به دنبال جایگاه از دست رفته

خبرگزاری آسوشیتدپرس در گزارشی با عنوان "پوتین از ایران دیدن کرد و به آمریکا هشدار داد" نوشت: ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه با همتای ایرانی‌اش دیدار کرد و به طور تلویحی به آمریکا هشدار داد که از جمهوری‌های استقلال یافته شوروی سابق برای حمله علیه ایران استفاده نکند.

این گزارش افزود: ‌پوتین که سفرش اولین سفر یک رهبر کرملین به تهران پس از جنگ جهانی دوم است هشدار داد که پروژه‌های خط لوله‌ای که از خزر می‌گذرد فقط در صورتی قابل اجراست که هر پنج کشور درباره آن توافق کرده باشد. براساس این گزارش، وی به نام کشوری خاص اشاره نکرد اما اظهاراتش تاکیدی بر موضع جدی مسکو درباره تلاش‌های آمریکا برای ساخت خط لوله انتقال هیدروکربن به غرب بود. آسوشیتدپرس افزود: ‌سفر پوتین به‌رغم هشدارهای درباره‌ی توطئه ترور وی در ایران مطرح بود.

باور کنید آنها نمی‌ترسند

به گزارش این خبرگزاری آمریکایی، پوتین در کنفرانس خبری مشترک با آنگلا مرکل، صدراعظم آلمان پیش از سفر به تهران با اشاره به برنامه هسته‌ای ایران گفت: تهدید در این مورد مقامات ایرانی و ملت ایران راه به جایی نمی‌برد. باور کنید آنها نمی‌ترسند. براساس این گزارش، سفر پوتین به تهران با دقت در نظر گرفته شده است تا هرگونه تغییر احتمالی در موضع روسیه در قبال برنامه هسته‌ای ایران مشخص شود. این گزارش افزود: این در حالی است که رئیس‌جمهور روسیه بر اختلافش با واشنگتن تاکید کرده و گفته بود اطلاعات ملموسی که اثبات کند ایران به دنبال تولید سلاح هسته‌ای است وجود ندارد. وی قبل از سفر به تهران گفته بود که در ایران به نمایندگی از پنج عضو دایم شورای امنیت و آلمان صحبت خواهد کرد. تام کیسی، سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا در واشنگتن در این‌باره گفت که دولت آمریکا انتظار دارد پوتین نگرانی‌های مشترک درباره عدم پایبندی ایران به مطالعات جامعه بین‌المللی درباره برنامه هسته‌ای‌اش منتقل کند.

این گزارش حاکی است هرگونه علامت از جانب پوتین مبنی بر اینکه روسیه ساخت نیروگاه بوشهر را به سرعت تکمیل می‌کند موجب جسورتر ایران و تخریب بیشتر روابط روسیه با غرب خواهد شد، اما تحلیلگران می‌گویند سفر پوتین به ایران حتی اگر به هیچ توافقی رسیده باشد، برای ایران حائز اهمیت است.

شانه به شانه همتای ایرانی

روزنامه لس‌آنجلس تایمز در گزارشی با عنوان "پوتین از برنامه هسته‌ای ایران حمایت می‌کند" نوشت: ولادیمیر پوتین شانه به شانه همتای ایرانی‌اش در نشست پنج کشور حاضر شد، و نمایش قدرتمندی از حمایت از دشمن بزرگ منطقه‌ای آمریکا را ترتیب داد، دور هرگونه تهدید ایران را خط کشید و بر حق ایران برای بهره‌مندی از انرژی هسته‌ای غیرنظامی تاکید کرد.

به نوشته این روزنامه، اگرچه فحوای کلی کلام پوتین مغایر با تصورات دولت بوش مبنی بر آن بود که ممکن است وی موضع حمایت از غرب را در پیش بگیرد، اما رئیس‌جمهور روسیه به حمایت بی‌قید و شرط از ایران نپرداخت.

