پاسخهای ایران مطابق با یافتههای آژانس اعلام شد
گزارش البرادعی؛ چالش تازۀ 1+5
تازهترین گزارش مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی در پاییز ایران هوای تازهای را بر پروندۀ هستهای حکمفرما کرد.
محمد البرداعی پنجشنبۀ گذشته با یک روز تاخیر براساس آنچه پیش از این وعده داده بود دربارۀ همکاریهای اخیر تهران با آژانس در راستای پاسخگویی به مسایل باقیمانده تهران ـ آژانس گزارشی غیررسمی را در 9 صفحه تقدیم اعضای شورای حکام کرد.
وی در تازهترین گزارش خود دربارۀ برنامۀ هستهای ایران اعلام کرد که پاسخهای ارایه شدۀ ایران دربارۀ برنامههای سانتریفیوژهای P1 و P2 مطابق با یافتههای آژانس است و به این ترتیب با بسته شدن پروندۀ این موضوع، یکی از اصلیترین پرسشهای آژانس دربارۀ فعالیتهای هستهای ایران پاسخ داده شده است.
در این گزاش در حالی که آمده است آژانس قادر بوده است عدم انحراف مواد هستهای اعلام شده در ایران را تایید کند، تاکید شده است: «برخلاف تصمیمات شورای امنیت، ایران فعالیتهای مربوط به غنیسازی را تعلیق نکرده است و به فعالیت در کارخانۀ پیلوت غنیسازی سوخت و کارخانۀ غنیسازی سوخت نطنز ادامه داده است. ایران همچنین به ساخت رآکتور تحقیقاتی تهران و عملیات کارخانۀ تولید آب سنگین ادامه داده است.» پیش از این شورای امنیت سازمان ملل متحد با صدور دو قطعنامۀ بینالمللی از تهران خواسته بود با احترام به نظر جامعۀ بینالمللی، غنیسازی اورانیوم را متوقف کند.
این در حالی است که طرح ایدۀ همکاری با آژانس برای پاسخ به مسایل باقیمانده سبب نشد که غرب از نظر خود مبنی بر توقف غنیسازی عدول کند.
آمریکا، فرانسه و بریتانیا کشورهای مخالف با توافقات تهران و آژانس پیش از این بارها این ایده را در راستای آنچه «وقتکشی» برای دستیابی به برنامۀ هستهای غیرصلحآمیز خوانده شده، دانستند. آنها تاکید داشتند پیش از هر توافقی تهران باید غنیسازی اورانیوم را کنار بگذارد.
تازهترین گزارش مدیرکل آژانس که بر پیشرفت قابل توجه ایران در روشن ساختن ماهیت برنامۀ هستهایاش تاکید میکند نیز باعث نشده که غرب از خواست خود کوتاه بیاید.
این در حالی است که نشست آیندۀ 1+5 در بروکسل به دلیل عدم حضور نمایندۀ چین لغو شد. چین معتقد است با توجه به گزارش البرادعی دیگر لزومی به تشکیل این جلسه نیست.
در همین حال، کاخ سفید در راستای آنچه «سرپیچی» ایران از خواست جامعۀ بینالمللی، مبنی بر توقف فعالیتهای حساس هستهایاش خوانده شده است با اشاره به گزارش البرادعی اعلام کرد: «این گزارش متاسفانه روشن میکند که ایران علاقهمند نیست با بقیه کشورهای جهان همکاری کند.»
دانا پرینو، سخنگوی کاخ سفید مدعی شد: «در گزارش البرادعی تاکید شده است ایران با سرپیچی از خواست جامعۀ بینالمللی و دو قطعنامۀ شورای امنیت سازمان ملل که به اتفاق آرا تصویب شد، ادامه میدهد.»
پرینو در اینباره تاکید کرد که آمریکا در جلسۀ روز دوشنبه در بروکسل با حضور دیگر اعضای دائم شورای امنیت و آلمان، برای مجموعۀ تازهای از تحریمهای سازمان ملل تلاش خواهد کرد.
