محمدرضا یزدانپناه
مقدمه:
در حالی که چهرههای مختلف جریان اصلاحات از احزاب و گروههای مختلف، وجود دو طیف تندرو و معتدل در این جریان را رد و این قبیل تقسیمبندیها را اقدامی سازمانی و هماهنگ از سوی جناح مخالف اصلاحات برای اختلافافکنی در میان اصلاحطلبان ارزیابی میکنند. «محمدرضا راهچمنی» رئیس شورای عالی حزب همبستگی روز یکشنبه در گفتوگویی با خبرگزاری ایسنا با بیان اینکه «اصلاحطلبان نباید رهبری خود را به دست گروهها و افراد تندرو بدهند و به دنبال کاندیداهایی باشند که با اظهارات نسنجیده خود در گذشته مشکلاتی را ایجاد کردند،» خواهان آن شد تا «فعالان اصلاحطلب در انتخابات مجلس هشتم به دنبال چهرههایی باشند که امکان رد صلاحیت آنان کمتر باشد.» این اظهارات رئیس شورای عالی حزب همبستگی که بخش دوم آن کاملا مشابه سخنان اخیر غلامعلی حداد عادل، رئیس مجلس هفتم بود که چندی پیش اصلاحطلبان را به «معرفی نامزدهایی که توسط شورای نگهبان رد صلاحیت نشوند» دعوت کرده بود، باعث شد تا با راهچمنی به گفتوگو بنشینیم و بیواسطه به بررسی سخنان او بپردازیم. دفاعیه رئیس شورای عالی حزب همبستگی را بخوانید:
">محمدرضا یزدانپناه
مقدمه:
در حالی که چهرههای مختلف جریان اصلاحات از احزاب و گروههای مختلف، وجود دو طیف تندرو و معتدل در این جریان را رد و این قبیل تقسیمبندیها را اقدامی سازمانی و هماهنگ از سوی جناح مخالف اصلاحات برای اختلافافکنی در میان اصلاحطلبان ارزیابی میکنند. «محمدرضا راهچمنی» رئیس شورای عالی حزب همبستگی روز یکشنبه در گفتوگویی با خبرگزاری ایسنا با بیان اینکه «اصلاحطلبان نباید رهبری خود را به دست گروهها و افراد تندرو بدهند و به دنبال کاندیداهایی باشند که با اظهارات نسنجیده خود در گذشته مشکلاتی را ایجاد کردند،» خواهان آن شد تا «فعالان اصلاحطلب در انتخابات مجلس هشتم به دنبال چهرههایی باشند که امکان رد صلاحیت آنان کمتر باشد.» این اظهارات رئیس شورای عالی حزب همبستگی که بخش دوم آن کاملا مشابه سخنان اخیر غلامعلی حداد عادل، رئیس مجلس هفتم بود که چندی پیش اصلاحطلبان را به «معرفی نامزدهایی که توسط شورای نگهبان رد صلاحیت نشوند» دعوت کرده بود، باعث شد تا با راهچمنی به گفتوگو بنشینیم و بیواسطه به بررسی سخنان او بپردازیم. دفاعیه رئیس شورای عالی حزب همبستگی را بخوانید:
* آقای راهچمنی! آیا شما واقعا معتقد هستید که اصلاحطلبان به دو طیف تندرو و معتدل تقسیم میشوند؟
** اگر به این تقسیمبندی اعتقاد نداشتم که آن را بیان نمیکردم.
* آیا بیان این سخنان در شرایط کنونی به نفع اصلاحطلبان است و آیا این اظهارات القای نظرات جناح مقابل به اصلاحطلبان نیست؟
** همانطور که برخی در جناح مقابل وجود دارند که هر مشکلی را به مخالفان و دشمنان خارجی مربوط میکنند، اصلاحطلبان هم نباید تمام مشکلات خود را به گردن رقیب بیندازند. این مساله خود را به خواب زدن است که اصلا صحیح نیست. واقعیت را نمیتوان و نباید از مردم پنهان کرد. اصلاحطلبان یک مجموعه گسترده هستند که در مشترکات خود با یکدیگر همکاری و ائتلاف میکنند ولی این همکاریها بدان معنا نیست که تمام اصلاحطلبان دقیقا یک دیدگاه و یک خط فکری داشته باشند. همانگونه که در اصولگرایان هم این چنین نیست.
* مشکل این مسائل نیست. مشکل آنجاست که برخی اصلاحطلبان میگویند که این قبیل اظهارات با سوءاستفاده جریان مخالف روبهرو میشود. تقسیمبندی تندرو و معتدل در میان اصلاحطلبان موضوعی است که طبق گفته بسیاری از چهرههای شاخص اصلاحطلب اصلا وجود ندارد و ساخته و پرداخته جناح مقابل اصلاحات برای القای وجود تفرقه در میان اصلاحطلبان است.
