اقتصاددانان پاسخ میدهند:
درآمد نفت؛ چه باید کرد و چه نباید کرد؟
در پی درخواست رئیسجمهور از اقتصاددانان برای ارائه راهکار در مورد مسائل اقتصادی و طرح سوالاتی در این مورد، کارشناسان و اساتید دانشگاه، دیدگاههای خود در مورد سوالات رئیسجمهور را مطرح کردند. دکتر مسعود نیلی، اقتصاددان و رئیس دانشکده مدیریت و اقتصاد دانشگاه شریف در این خصوص معتقد است: در درجه اول باید به این نکته بپردازیم که با درآمدهای نفتی چه نباید کرد؟
چه نباید کرد؟
1- با توجه به مالکیت دولت بر درآمدهای حاصل از صادرات نفت خام، در مقاطعی که با افزایش درآمدهای نفتی مواجه میشویم، نباید این افزایش بر هزینههای دولت تاثیر بگذارد و تعهداتی فراتر از ظرفیت بلندمدت ایجاد کند. متاسفانه این اتفاقی است که هم در سالهای 52 - 56 و هم در سه سال اخیر رخ داد.
2- استفاده از درآمدهای حاصل از صادرات نفت خام نباید منجر به ایجاد بیثباتی در کشور با افزایش حجم نقدینگی از طریق پایه پولی شود، متاسفانه این امر نیز در سالهای 52 - 56 و در سه سال اخیر اتفاق افتاد، به طوری که در عرض سه سال نقدینگی دو برابر شد.
3- درآمد نفت نباید سبب گسترش بیرویه واردات شود. آسیبهایی که افزایش قابل توجه حجم واردات به تولید داخلی وارد میکند زیاد است. این موضوع همچنین بر مقدار سرمایهگذاری در بخشهای تولیدی کشور و میزان اشتغال تاثیر مخربی میگذارد. با این پدیده هم در سالهای 52 - 56 و هم 84 - 86 اتفاق افتاد.
اما چه باید کرد؟
1- همه بر این نکته اتفاقنظر داریم که درآمد حاصل از نفت پرنوسان است و در مقاطعی با درآمد بسیار پایین و در مقاطعی با درآمد بسیار بالا مواجه بودهایم. بنابراین، از آنجایی که مصارف درآمدهای نفتی در حوزههایی است که اهمیت زیادی دارد ـ مثل بودجه دولت و خدماتی که دولت عرضه میکند ـ بنابراین به طور طبیعی در مقاطعی که با کاهش درآمدهای نفتی مواجه میشویم، این امکان وجود ندارد که به سرعت بودجه دولت را کاهش دهیم. بنابراین، منطقی است که بخشی از درآمدهای نفت در ایام رونق را صرف ثباتسازی بودجه نماییم. این هدف از برنامه سوم با حساب ذخیره ارزی دنبال میشود.
2- در بلندمدت باید توجه کرد که درآمدهای نفت حاصل از ترکیب متغیرهایی است که اکثراً ثابت هستند؛ درآمد نفت از حاصلضرب مقدار صادرات روزانه، در روزهای سال، در قیمت نفت، در نرخ ارز به دست میآید. به جز قیمت نفت، بقیه عوامل تشکیلدهنده درآمد نفت تقریباً ثابت هستند، به این معنی که مقدار صادرات اگر روندی نزولی نداشته باشد، تقریباً ثابت است، تعداد روزهای سال نیز ثابتند و نرخ ارز نیز در سیاستهای کلان دولت فعلی تقریباً ثابت است.
