مناسبات عربستان و انگلیس

سفر «عبدالعزیز بن عبدالرحمان آل‌سعود» موسس عربستان سعودی به مصر و دیدار وی با «وینستون چرچیل» نخست‌وزیر وقت انگلیس در سال 1945 میلادی، سرآغاز روابط سیاسی و اقتصادی دو کشور بود.

در سال 1981 میلادی «خالدبن عبدالعزیز» یکی دیگر از رهبران عربستان با هدف تعمیق و تقویت روابط دو کشور عازم لندن شد.

به دنبال این دیدار در سال 1986 میلادی لندن بار دیگر میزبان «ملک فهد» یکی دیگر از رهبران سعودی بود.

روابط سیاسی دو کشور با سفر «عبدالله بن عبدالعزیز» ولیعهد عربستان در زمان ملک فهد به این کشور در سال 1998 میلادی وارد مرحله جدیدی شد.

عبدالله در این سفر با ملکه «الیزابت دوم»، شاهزاده چارلز، نخست‌وزیر انگلیس و دیگر مقامات فرهنگی، سیاسی و اقتصادی این کشور دیدار و گفت‌وگو کرد.

در ادامه این رایزنی‌ها، عربستان سعودی طی چهار دهه گذشته میزبان ملکه انگلیس در سال 1979 و دیگر مقامات ارشد سیاسی این کشور از جمله «مارگارت تاچر» ، «جان میجر» و نیز «تونی بلر» بوده است.

تونی بلر طی سال‌های 1997 تا 2005 میلادی با توجه به تحولات خاورمیانه و تعمیق روابط کشورش با عربستان سعودی و دیگر کشورهای عربی حوزه خلیج‌فارس سه‌بار به این کشور سفر کرد.

در سال 2005 میلادی مقامات سیاسی دو کشور به منظور نزدیک شدن دیدگاه‌های سیاسی خود اقدام به برگزاری نشستی تحت عنوان «گفت‌وگوهای دو کشور» کردند که امسال سومین دور آن در لندن برگزار می‌شود.

دیدار سران و مقامات سیاسی دو کشور طی این مدت منجر به نزدیکی دیدگاه‌های سیاسی دو کشور درباره تحولات بین‌المللی و منطقه‌ای و نیز انعقاد ده‌ها قرارداد و تفاهمنامه سیاسی، اقتصادی، تجاری، فرهنگی، امنیتی و دفاعی شده است.

همگام با توسعه مناسبات سیاسی، مبادلات تجاری، اقتصادی و سرمایه‌گذاری‌های مشترک دو کشور به ویژه طی دو دهه گذشته وارد مرحله جدیدی شد.

در حال حاضر انگلیس از جمله بزرگترین شرکای تجاری عربستان در خاورمیانه است.

براساس آمارهای ارایه شده، در حال حاضر انگلیس در بین کشورهای صادر‌کننده کالا به این کشور جایگاه پنجم جهان را به خود اختصاص داده است.

حجم مبادلات تجاری دو کشور در سال 2005 میلادی 6/4 میلیارد دلار اعلام شده است که این رقم با توجه به این دیدار قطعا افزایش خواهد یافت.

این در حالی است که ارزش طرح‌های مشترک دو کشور که رقمی بین 150 تا 200 مورد را شامل می‌شود به 5/14 میلیارد دلار رسیده است.

اکنون ده‌ها شرکت ‌نفتی، صنعتی و عمرانی انگلیسی در اجرای برنامه‌های توسعه‌ای عربستان مشارکت جدی دارند.

توسعه مناسبات فرهنگی دو کشور طی 32 سال گذشته بخش دیگری از دستاورد دیدار مقامات دو کشور بوده است.

در سال 1975 میلادی برای اولین‌بار یک تفاهمنامه فرهنگی و فنی بین سران دو کشور به امضا رسید.

در سال 1998 میلادی دولت عربستان با هدف ایجاد کرسی مطالعات اسلامی در شهر لندن، اقدام به گشایش دانشکده‌ای تحت عنوان دانشکده «ملک فهد» در این شهر کرد.

طی این مدت دو کشور همواره شاهد برگزاری برنامه‌های مشترک آموزشی، فرهنگی و نیز برپایی نمایشگاه‌های تخصصی بودند

در سال 2005 میلادی برای اولین‌بار جشنواره‌ای فرهنگی تحت عنوان (روزهای عربستان) در لندن گشایش یافت.

در زمینه‌های آموزش عالی نیز می‌توان به چارچوب همکاری‌های آموزشی و تحقیقاتی دو کشور در شهرک علمی- تحقیقاتی «ملک عبدالله» در ریاض اشاره کرد.

براساس آمارهای منتشره هم‌اینک حدود 6 هزار دانشجوی سعودی در سه مقطع کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری در دانشگاه‌های این کشور مشغول تحصیل هستند.

انعقاد سه قرارداد بزرگ تسلیحاتی و دفاعی تحت عنوان «الیمامه 1 2 و 3» طی سالهای 1985 تا 2005 میلادی بخش دیگری از همکاری‌های گسترده دو کشور را شامل می‌شود.

براساس این قراردادها که ارزش آنها ده‌ها میلیارد دلار اعلام شده، دولت انگلیس متعهد به تامین بخشی از تجهیزات مورد نیاز نظامی این کشور شد.

اولین موافقتنامه رسمی این قرارداد بزرگ تسلیحاتی در سپتامبر سال 1985 میلادی بین دو کشور منعقد شد که شرکت‌های طرف قرارداد در انگلیس متعهد به تامین 134 فروند جنگنده «تونادو» به عربستان شدند.

در سال 1993 میلادی نیز این قرارداد بار دیگر تحت عنوان «الیمامه 2» بین مقامات امنیتی و دفاعی دو کشور تمدید شد.

در سال 2005 میلادی نیز به دنبال سفر وزیر دفاع انگلیس به ریاض پیش‌نویس موافقتنامه دیگر بین مقامات دو کشور به امضا رسید که بعدا «الیمامه 3» خوانده شد.

براساس این قرارداد شرکت‌های تولید تسلیحات نظامی در انگلیس متعهد شدند 72 فروند جنگنده «یوروفایتر» در اختیار نیروی هوایی عربستان قرار دهند.