** اینگونه نیست! دیدگاههای متفاوت اصلاحطلب اعم از تندرو و معتدل و حتی طیفهای دیگر احتمالی موجود در میان اصلاحطلبان حق دارند و میتوانند در انتخابات شرکت کنند. بنابراین فکر میکنم تقسیمبندی این جریان به دو طیف تندرو و معتدل نمیتواند به ضرر اصلاحطلبان باشد. این اختلاف نظرات البته به معنای اینکه امکان همکاری میان طیفهای مختلف اصلاحطلبی وجود ندارد، نیست زیرا هم تندروها و هم معتدلهای اصلاحطلب میتوانند در عین حفظ اختلافات با یکدیگر همکاری کنند اما نباید به دنبال القای این مساله بود که در میان اصلاحطلبان افراد یا گروههای تندرو وجود ندارند. من حاضرم این مساله را در یک میزگرد تلویزیونی هم مطرح کنم. ببینید! تفکر اصلاحطلبی و آغاز آن ربطی به دوم خرداد 76 ندارد بلکه این تفکر از مجالس اول و دوم شکل گرفت. بنده خودم در مجلس دوم شاهد بودم که تفکرات و چهرههای اصلاحطلب چگونه در آن فعالیت میکردند، البته عنوان این جریان از دوم خرداد، اصلاحطلب نبود. مجمع نیروهای خط امام یا فراکسیون حزبالله در مجلس پنجم، همان افرادی بودند که پس از حماسه دوم خرداد 76 بسط و گسترش یافتند و تبدیل به اصلاحطلبان شدند.
* به فرض صحت سخنان شما، آیا باید آنها را در رسانهها عمومی کرد یا اینکه در جلسات خصوصی آنها را مطرح کنیم؟
** این نقدها به شکل کاملا دوستانه در جلسات خصوصی هم مطرح میشوند. به عنوان مثال ممکن است در جلسات اصلاحطلبان گروهی نقدی به یک سخن یا اقدام دیگران داشته باشند که از نظر صحیح و از نظر برخی دیگر اشتباه باشد، اما مطرح کردن این انتقادات در رسانهها با این هدف صورت نمیگیرد که طیف معتدل اصلاحطلبان، طیف تندرو آن را تخریب کنند اما به هرحال این مساله هم روشن است که شرایط جامعه به گونهای نیست که مردم به دنبال افراد تندرو باشند، مردم دنبال اعتدال و اعتدالیون هستند. بنابراین، سخن من این است که نمایندگان اصلاحطلبان که در حال برنامهربزی برای انتخابات مجلس آینده هستند، اشخاصی را به عنوان کاندیدای این جریان معرفی میکنند که اظهارات یا اقدامات نسنجیدهای را انجام ندهند که به ضرر همه این جریان باشد.این سخنان تنها یک تذکر و هشدار دلسوزانه است که دیگر «خواهشا» و «بالاغیرتا» از گذشته درس بگیریم و به دنبال افرادی که سنجیده و بدون یک استراتژی مشخص سخن میگویند و عمل میکنند نباشیم. من حاضرم در یک مصاحبه مشروح، اقدامات و اظهارات نسنجیدهای که برخی افراد تندرو اصلاحطلب در جریان انتخابات مجلس ششم انجام دادند و به ضرر مجموعه اصلاحطلبان تمام شد – مانند آن ظلم و جفاهایی که در حق آیتالله هاشمی رفسنجانی انجام دادند – بازگو کنم. چه کسانی هستند که انکار کنند همین جریان بود که در جریان انتخابت مجلس ششم آقای هاشمی را آنگونه تحریب کرد؟ آیا واقعاً حق ایشان آن برخوردها بود؟ قصد من از بیان این سخنان توهین به هیچ شخص یا گروهی نیست، من این سخنان را تنها از سر دلسوزی بیان میکنم تا مشکلات مجلس ششم دیگر در آینده تکرار نشود.