در طرف هزینهها نیز ترکیبات متغیری وجود دارند که همگی در حال افزایشاند. هزینهها ترکیبی از جمعیت، تورم و حوزه فعالیتهای دولت است. جمعیت و تورم روندی افزایشی دارند، انتظار طبیعی مردم هم این است که کیفیت و کمیت خدمات دولت در طول زمان افزایش یابد. پس درآمد نفت از مولفههایی تشکیل شده است که تقریباً ثابت است، اما هزینههای دولت در طول زمان در حال افزایش است. حتی اگر در یک مدل ساده و در یک بازه زمانی کوتاهمدت شبیهسازی کنیم و از همین سالی که در آن قرار داریم به سمت آینده حرکت کنیم، در مییابیم که با مشکل در حال تشدید کسری بودجه مواجه خواهیم شد. امسال حدود 100 هزار میلیارد ریال کسری بودجه داریم و اگر فرض کنیم در سال آینده قیمت نفت 80 دلار باشد و همه درآمدهای نفت را بدون این که در حساب ذخیره هم بگذاریم، وارد بودجه نماییم و با فرض این که مالیات نیز با نرخی بیشتر از سالهای گذشته افزایش یابد ، در 3 - 4 سال آینده با کسری بودجههای 300 - 400 هزار میلیاردی مواجه خواهیم بود. نتیجه این که اگر در چارچوب سیاستهای موجود اقتصاد کلان حرکت کنیم، ظرف مدت کوتاهی به کسری بودجههای بسیار زیادی خواهیم رسید. اگر این مطالب را بپذیریم، چیزی که تحت عنوان مازاد درآمد نفتی در طی سالها به دست میآید را علاوه بر اینکه باید برای ثباتسازی در حساب ذخیره ارزی قرار دهیم، بخشی نیز باید برای جبران کسری بودجههای آتی پسانداز شود. شکل این پسانداز نیز میتواند به صورت سرمایهگذاری بلندمدت در پروژههای بینالمللی باشد.
سرمایههای زیرزمینی کشور باید تبدیل به سرمایههای روی زمینی شود
محمد نهاوندیان رئیس اتاق بازرگانی و صنایع و معادن ایران به فراخوان رئیسجمهوری برای ارائه راهکار درباره نحوه هزینه درآمد نفتی کشور پاسخ داد. محمد نهاوندیان در پاسخ به فراخوان رئیسجمهوری مبنی بر ارائه نظر کارشناسان در خصوص نحوه هزینه کرد درآمدهای نفتی توسط دولت گفت: در مورد نحوه استفاده از درآمدهای نفتی، قطعاً راهحلهای بسیار جدی وجود دارد، به نحوی که ما میبایست از خیلی پیشتر از این، این نکته بسیار روشن را که نباید از سرمایههای نفتی برای هزینههای جاری دولت استفاده کنیم مورد توجه قرار میدادیم. وی افزود: در شرایط فعلی، سرمایههای زیرزمینی کشور باید تبدیل به سرمایههای روی زمینی شود به این معنا که درآمدهای نفتی فقط به کار سرمایهگذاری و ایجاد ظرفیتهای جدید کارآفرینی و اشتغال تبدیل شود. رئیس اتاق بازرگانی و صنایع و معادن ایران ادامه داد: سرمایههای نفتی کشور باید به واحدهای تحقیق و توسعه موجود کمک کند. البته یک راه دیگر صرف مطلوب سرمایههای نفتی، سرمایهگذاریهای خارجی است. وی تصریح کرد: برای حفظ سهم ایران در بازارهای جهانی، میبایست ایران در سرمایهگذاری جهانی نیز حضور داشته باشد. رئیس اتاق بازرگانی و صنایع و معادن ایران گفت: موفقیت در استفاده از منابع نفتی، ترکیبی از برنامههای استفاده از منابع ارزی را میطلبد که تا به حال متاسفانه وجود نداشته و در این راستا نیز از نظرات بخش خصوصی در برنامهریزیهای توسعه، کمتر استفاده شده است. وی افزود: در حال حاضر، قرار بر این است که مدیریت اقتصاد به بخش خصوصی منتقل شود. تبعاً این بخش نیز در برنامهریزیها نظرات پختهتری را ارائه خواهد کرد.
اقتصاد کشور مبتلا به بیماری هلندی است
عضو هیئت علمی دانشگاه اقتصاد علامه طباطبایی گفت: تجربه نشان داده اقتصاد کشور مبتلا به بیماری هلندی است. محمدقلی یوسفی با اظهار خرسندی نسبت به اینکه رئیسجمهوری با کارشناسان اقتصادی برای امور مختلف همچون نحوه استفاده از درآمدهای نفت مشورت میکند، گفت: ایران کشوری نفتخیز است که باید از سالهای گذشته نسبت به چگونگی استفاده از درآمدهای نفتی فکر میکرد. عضو هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبایی افزود: میتوان از این ثروت عظیم با هزینه کمتر و سرعت بیشتر برای توسعه کشور بهره گرفت. به گفته وی باتوجه به اینکه ایران دارای نفت است و کشورهای اروپایی و آمریکایی به نفت ما نیاز دارند میتوان یک رابطه مناسب با آنها به منظور توسعه کشور برقرار کرد، زیرا ما به تکنولوژی آنها نیاز داریم و آنها به نفت ما. یوسفی درآمدهای نفتی را مهمترین درآمد دولت عنوان کرد و گفت: تجربه نشان داده که کشور مبتلا به بیماری هلندی است که باید این بیماری علاج شود. وی با بیان اینکه برخورداری کشور از درآمدهای نفتی باعث عدمتوسعه مالیاتها، صادرات غیرنفتی، فعالیت و افزایش واردات شده است، تصریح کرد: به دلیل اینکه درآمدهای نفتی همواره در اختیار دولت بوده، این امر باعث عدم توسعه نهادهای دمکراتیک توسط دولت شده است.
