سرویس سیاسی ـ نگاهی به مواضع و اظهارات سران گروههای دومخردادی حاکی از اختلاف ریشهای در راه ائتلافی است که آنها همواره بر شکلگیری آن تاکید دارند. این گروهها هنوز نتوانستهاند ساز و کار مشخصی را برای رسیدن به ائتلاف برای خود تعریف کنند. اما دلیل ناتوانی آنها چیست؟
در مرحله اول انتخابات نهم ریاستجمهوری، نتیجه رایزنی ائتلاف دومخرداد برای حضور در انتخابات ریاستجمهوری منجر به حضور معین، کروبی و مهرعلیزاده در انتخابات شد. البته در این میان نیز گروهی دیگر از دوم خردادیها نیز از هاشمی حمایت کردند.
کاندیداهای راه یافته به مرحله دوم، آقایان دکتر محمود احمدینژاد و اکبر هاشمیرفسنجانی بودند و این در حالی بود که هیچ کدام از کاندیداهای دوم خردادیها به مرحله دوم راه پیدا نکردند. برخی دوم خردادیها که تا دیروز هاشمی را جزو رقیبان و یا به تعبیری دیگر دشمن خود میخواندند، به یکباره همه در یک جنبش ۶ روزه پشت سر او جمع شده و وی را تنها منجی کشور دانستند.
شاید بتوان گفت نقطه آغازین اختلافات این جریان ریشه در انتخابات نهم ریاستجمهوری داشت (صرفنظر از انتخابات مجلس ششم). چرا که نه حزب مشارکت حاضر به حمایت از کروبی بود و نه طیف متمایل به کروبی حاضر به حمایت از معین بودند و هیچ کدام از این ۲ نیز حاضر نشدند که به نفع دیگری کنار روند و مهرعلیزاده هم خود را کاندیدای مستقل میخواند. اما امروز به گفته اکثریت دوم خردادیها آنان از گذشته درس عبرت گرفتهاند و سعی دارند که با تشکیل یک ائتلاف منسجم، اکثریت مجلس هشتم را از آن خود کنند. در این ائتلاف که سعی شده از تمام ویژگیها و ظرفیتهای ائتلاف جنبش ۶ روزه (فاصله مرحله اول انتخابات ریاستجمهوری ۲۷ خرداد تا مرحله دوم ۳ تیر) استفاده شود. تلاش میشود با به وجود آوردن شرایطی با استفاده از همه امکانات (خبرسازی ـ شایعهپراکنی و...) علیه رقیب بتوانند فضای ائتلاف همه جانبه علیه اصولگرایان را فراهم کنند.
بدینمنظور ابتدا سعی کردند با تشکیل مثلث هاشمی، کروبی، خاتمی این ائتلاف صد درصدی را به وجود آورند، اما در ادامه بحثهایی که مطرح شد، اضلاع این مثلث را از یکدیگر جدا کرد، چرا که این جریان هنوز نتوانستهاند از سهمخواهیهای خود چشمپوشی کنند.
در ضلع کروبی هرچند که امروز دوم خردادیها سعی میکنند اختلافات خود را با وی پنهان کنند، اما مصاحبههای پی در پی اعضای اعتماد ملی مبنی بر حضور با تابلوی اعتماد ملی در انتخابات مجلس هنوز گواه روشنی بر این مدعاست. ضلع دیگر این ائتلاف، به گفته این جریان هاشمیرفسنجانی میباشد، ضلعی که در یک جنبش ۶ روزه تنها برای رسیدن به قدرت شکل گرفت و هیچ عقیده و اعتقاد راسخی در پشت آن وجود نداشت چرا که در مرحله اول برخی دوم خردادیها، تخریب هاشمی را هدف خویش قرار داده بودند.
امروز جریان شکستخورده دوم خرداد حاضر است برای رسیدن به قدرت به هر شکلی از ائتلاف تن دهد، آنها اگرچه به گفته محمد هاشمی دیر به مشی اعتدال رسیدند، اما امروز برخلاف ادعاهای گذشته،هاشمی را یک اصلاح طلب و یکی از اضلاع ائتلاف خود میخوانند. اما این ضلع هم به گفته یکی از نزدیکان هاشمی تنها یک شعار است، چرا که هاشمی اعتقاد و اعتمادی به بعضی از این گروهها ندارد. زیرا دوم خردادیها، هاشمی را تنها برای رسیدن به قدرت میخواهند و اصولاً چارچوب فکری وی را قبول ندارند. اما ضلع سوم جریان دوم خرداد سیدمحمد خاتمی، رئیسجمهور دولت ۸ ساله آنهاست که به گفته اکثر دوم خردادیها قرار است نقش محوریت ائتلاف را برعهده داشته باشد.