سخنگوی وزارت امور خارجۀ آمریکا همچنین با دستاویز قرار دادن بخشی دیگر از گزارش البرادعی مبنی بر اینکه دو مسالۀ مهم باقیمانده مربوط به دامنه و ماهیت برنامۀ هستهای ایران شامل برنامۀ گذشته و کنونی غنیسازی با استفاده از سانتریفیوژ و مطالعات مربوط به آن همچنان مطرح است؛ ایران را متهم کرده است که تنها به بخشی از سوالات آژانس پاسخ داده و با انتقاد در اینباره اعلام کرد که واشنگتن قصد دارد برای تصویب قطعنامهای جدید در شورای امنیت سازمان ملل متحد در جهت تجویز سومین دور تحریمهای اقتصادی علیه تهران، به کوششهای خود ادامه دهد.
شان مک کورمک مدعی شد در همان حال که ایران آمادۀ همکاری با سازمان بینالمللی انرژی اتمی دربارۀ برخی از فعالیتهای اتمی خود در گذشته به نظر میرسد، فعالیتها و مقاصد کنونی آن از شفافیت کمتری برخوردار است.
به گفتۀ سخنگوی وزارت امور خارجۀ آمریکا، تقدیر نسبی از ایران، جوابگوی کامل مساله نیست. در همین حال به گزارش بیبیسی دولت بریتانیا نیز اعلام کرد که گزارش آژانس را به دقت بررسی خواهد کرد و نظر خود را در نشست آیندۀ شورای حکام آژانس که قرار است پنجشنبه و جمعه هفتۀ آینده (22 و 23 نوامبر) برگزار شود اعلام خواهد کرد.
وزارت امور خارجۀ بریتانیا با صدور اطلاعیهای اعلام کرد که گزارش آژانس نشان میدهد که ایران همچنان پرسشهایی در زمینۀ برنامۀ اتمی خود را بیپاسخ گذاشته و همانگونه که نخستوزیر بریتانیا نیز در سخنرانی اخیر خود تصریح کرده، اگر مسئول سیاست خارجی اتحادیۀ اروپا نیز تایید کند که از مذاکره با مقامات ایرانی نتیجهای عاید نشده، دولت بریتانیا به دنبال تحریم بیشتر ایران از طریق شورای امنیت و اتحادیۀ اروپا خواهد بود.
در این اطلاعیه آمده که اگر ایران میخواهد اعتماد جهانیان را به برنامۀ اتمی خود جلب کند باید تا پایان ماه نوامبر (نهم آذر) و بدون تاخیر به تمام پرسشهای باقیمانده در مورد برنامۀ سانتریفیوژ اورانیوم پاسخ کامل بدهد و قطعنامههای 1696، 1737 و 1747 شورای امنیت را که توقف کامل غنیسازی اورانیوم در آن خواسته شده به اجرا بگذارد.
این در حالی است که روسیه که با مخالفتهای خود تاکنون مانع از شکلگیری اجماع بینالمللی علیه برنامۀ هستهای ایران شده است بار دیگر خواستار آن شد تا سیاستمداران ایران را تهدید نکنند.
سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجۀ روسیه جامعۀ جهانی را فراخواند که بر مذاکرات و انگیزههای مثبت متمرکز شوند. در همین حال یک منبع دیپلماتیک روس به روزنامۀ «نیزاویسیما یاگازیدتا» گفت که اعمال دور سوم تحریمهای شورای امنیت سازمان ملل متحد برضد ایران زیر سوال قرار گرفته است.
همانطور که آژانس، روسیه و چین تاکنون برای ممانعت از تقابل با تهران نسخۀ همکاریهای بیشتر برای شفاف شدن ماهیت برنامۀ اتمیاش را تجویز کرده بودند، البرادعی در گزارش تازۀ خود «همکاری فعال ایران و شفافسازی برای اجرای کامل و به موقع طرح را اقدام ضروری دانست.»