درآمدهای نفتی باعث وابستگی نهادها به دولت و در نتیجه بزرگ شدن اندازه دولت میشود
عضو هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبایی خاطرنشان کرد: درآمدهای نفتی باعث وابستگی نهادها و ارگانها به دولت و در نتیجه عریض و طویل شدن اندازه دولت شده که این وضعیت باید تغییر کند. وی با تاکید بر کوچکسازی دولت و از بین بردن نهادها، سازمانها و ارگانهای موازی گفت: دولت با درآمدهای حاصل از فروش نفت باید در وهله اول کسری و بدهی خود را به صفر برساند، به عبارت دیگر سعی در بازپرداخت بدهی خود به سیستم بانکی و بانک مرکزی کند. وی بازپرداخت بدهی دولت به سیستم بانکی را باعث افزایش منابع بانکها و در نتیجه افزایش اعتبار و وامدهی آنها دانست و تصریح کرد بازپرداخت استقراض خارجی دولت نیز باید هر چه سریعتر انجام شود، زیرا دلیلی بر وجود بدهیهای خارجی کشور، سودهای بالا با وجود درآمدهای نفتی نیست یوسفی گفت: اگر دولت واقعاً به فکر توسعه کشور است، یک مناقصه بینالمللی با چند شرکت ژاپنی، چینی و یا حتی آمریکایی و با استفاده از درآمدهای نفتی حمل و نقل ریلی در کشور را به سرعت ساماندهی کند. به گفته این اقتصاددان ساماندهی حمل و نقل ریلی بسیاری از اهداف رئیسجمهوری از قبیل ایجاد اشتغال، توزیع درآمد، حفظ محیطزیست، صرفهجویی در انرژی، برقراری امنیت، جذب توریست خارجی و غیره را تامین خواهد کرد. وی با بیان اینکه 80 درصد صنعت حمل و نقل در داخل کشور تولید میشود و تنها 20 درصد آن وابسته به خارجی است، افزود: میتوان با استفاده از روشهایی همچون مناقصه، بایبک و سایر روشها، توسعه حمل و نقل را در دستور کار قرار داد که ماندنی، توسعهای و بلندمدت است.
درآمدهای نفتی کلید توسعه ایران نبوده است
احمد میدری عضو هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبایی گفت: تلقی ما از درآمدهای نفتی باید تغییر کند، زیرا معتقدیم که درآمدهای نفتی کلید توسعه ایران نبوده و نقش ترمز اقتصاد ملی را برعهده گرفته است.
عضو هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبایی با بیان اینکه درآمدهای نفتی متاسفانه جریان اشتغالزایی و رفاه مردم را در هم ریخته است، گفت: در بسیاری از اقتصادهای دنیا درآمدهای نفتی عامل مختلکننده معرفی شده است و اینکه هماکنون درآمدهای نفتی را باید به کدام بخش تزریق کرد تا رفاه اجتماعی را در پی داشته باشد بستگی به عوامل مختلف دارد.