این روزنامه افزود: پوتین چند روز پس از رد طرح‌های آمریکا درباره سیستم دفاع موشکی در سفری که با دقت بسیار زیاد مورد بررسی قرار گرفت و اولین سفر رهبر کرملین به ایران پس از آن بود که ژوزف استالین در جنگ جهانی دوم به همراه فرانکلین روزولت و ونیستون چرچیل در سال 1943 به این کشور سفر کرد، به تهران وارد شد. به‌رغم تداوم تهدیدهای غرب علیه برنامه هسته‌ای ایران پوتین به خبرنگاران گفت که تهران حق دارد غنی‌سازی هسته‌ای غیرنظامی را ادامه دهد.

براساس  این گزارش، وی همچنین به دیگر کشورهای حاشیه خزر هشدار داد که اجازه ندهند از کشورشان برای حمله نظامی علیه ایران استفاده شود و این پیامی بود برای آمریکا که از منتفی کردن اقدام نظامی برای متوقف کردن برنامه هسته‌ای ایران خودداری کرده است. آمریکا ارتباط نظامی محکمی با آذربایجان دارد و به دنبال جلب نظر ترکمنستان و قزاقستان برای استفاده از حریم هوایی و تبادل اطلاعات است. این سه کشور که همگی در گذشته بخش‌هایی از اتحاد جماهیر شوروی بوده‌اند به میدان نبرد سیاسی میان آمریکا و روسیه تبدیل شده‌اند. مقامات دولت بوش هرگونه دلسردی نسبت به سفر پوتین به تهران یا اظهاراتش را رد کرده‌اند اما با چالش رو به رشد در خصوص اظهارات سرکش و اغلب علنی ضدآمریکایی بوش روبه‌رو شده‌اند.

ریاست کرملین در اولین سفر به ایران

خبرگزاری فرانسه نیز در گزارشی با عنوان "پوتین در سفری استثنایی نسبت به حمله به ایران هشدار داد"، نوشت: پوتین در اولین سفر به ایران به عنوان ریاست کرملین پس از جنگ جهانی دوم نسبت به اقدام نظامی علیه ایران هشدار داد و از حق ایران در خصوص انرژی هسته‌ای دفاع کرد.

براساس این گزارش اظهارات پوتین برجسته‌کننده اختلافات میان روسیه و غرب درباره ایران بود در حالی که غرب به دنبال تحریم‌‌های یک‌جانبه و سازمان ملل برای مجازات ایران بر سر برنامه هسته‌ای ایران کشور است.

خبرگزاری رویتر نیز از گزارشی با عنوان "پوتین حملات علیه ایران از کشورهای ساحلی خزر را رد کرد" نوشت: پوتین برای واشنگتن روشن کرد که مسکو اقدام نظامی علیه ایران را نمی‌پذیرد و دیگر کشورهای خزر را ترغیب به منتفی کردن هرگونه اقدام نظامی از این منطقه علیه ایران کرد. پوتین همچنین رئیس‌جمهور ایران را که در حل مبارزه با درخواست‌های غرب برای توقف فعالیت هسته‌ای  است برای انجام مذاکرات به مسکو دعوت کرد.

اقدام حساس و متعادل‌کننده

رونامه ایندیپندنت نیز در مطلبی با عنوان "پوتین از گفت‌وگوهای هسته‌ای در تهران برای هشدار دادن به آمریکا علیه حمله به ایران استفاده کرد" نوشت: پوتین در اولین سفرش به تهران به عنوان رهبر کرملین پس از استالین با هشدار به آمریکا علیه حملات نظامی به ایران و در عین حال تداوم امتناع از ارسال سوخت هسته‌ای به ایران به اقدام حساس متعادل‌کننده‌ای دست زد.

به نوشته این روزنامه، وی پس از گفت‌وگوهای خصوصی با محمود احمدی‌نژاد درباره برنامه هسته‌ای ایران گفت که روسیه به الزاماتش درباره ارائه سوخت به راکتور هسته‌ای در حال ساخت بوشهر احترام می‌گذارد اما افزود که ابتدا باید جزییات "حقوقی و مالی" مشخص شود. به نظر می‌رسد آمریکا به شکل موفقیت‌آمیزی روسیه را برای تاخیر در ارسال سوخت به بوشهر که تاریخ آغاز به کارش به طور نامحدود به تعویق افتاده است، تحت فشار بگذارد.