در این راستا گروهی ۷ نفره با عضویت نمایندگانی از جبهه مشارکت، سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی، حزب کارگزاران سازندگی ، مجمع روحانیون مبارز، حزب اسلامیکار ، مجمع محققین و انجمن اسلامیمدرسین شکل گرفت. نقش این گروه ایجاد ائتلاف در بین احزاب و گروههای دوم خرداد و جلوگیری از ایجاد اختلاف است و در صورت بروز اختلاف قرار است که این گروه ۷ نفره نقش حکمیت را ایفا کنند.
گروه دیگری که در بین اصلاح طلبان موجود میباشد، گروهی موسوم به گروه ۲۲ نفره است.
این گروه نیز با محوریت سیدمحمد خاتمی تشکیل شده است. گروه ۲۲ نفره کمیتهای است که از بین ۱۵۰ نفر از وزرا، استانداران و مقامات دولتی ریاستجمهوری آقای خاتمی انتخاب شدهاند. این ۲۲ نفر در رابطه با انتخابات مجلس هشتم در جبهه دوم خرداد تصمیم گیری میکنند. از جمله افراد حاضر در این کمیته میتوان به آقایان حاجی، صفاییفراهانی، بیطرف، نوروززاده، زمانی و سلامتی اشاره کرد. گفته میشود آقای خاتمی ۳ شرط خوشنامی، مقبولیت و تجربه را شروط لازم و ضروری برای نامزدهای دوم خردادی ذکر کرده و همچنین تأکید کرده است، باید از ورود افراد تندرو جلوگیری کرد.
در این میان کم توجهی به احزاب دیگر دوم خرداد همچون، اعتماد ملی، حزب مردمسالاری، حزب مردمیاصلاحات، مجمع اسلامیبانوان، جامعه مدرسین دانشگاه، حزب همبستگی، خانه کارگر، حزب وحدت اسلامی، جبهه عزم ملی و نادیده گرفتن آنها راه ائتلاف دوم خردادیها را ناهموارتر از گذشته خواهد کرد.
سفرهای زودهنگام تبلیغاتی
دوم خردادیها برای حضور تاثیرگذار در انتخابات مجلس هشتم روی به سفرهای تبلیغاتی در شهرستانها آوردهاند. آنها بدین دلیل خاتمی را محوریت گروههای خود قرار دادند که وی برای مردم فرد شناختهشدهای است و آنها میتوانند با استفاده از این ویژگی به بهرهبرداری تبلیغاتی از احساسات مردم در این سفرها بپردازند. وجه دیگر این سفرها، ارتباط چهره به چهره با مردم است که بسیاری آن را کپی از سفرهای استانی رئیسجمهور میدانند و به دلیل موفقیت سفرهای استانی رئیسجمهور سعی میکنند آن را تکرار کنند. بدین منظور سیدمحمد خاتمی ابتدا از شهر شیراز سفرهای تبلیغاتی خویش را آغاز کرد و برخی از رسانههای همسو سعی در بزرگنمایی اهمیت و استقبال مردم از آن کردند.
کمیته تصمیم اصلاحطلبان
اما پس از انتقادات فراوان طیفهای مختلف گروههای دومخردادی نسبت به تشکیل و ترکیب گروههای 22 و 7 نفره جهت پیگیری ائتلاف جبهه اصلاحات برای انتخابات هشتم مجلس نهایتا کمیتهای 9 نفره موسوم به "کمیته تصمیم" تشکیل شده است. نگرانی سران گروههای دوم خردادی از گستردگی انتقادات و عمیق شدن اختلافات این جناح سیاسی باعث شده تا آنان تصمیمات جدیدی در مورد چگونگی آرایش و حضور در صحنه رقابتهای انتخاباتی هشتمین دوره مجلس اخذ نمایند.
بنابراین تصمیمات، که نتیجه مذاکرات بهزاد نبوی با سیدمحمد خاتمیرئیسجمهور سابق بودهاست، گروه قبلی موسوم به 7 نفره از چرخه تشکیلاتی این جناح خارج شده و گروه موسوم به 22 نفره، جنبه مشورتی خواهد داشت.
اعضای این کمیته عبارتند از: عبدالواحد موسوی لاری، حسین مرعشی، صفدر حسینی، علیرضا محجوب، محمد سلامتی، مجید انصاری، بیطرف، علیاصغر احمدی، نوروززاده و خانم بروجردی، مهدی علیخانی و ظفرقندی نیز اعضای علیهالبدل کمیته تصمیم هستند.
این در حالیست که دبیرکل حزب اعتمادملی تاکید کرده که اگر قرار است سرنوشت جناح اصلاحطلب توسط تندروها رقم بخورد، اعتماد ملی در آن سهیم نمیشود.
تحلیلگران معتقدند، کمیته جدید، تاکتیکی برای فاصله گرفتن کارگزاران از محوریت روحانی ـ هاشمی به سمت محوریت خاتمیاست تا اعتدال و توسعه در انفعال قرار گیرد.