احمد میدری افزود: تجربه نشان میدهد که وقتی درآمدهای نفتی افزایش مییابد و وارد اقتصاد و شاخصها و بخشهای مختلف اقتصادی میشود، تولید داخلی ضربهپذیری شده، حاشیهنشینی افزایش مییابد و سیستم اداری کشور هم به همراه فقر (در بلندمدت) گسترش مییابد. وی با تاکید بر اینکه تزریق درآمدهای نفتی برای واردات کالا و سپس اختصاص آن به پروژههای عمرانی، اقدامی منطقی به شمار نمیرود، تصریح کرد: به عنوان نمونه از سال 70 بیش از هزار میلیارد تومان برای راهاندازی پروژه نیشکر خوزستان هزینه شده تا تولیدات آن وارد کشور شود اما هماکنون به علت واردات شکر، تولیدات طرح نیشکر خوزستان در انبارها انباشت میشود. این اقتصاددان با تاکید بر اینکه تبدیل دلار به ریال از معضلات اقتصادی ایران است که باید از دستور کار خارج شود، افزود: در سال 81 قدرت جذب دلارهای نفتی ایران 18 میلیارد دلار بود که هماکنون به 3 برابر افزایش یافته است.
درآمدها نفتی بلای نفتی است
میدری تصریح کرد: در ادبیات توسعه نام درآمدهای نفتی بلای نفتی است، بنابراین، دولتها باید خود را از وابستگی به دلارهای نفتی رها کرده و قدرت جذب دلارهای نفتی را به حداقل برسانند. وی گفت: دلارهای نفتی را باید تا جایی و به اندازهای وارد بخشهای مختلف اقتصاد ملی کنیم که توانایی قدرت جذب داریم. به عبارت دیگر مازاد درآمدهای نفتی را نباید وارد اقتصاد ملی کرد چرا که در این صورت تولید ملی ضربه خورده و بیکاری افزایش مییابد. این کارشناس مسائل اقتصادی با اشاره به اینکه هماکنون قدرت جذب اقتصاد ایران از درآمدهای نفتی حدود 27 میلیارد دلار (طبق کار کارشناسی شده) است، افزود: اگر بیش از این میزان درآمد نفتی وارد اقتصاد ملی شود، برای تولید ملی مخرب شمرده شده و آثار نامناسبی دارد. وی افزایش حجم صادرات کالاهای غیرنفتی، بالاترین قدرت خدمات مولد و افزایش سهم مالیات در اقتصاد را راهکاری مناسب برای کاهش وابستگی به درآمدهای نفتی برشمرد و گفت: اولویت دولت در جذب دلارهای نفتی باید ایجاد سیستم یکپارچه اطلاعاتی برای اعمال قدرت حاکمیتی و سیاستگذاری تصمیمگیرندگان دولتی باشد.
خرج درآمدهای نفتی در هزینههای جاری، اقتصاد ملی را تخریب میکند
حیدر مستخدمین حسینی معاون وزیر سابق امور اقتصادی و دارایی گفت: اگر درآمدهای حاصل از فروش نفت برای هزینههای جاری مورد استفاده قرار گیرد، موجب افزایش نقدینگی، تورم و از هم پاشیدگی اقتصاد و در مجموع باعث تخریب اقتصاد ملی کشور میشود. حیدر مستخدمین حسینی گفت: درآمد حاصل از فروش نفت متعلق به تمام نسلها است و تنها تعلق به نسل فعلی نیست، بنابراین منفعت و بازدهی آن متعلق به تمام نسلها است. وی افزود: برنامهریزی در جهت بهرهگیری از منافع حاصل از درآمد نفت به لحاظ اینکه ثروت محسوب میشود و تنها متعلق به نسل فعلی نیست، نیاز به یک برنامهریزی بلندمدت دارد که بخشی از این برنامهریزی در چشمانداز دیده شده است. معاون وزیر سابق امور اقتصادی و دارایی با اشاره به هدف چشمانداز 20 ساله کشور مبنی بر دستیابی به قدرت اول منطقه به لحاظ تولید و غیره اظهار کرد: با توجه به این امر برنامهریزیها باید در این راستا ساماندهی شود. وی با تاکید بر اینکه برنامهریزیها بدون منابع، عملیاتی نخواهد شد، تصریح کرد: مهمترین منبعی که میتوان بر روی آن برنامهریزی مشخصی را در جهت اجرایی کردن چشمانداز انجام داد، بهرهگیری از درآمدهای نفت است. مستخدمین حسینی ادامه داد: بهرهگیری از درآمدهای نفتی باید به گونهای باشد که در برنامهریزیها مورد استفاده قرار گیرد و هزینه شود که بتواند رئوس چشمانداز را تحقق بخشد.