در این گزارش تاکید شده است: «لازم است که ایران به اعتمادسازی دربارۀ دامنه و ماهیت برنامۀ کنونیاش ادامه دهد.» مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی با وجود همکاریهای اخیر ضمن آنکه آن را کافی ندانسته بار دیگر خواستار امضای پروتکلالحاقی از سوی تهران شده است.
در همین رابطه در این گزارش آمده است: «اگرچه آژانس هیچ اطلاعات ملموسی به غیر از آن که از طریق طرح اقدام پاسخ داده شده است دربارۀ مواد و فعالیتهای هستهای احتمالی اعلام نشده در ایران در اختیار ندارد، در موقعیتی نیست که بتواند تضمینهای معتبری دربارۀ نبود مواد و فعالیتهای هستهای اعلام نشده در ایران بدون اجرای کامل پروتکل الحاقی را ارایه دهد.»
در ادامۀ این گزارش تصریح شده است: «این امر در راستای فعالیتهای اعلام نشدۀ نزدیک به دو دهه در ایران و لزوم احیای اعتماد نسبت به ماهیت منحصرا صلحآمیز برنامۀ هستهایاش بسیار مهم است. بنابراین مدیرکل یک بار دیگر از ایران میخواهد پروتکل الحاقی را در سریعترین زمان ممکن اجرا کند. مدیرکل همچنین از ایران میخواهد تمامی اقدامات اعتمادساز موردنیاز شورای امنیت از جمله تعلیق همۀ فعالیتهای مربوط به غنیسازی را اجرا کند.»
تازهترین گزارش مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی که پنجشنبه شب به طور غیررسمی در اختیار 35 عضو شورای حکام قرار گفت دیروز در نشست توجیهی در وین، مقر آژانس بینالمللی انرژی اتمی توسط اولی هاینونن، معاون امور پادمانهای آژانس بینالمللی انرژی اتمی در جمع اعضای شورای حکام تشریح شد تا به سوالات اعضا دربارۀ برنامۀ هستهای ایران پاسخ داده شود.
به گزارش مهر، محمد سعیدی معاون امور بینالملل سازمان انرژی اتمی و علیاصغر سلطانیه، نمایندۀ ایران در آژانس بینالمللی انرژی اتمی نیز در این نشست حضور داشتند و با اعضای شورای حکام دربارۀ برنامۀ هستهای و گزارش البرادعی گفتوگو کردند.
گزارش البرادعی در نشست شورای حکام که در تاریخ اول و دوم آذرماه برگزار میشود به طور رسمی مورد بررسی قرار خواهد گرفت.
پیش از این نیز گروه 1+5 صدور هرگونه قطعنامۀ تحریمی جدید را منوط به گزارش البرادعی و سولانا کرده بودند. کریستیانا کالاچ، سخنگوی خاویر سولانا نیز روز گذشته اعلام کرد که رییس سیاست خارجی اتحادیۀ اروپا ترجیح میدهد گزارشاش را پس از دیدار با نمایندۀ ایران به کشورهای 1+5 ارایه کند.
در هرحال با توجه به گزارش تازۀ البرادعی با وجود آن که انتقادات گذشته همچنان در آن پابرجاست ولی از رویکرد تازه و پیشرفت قابل توجه ایران در راستای ابهامزدایی از برنامۀ اتمیاش حکایت میکند و به نظر نمیرسد که گزارش سولانا به 1+5 مثبت نباشد.
از این روز تحلیلی که مخرج مشترک نظر اکثر تحلیلگران است ـ حول محور پروندۀ هستهای ایران ـ همچنان پابرجا میماند که ایدۀ تهران در راستای همکاری با آژانس به چالش دوبارۀ 1+5 در پروندۀ هستهای ایران دامن میزند و باید منتظر ماند و دید که آمریکا میتواند فضای جدید را تحمل کند؟
نظرات بینندگان
پربیننده ترین
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
