و گفتند این قرارداد تجاوز به حاکمیت هسته‌ای کشورشان است.

ملی‌گراهای هندو از دولت ‌مان موهان سینگ نخست‌وزیر هند خواستند هیاتی پارلمانی برای بررسی این قرارداد تشکیل دهد و پیش از امضای آن موافقت پارلمان را اگرچه دولت از لحاظ قانون موظف به انجام این کار نیست جلب کند.

این قرارداد، پس از تأیید نهایی کنگره آمریکا، به انزوای هسته‌ای جهانی هند خاتمه و به آن اجازه خواهد داد سوخت و تجهیزات هسته‌ای از ایالات متحده و در نهایت از سایر کشورها خریداری و به تأمین نیازهای فزاینده خود به انرژی کمک کند.

جزییات این قرارداد دو جانبه روز جمعه، پس از این که ماه گذشته به دنبال چند دور مذاکرات طاقت‌فرسا بر سر اعتراضات دهلی‌نو به آنچه که دولت هند معتقد بود شرایط جدید است، نهایی شد، افشا گردید. منتقدان در هر دو کشور بارها دولت‌های خود را متهم کرده‌اند، برای رسیدن به معامله‌ای که واشنگتن و دهلی‌نو از آن به عنوان نقطه عطفی در دوستی استراتژیک جدید خود تجلیل به عمل آورده‌اند، بیش از آنچه باید به طرف مقابل امتیاز داده‌اند.

حزب ملی‌گرای هندوی بهاراتیا جاناتا (بی‌جی‌پی)، از جمله منتقدان اصلی این معامله در هند همراه با کمونیست‌هایی که از ائتلاف حاکم حمایت می‌کنند، اعلام کرد دولت سینگ به نگرانی‌های این حزب توجه نکرده است.

در اعلامیه این حزب آمده است: «دولت پیش از متعهد شدن در برابر آمریکا هرگز هیچ تلاشی به عمل نیاورد تا اجماع ملی درباره این موضوع حیاتی و مورد علاقه ملت حاصل شود. حزب بهاراتیا جاناتا کاملا بر این باور است که این قرارداد، تهاجمی به حاکمیت هسته‌ای ما و به انتخاب‌های سیاست خارجی ما است. بنابراین ما نمی‌توانیم این قرارداد را به عنوان سندی قطعی بپذیریم.»

از دو سال پیش یعنی از هنگامی که بر سر اصول این قرارداد توافق به عمل آمد، مخالفان آن در هند دولت را متهم کرده‌اند بر سر برنامه هسته‌ای خود سازش کرده، از حق خود برای انجام آزمایش‌های هسته‌ای چشم‌پوشی کرده، و شرایط دشوار آمریکا را درباره همکاری هسته‌ای غیرنظامی پذیرفته است.

با این حال مقامات ارشد دولت هند پس از نهایی شدن قرارداد فوق در ماه گذشته گفتند به تمام نگرانی‌های هند به شکلی رضایتمندانه رسیدگی شده و پس از انتشار متن آن در روز جمعه گذشته به نظر می‌رسید دانشمندان و تحلیلگران هسته‌ای عمدتاً با آن موافق هستند.

حزب ملی‌گرای بی‌جی‌پی اعلام کرد اگرچه در این قرارداد با صراحت ذکر نشده که هند در صورت انجام آزمایش هسته‌ای مجازات خواهد شد، قوانین آمریکایی حاکم بر آن، انجام اقدام تنبیهی را اجباری می‌سازد و این به معنای آن است که هند پس از امضای قرارداد نمی‌تواند دست به چنین آزمایشاتی بزند.

حزب بی‌جی‌پی با اشاره به معاهده جامع ممنوعیت آزمایش‌های هسته‌ای (CTBT)، که هند از امضای آن به دلیل تبعیض‌آمیز بودن آن امتناع کرده،‌ اعلام کرد به عبارت دیگر ما داریم وادار می‌شویم CTBT دو جانبه را با مفادی دشوارتر از CTBT چند جانبه بپذیریم.