درآمدهای حاصل از نفت، نباید برای هزینههای جاری صرف شود
وی با بیان اینکه درآمدهای حاصل از نفت نباید برای هزینههای جاری صرف شود، گفت: اگر درآمدهای حاصل از فروش نفت برای هزنیههای عمرانی زیربنایی نظیر تاسیسات جادهها، راهآهن، فرودگاهها، تامین بهداشت و مواردی که در حیطه وظایف اصلی دولت است، صرف شود برای نسل فعلی آینده دارای منفعت خواهد بود. معاون وزیر سابق امور اقتصاد و دارایی خاطرنشان کرد: آنچه امروز نسل فعلی استفاده میکند، نتیجه سرمایهگذاریهایی است که در گذشته انجام شده و آنچه امروز سرمایهگذاری شود، نسلهای آینده از آن بهرهمند خواهند شد. وی با بیان اینکه اگر زیربناها فراهم باشد نیروی انسانی میتواند خود تولیدکننده ثروت باشد، افزود: این در حالی است که اگر درآمدهای حاصل از فروش نفت برای هزینههای جاری مورد استفاده قرار گیرد، باعث افزایش نقدینگی، تورم و از همپاشیدگی اقتصاد و در مجموع باعث تخریب اقتصاد ملی کشور میشود. مستخدمین حسینی اظهار کرد: درآمد حاصل از فروش نفت را میتوان برای خرید تجهیزات به صورت ارزی که منجر به افزایش تورم نیز نمیشود مورد استفاده قرار داد. وی با اشاره به نیازهای کشور از جمله خرید واگن قطار اتوبوس و تامین هزینههای مربوط به تجهیزات حمل و نقل، گفت: خرید اینگونه تجهیزات تاثیری بر نقدینگی و تورم نخواهد داشت، زیرا منجر به توسعه زیرساختها با بهرهگیری از درآمدهای نفتی به صورت ریالی میشود.
خرج ریالی درآمد نفت در هزینههای جاری تورمزاست
مهدی تقوی عضو هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبایی درباره نحوه استفاده درست از درآمدهای نفتی، گفت: درآمدهای نفتی باید در سرمایهگذاریهای زیربنایی استفاده شود تا نسلهای آینده نیز از آن بهره بگیرند. اگر درآمدهای نفتی به ریال تبدیل و وارد اقتصاد شود، حجم پول در جریان را زیاد میکند، با این اقدام ذخایر ارزی یک جزء از حجم پول در جریان میشود که دارای اثرات تورمی است. به گفته مهدی تقوی ارجحترین اقدام در تبدیل درآمدهای نفتی به ریال و مصرف آن در داخل کشور، خرج کردن آن در بخش هزینههای عمرانی و نه جاری است. وی با تاکید بر اینکه نسلهای آینده نیز باید از افزایش قیمت نفت سود ببرند و این یک عدالت بین نسلی است، اظهار کرد: درآمدهای نفتی باید به نحوی سرمایهگذاری شود که نسلهای آینده نیز بتوانند از آن استفاده کنند. عضو هیئت عملی دانشگاه علامه طباطبایی بر استفاده از درآمدهای نفتی در سرمایهگذاریهای زیربنایی کشور تاکید کرد و گفت: اینگونه سرمایهگذاریها تولید ملی اقتصاد و صادرات را افزایش میدهد و در مجموع وضعیت اقتصاد کشور را بهبود میبخشد. وی با بیان اینکه کشور امارات با استفاده از درآمدهای نفتی خود به پیشرفتهای بزرگی در زمینههای مختلف دست یافته است. تصریح کرد: سرمایهگذاری در بانکها (که البته نرخ سود پایینی از آن حاصل میشود)، سرمایهگذاری در خارج از کشور و سرمایهگذاری در شرکتهایی که دارای سود بالایی هستند از جمله راههای سرمایهگذاری برای درآمدهای نفتی است. تقوی با اشاره به اینکه بودجه دولت از نفت است، بنابراین مقدار زیادی از این درآمد تبدیل به ریال میشود، افزود: درآمدهای ارزی در داخل کشور قابلیت استفاده ندارند، اما میتوان از آن در معاملات خارج از کشور استفاده کرد. وی استفاده از درآمدهای ارزی حاصل از فروش نفت را تنها برای واردات کالا، پرداخت بدهیهای دولت و هزینههای خارجی کشور لازم دانست.