هشداری در لفافه

روزنامه گاردین هم در مطلبی با عنوان مشابه "پوتین به آمریکا علیه اقدام نظامی در ایران هشدار داد" ‌نوشت: ولادیمیر پوتین با هشداری در لفافه به آمریکا مبنی بر عدم توسل به حملات نظامی بر سر مسئله هسته‌ای به مقامات ایرانی در مشاجره هسته‌ای با غرب به طور علنی تقویت رویه داد. پوتین از سفر تاریخی به تهران برای تقویت مخالفتش با حمله آمریکا به ایران استفاده کرد. مسئله هسته‌ای ایران بر هدف رسمی نشست تهران که مذاکره درباره منابع دریای خزر سرشار از انرژی بود سایه انداخت.

به نظر می‌رسید سیاست خوبی است

روزنامه "نیویورک تایمز هم نوشت: اظهارات پوتین و بیانیه نشست تهران زمانی مطرح شد که آمریکا از منتفی کردن اقدام نظامی علیه ایران بر سر برنامه هسته‌ای تهران خودداری می‌کند. تونی فراتو، معاون مسئول مطبوعاتی کاخ سفید درباره اظهارات پوتین گفت: به نظر می‌رسید سیاست خوبی است. به نوشته این روزنامه، مسکو علاوه بر روابط تجاری و هسته‌ای با ایران دارای سوابق همکاری نظامی با این کشور نیز می‌باشد به نظر می‌آید سفر پوتین بر بسیاری از سطوح روابط دو جانبه میان دو کشور تاکید کرد. روزنامه واشنگتن پست نیز نوشت: ولادیمیر پوتین در سفر به ایران بر مخالفتش با هرگونه اقدام نظامی علیه ایران در پاسخ به برنامه هسته‌ای‌اش تاکید کرد.

در عین حال وی از گفتن اینکه نیروگاه بوشهر به زودی تکمیل می‌شود خودداری کرد و در پاسخ به خبرنگاران ایرانی گفت: من فقط وقتی پسر بچه‌ای بودم به مادرم قول می‌دادم اما در عین حال ما قصد نداریم از الزاماتمان چشم‌پوشی کنیم.

سفر پوتین به تهران ضربه دیگری به غرب

اما مجله تایم در مطلبی تحلیلی به سفر پوتین به ایران پرداخته و با تاکید بر اینکه این سفر رئیس‌جمهور روسیه ضربه دیگری به غرب محسوب می‌شود نوشت پیام رئیس‌جمهور روسیه کاملاً آشکار است: اگر آمریکا همچنان به "گذاشتن پای خود روی دم روسیه" ادامه دهد، مسکو علاقه چندانی به کمک به واشنگتن در تحقق اهداف استراتژیکش نشان نخواهد داد.

این مجله در ادامه این گزارش تحلیلی آورده است: برای روسیه که حیات اقتصادی خود را از سرگرفته است بن‌بست هسته‌ای ایران فرصتی دیگر برای بازپس‌گیری بخشی از قدرت استراتژیکی است که پس از سقوط اتحادیه جماهیر شوروی از دست رفت. روسیه در حال فشار آوردن به آمریکاست، چرا که این کشور قدرت واشنگتن را به عنوان ابزاری برای تقلیل قدرت مسکو در قلمروهای پیشین شوروی که برای روسیه حکم حیاط پشتی‌اش را داشت، به خاطر می‌آورد. این جهت‌گیری استراتژیک موجب شده است روسیه منافع مشترکی را با سایر کشورهایی که با واشنگتن اختلاف‌نظر دارند و مهم‌ترین آنها چین است، دنبال کند. شاید این‌بار چین و مسکو که در طول جنگ سرد احزاب کمونیستشان با هم دشمن بودند، در مبارزه با قدرت آمریکا هماهنگی نزدیکی با یکدیگر داشته باشند.