* این تندرویهایی که شما میگویید چه چیزهایی هستند؟ آیا حمایت از دانشجویان، مطبوعات و زندانیان ... یا افشای مسائل مربوط به قتلهای زنجیرهای یا اعتراض به نظارت استصوابی و رد صلاحیتهای غیرقانونی تندروی بود؟
** مگر کسی وجود دارد که از رد صلاحیتهای بدون سند و مدرک راضی باشد؟ یا شخصی هست که مخالف حمایت از دانشجویان باشد؟ اختلاف ما تنها در روش برخورد با این موارد است. رعایت حقوق شهروندی، آزادیهای مشروع، عدالت و انصاف در برابر منتقدان مسائلی مسلم هستند اما روش تحقق این موارد مورد اختلاف است. بحث بر سر این مسائل نیست، بحث بر سر روشها و شیوههاست. به هرحال همه گروهها، احزاب و اشخاص باید واقعیات موجود و قانون اساسی را براساسی را برای فعالیت بپذیرند.
* فکر نمیکنید این سخنان از جانب شما که خود عضوی از اصلاحطلبان هستید، بهانه لازم را به مخالفان برای تخریب و تحدید اصلاحطلبان نمیدهد؟
** ما به هیچ عنوان چنین نیتی نداریم.
* ولی از دست سوءاستفادهها در سالهای اخیر فراوان پیش آمدهاند.
** به هرحال وقت یک خبرنگار با ما تماس میگیرد ما باید آنچه را که در عمل میبینیم و حس میکنیم را بیان کنیم. البته ممکن است من اشتباه بکنم، زیرا بنده که معصوم نیستم.
* شما در مصاحبه اخیرتان از اصلاحطلبان درخواست کردید تا افرادی را به عنوان کاندیدای انتخابات مجلس هشتم معرفی کنند که توسط شورای نگهبان رد صلاحیت نشوند یا امکان رد صلاحیت آنها کمتر باشد. این سخنان عین اظهارات اخیر آقای حداد عادل رئیس مجلس است.
** من سخنان آقای حداد عادل را اصلا ندیده و نشنیدهام. ببینید! من حرفم این است که افرادی که قبلا رد صلاحیت شدهاند، در این دوره کاندیدا نشوند. نامزدی در انتخابات حق شرعی و قانونی همه است. بحث من برنامهریزی اصلاحطلبان برای شرکت در انتخابات است زیرا برنامهریزی با هدف موفقیت در کار صورت میگیرد. امروز بر آیند جامعه ما این است که مردم به دنبال چهرههای معتدل هستند پس باید افرادی توسط اصلاحطلبان برای نامزدی مجلس معرفی شود که احتمال رد صلاحیت آنها کمتر باشد. البته احتمال رد صلاحیت چهرههای معتدل هم وجود دارد، حتی ممکن است افرادی که در دورههای قبل رد صلاحیت شدند در این دوره مشخص شوند که در حق آنها ظلم شده یا با مدارک و مستندات جدید، صلاحیت آنها مورد تایید قرار بگیرد. اما لزوم سرعت گرفتن امور اجرایی اصلاحطلبان برای شرکت پرقدرت در انتخابات ایجاب میکند که اصلاحطلبان افرادی را معرفی نکنند که در آخرین لحظات فرصت برای تبلیغات انتخاباتی صلاحیت آنها تایید شود که امکان گنجاندن آنها در لیست وجود نداشته باشد. این مساله البته نظر من است و ممکن است خیلی از اصلاحطلبان هم با آن مخالف باشند و ممکن است تعدادی هم موافق آن باشند.
* به نظر شما بهتر نیست تا به جای آنکه اصلاحطلبان را از رد صلاحیتهای احتمالی بترسانیم. شورای نگهبان را ملزم کنیم تا بدون مدارک مستند اصلاحطلبان را رد صلاحیت نکند؟
** انتخابات مجلس هشتم که اولین انتخابات نیست. در تمام انتخابات گذشته تعدادی از کاندیداها رد صلاحیت شدهاند و اعتراضاتی هم صورت گرفته است. رد صلاحیت مساله تازهای نیست، همیشه بوده و باز هم خواهد بود.
* این سخنان موضع شماست یا حزب همبستگی؟
** من به عنوان یک شخص حقیقی با شما گفتوگو کردم. مواضع نهایی حزب باید در شورای عالی آن مطرح، مصوب و اعلام شود.
* ولی شما رئیس شورای عالی حزب همبستگی هستید.
** درست است. ولی تمام مواضع نهایی حزب باید در شورای عالی مصوب و سپس به عنوان حزب اعلام شود. در غیر این صورت، دبیرکل رئیس شورای عالی با رئیس کمیته سیاسی تنها نظرات شخصی خود را بیان میکنند. البته این نکته را هم اضافه کنم که اکثریت قریب به اتفاق اعضای شورای عالی حزب همبستگی از چهرههای معتدل هستند و حزب همبستگی هم تا کنون مواضعی را که اتخاذ کرده، مواضع اعتدالی بوده است.