پرسش رئیسجمهوری درباره نحوه هزینه درآمد نفت کارشناسانه نیست
عضو شورای مرکزی جبهه مشارکت و معاون اقتصادی وزیر اقتصادی و دارایی در دولت سیدمحمد خاتمی پرسش رئیسجمهوری درباره نحوه هزنیه درآمدهای نفتی کشور را کارشناسانه ندانست. سعید شیرکوند در پاسخ سئوال چگونگی و نحوه مصرف درآمدهای حاصل از فروش نفت، گفت: این سوال از نیمهراه مطرح شده، به عبارت دیگر باید قبل از آن سوال مهمتر دیگری را پاسخ داد تا سپس نوبت به این سوال برسد، لذا این سوال ناقص و ابتر است. سعید شیرکوند با بیان اینکه زمانی میتوان به این سوال پاسخ داد که در مورد سازوکارهای اصلی اقتصاد تعیین تکلیف شده باشد، تصریح کرد: اگر ما به اولین سوال یعنی اقتصاد کشور را چگونه اداره خواهیم کرد، پاسخ دهیم، جواب این سوال خود به خود مشخص خواهد شد. وی اضافه کرد: اگر اقتصاد کشور در یک سازوکار رقابتی با محوریت بخش خصوصی و مردم مدیریت شود، میتوان به سوال چگونه درآمدهای نفتی مورد استفاده قرار گیرد، به گونهای پاسخ داد. به گفته این اقتصاددان در صورتی که نحوه اداره اقتصاد کشور بر محور بخش دولتی و سازوکارهای اقتصاد دولتی اداره شود، پاسخ این سوال متفاوت خواهد بود، به دلیل اینکه هنوز در ایران به خصوص در حوزه اجرا و عمل تکلیف اقتصاد (جدا از تعارفات) روشن نشده است. وی تاکید کرد: طرح سئوال درآمدهای نفتی چگونه مصرف شود کارشناسانه نیست و پاسخ به آن از پاسخ به سوال اقتصاد کشور را چگونه اداره خواهیم کرد، بیرون خواهد آمد که زمانی میتوان به این سئوال جواب داد که تکلیف فعالیتهای اقتصادی کشور و فضای کسب و کار آن مشخص شده باشد. شیرکوند خاطرنشان کرد: اگر اقتصاد کشور فضای رقابتی و عادلانه را با گسترش حوزه فعالیتهای بخش خصوصی و کوچک کردن بخش دولتی در دستور کار قرار دهد، پاسخ سوال دوم نیز به دست خواهد آمد که در یک نمای کلی درآمدهای نفتی موجب توانمندسازی بخش خصوصی، ایجاد محیط رقابتی و کوچکسازی دولتی خواهد بود.
برخی اقتصاددانان درباره نحوه هزینه درآمد نفت راهکار ارائه کردند
غلامحسین الهام در خصوص درخواست رئیسجمهوری از اقتصاددانان منتقد دولت نهم برای پاسخگویی به چهار سئوال مربوط به اصلاح نظام بانکداری و نحوه هزینه کرد درآمدهای نفتی در کشور و پاسخ اقتصاددانان به این خواسته، اظهار کرد: باب اظهارنظر و ارسال نظرات برای همه صاحبنظران کارشناسان باز است و منتظر دریافت دیدگاههای آنها هستیم. وی تاکید کرد: برخی اقتصاددانان منتقد دولت، نظرات خود را در خصوص سئوالات رئیسجمهوری ارسال کردهاند که دیدگاههای آنها در حال بررسی است ولی باب اظهارنظر و دریافت نظرات بسته نشده و همچنان آماده دریافت نظرات کارشناسانه هستیم. الهام خاطرنشان کرد: دولت نهم از نظرات و دیدگاههای کارشناسی همه صاحبنظران در عرصههای مختلف در جهت برنامهریزی و تصمیمگیری استفاده مطلوب خواهد کرد.
سطحی نگریستن به مسائل از ایرادات وارد به دولت نهم است
عضو هیئت علمی دانشگاه تربیت مدرس معتقد است دولت درآمدهای نفتی را خرج هزینههای جاری میکند که این موضوع بزرگرتین لطمه را به اقتصاد کشور وارد میکند. علی قنبری یکی از ایرادات وارد به دولت را عجولانه و سطحی نگریستن به مسائل و راهکارهای آن دانست و تصریح کرد: بحث کاربرد صحیح درآمدهای نفتی از زمان کشف و بهرهبرداری از آن و طی دوران انقلاب همواره مطرح بوده است. عضو هیت علمی دانشگاه تربیت مدرس با اشاره به تبصره 60 قانون برنامه چهارم توسعه برای هزینه کرد درآمدهای حاصل از فروش نفت، اظهار کرد: در این تبصره مطرح شده که 50 درصد از درآمدهای مازاد نفتی به پروژههای مهم بخش خصوصی به صورت وام و 50 درصد برای کارهای اساسی دولت با تصویب مجلس هزینه شود. وی با تاکید بر اینکه این طرح با بررسی و راهکارهایی مطرح شده است، افزود: اگر دولت بخواهد غیر از برنامه عمل کند، باید نقاط قوت و ضعف برنامه و قانون را پیدا کرده و نقاط قوت را تقویت و نقاط ضعف را به حداقل برساند. به گفته این اقتصاددان، دولتها کمترین سهم را از درآمدهای نفتی به طرحهای اشتغالزای بخش خصوصی اختصاص دادهاند که این امر یکی از ضعفهای دولتها بوده است. وی با تاکید بر تقویت پروژههای زیربنایی بخش خصوصی اظهار کرد: دولت باید بستر توسعه را از طریق درآمدهای نفتی فراهم نماید در حالی که دولت درآمدهای نفتی را خرج هزینههای جاری میکند که این موضوع بزرگترین لطمه را به اقتصاد کشور وارد میکند. عضو هیئت علمی دانشگاه تربیت مدرس با بیان اینکه سرمایهگذاری در اقتصاد کشور باید متناسب با ظرفیت و توان آن باشد. تصریح کرد: اگر بیش از توان اقتصادی کشور سرمایهگذاری شود، این سرمایهگذاری لبریز میشود که در نهایت منجر به افزایش نقدینگی و تورم میشود. وی گفت: دولت دوست دارد که برای کشور کار کند و بدود اما بیبرنامه و در تاریکی حرکت میکند که ممکن است دچار مشکل شود در صورتی که دولت باید در نور حرکت کرده و موانع را شناسایی میکند. قنبری ادامه داد: دولت به دلیل عشق و علاقه به کار کردن اینگونه موانع را حساب نمیکند و این امر یکی از مشکلات دولت با وجود اشتیاق آن به کار کردن است.
دولت نهم فاقد یک تیم اقتصادی و برنامه اقتصادی است
وی دولت را فاقد یک تیم اقتصادی و برنامه اقتصادی عنوان کرد و گفت: دولت اگر میتوانست یک برنامهریزی دقیق طبق قانون برنامه چهارم توسعه چشمانداز 20 ساله کشور و اصل 44 قانون اساسی داشته باشد، موفقتر عمل میکرد. این کارشناس مسائل اقتصادی به کشورهای اطراف ایران، خلیج فارس، ترکیه، عربستان و امارات اشاره کرد و گفت: این کشورها در حال تلاش هستند و به موفقیتهای بزرگ اقتصادی نیز دست یافتهاند. وی اضافه کرد: ایران براساس چشمانداز 20 ساله کشور تبدیل به قدرت اقتصادی با رشد 8 درصد در منطقه خواهد شد، این در حالی است که هماکنون در رشد اقتصادی 5 درصد محدود شده و بیکاری و تورم نیز در حال افزایش است. قنبری خاطرنشان کرد: با توجه به امکانات بسیار بالایی کشور و نکات مثبت فراوان آن، میتوان اقتصاد ایران را به نحوی هدایت کرد که از سایر کشورهای منطقه پیشی بگیرد. وی در خصوص استفاده از درآمدهای نفتی به صورت ارزی یا ریالی گفت: در تبصره 60 قانون برنامه چهارم بیشتر استفاده از درآمدهای نفتی به صورت ارزی مدنظر قرار گرفته است اما در صورت نیاز میتوان آن را با حساب و کتاب و برنامهریزی به ریال تبدیل و استفاده کرد. عضو هیئت علمی دانشگاه تربیت مدرس تاکید کرد: یک تیم کارشناسی باید برای بررسی نقاط قوت و ضعف تبصره 60 قانون برنامه چهارم توسعه تشکیل شود و راهکارهایی نیز در این خصوص بیابد.
نظرات بینندگان
پربیننده ترین
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
