وداع با دیکتاتور دوست‌داشتنى

«فیدل کاسترو» رهبر کوبا تمامى اختیارات رهبرى‌اش را بدلیل نیاز فورى به عمل جراحى و دوران نقاهت پس از آن به برادرش واگذار کرد.
این واگذارى قدرت اگر چه موقت به نظر مى رسد اما گمانه‌زنى‌هاى بسیارى را برانگیخته است، اینکه حقیقتا سرنوشت کوبا پس از فیدل چه خواهد شد.
به گزارش ایرنا بعد از «کیم جونگ ایل» رهبر کره شمالى، «فیدل کاسترو» رهبر کوبا از معدود رهبران کمونیست جهان است که هنوز موقعیتش را از دست نداده، حتى فروپاشى اتحاد جماهیر شوروى و شکست مطلقى که گریبانگیر حکومت‌هاى کمونیستى در عالم شده است نتوانسته است کاسترو را تکان دهد.
فیدل کاسترو، این مرد انقلاب و قدرت، وصیت‌نامه سیاسى خود را چنین بیان مى‌کند: «انقلاب کوبا دسترنج یک نفر نیست و نمى‌تواند هم باشد. این انقلاب حاصل قهرمانى‌هاى یک خلق تسلیم‌ناپذیر است. میلیون‌ها کوبایى آماده‌اند از این انقلاب تا آخرین قطره خون به دفاع برخیزند. هیچ نیرویى در جهان قادر نخواهد بود مقاومت ما را در هم شکند و استقلال ما را نابود سازد. در کوبا سوسیالیسم و باز هم بیشتر سوسیالیسم ماندگار خواهد بود.»
فیدل کاسترو از جهتى ستودنى و از جهتى درخور انتقاد است. او شخصیتى است که بیشتر از نیم قرن با اراده آهنین درمقابل استعمار و به خصوص در مقابل همسایه بزرگى چون آمریکا مقاومت کرده و در اذهان میلیون‌ها تن از مبارزان کشورهاى آفریقا، آسیا و آمریکاى لاتین به عنوان سمبل مقاومت در برابر بزرگترین قدرت استعمارى جهان درآمده است.
ایستادگى در مقابل امپریالیسم، بهبود خیره کننده شاخصهاى آموزشى و بهداشتى و زندگى بى‌تجمل، کارنامه او را درخشان مى‌کند. با این وجود برخى کارشناسان سیاسى پاره‌اى اقدامات فیدل را، مانند سرکوب آزادى بیان و بسته نگه داشتن اقتصاد سخت قابل نکوهش مى‌دانند.
کاسترو با تمسک به شعارهاى آزادیخواهانه توانست خیل عظیم توده‌هاى رنج کشیده کوبا رابه جنبش و قیام علیه امپریالیسم آمریکا وادارد.
نبود عدالت اجتماعى، فقر اقتصادى و حاکمیت دیکتاتورى در رژیم «باتیستا» توده‌ها را بر آن داشت به رهبرى او تن در دهند. اما واقعیت این است که فیدل پس از کسب قدرت به همان راهى گام نهاد که آن را نفى و تقبیح مى‌کرد.
او حکومت ظلم و جور و دیکتاتورى باتیستا را متهم مى‌کرد و آن را غیرانسانى مى‌دانست و در راستاى تحقق عدالت و مبارزه با دیکتاتورى برضد حکومت باتیستا قیام کرد اما زمانى که خود در راس قدرت مطلق کوبا قرار گرفت شاید به بهانه وجود دشمن خارجى روش دیکتاتور مابانه باتیستا را دنبال کرد واکنون که بیمار است گویا تنها به برادر خود «رائول» اعتماد دارد که او را جانشین خود کرده است.
رائول اساسا شخصى گوشه‌گیر است مى‌گویند پس از مرگ همسرش انزوا گزیده است.
وى به آنچه رسانه‌هاى خارجى در مورد دور بودن او از صحنه عمومى کشور کوبا پس از بسترى شدن فیدل می‌گویند، اهمیتى نمى‌دهد.
«رائول کاسترو» در گفتگویى با روزنامه «گرنما» از حضور کمرنگش دفاع مى‌کند: «من به حضور پر شمار در صحنه عمومى عادت ندارم، مگر در زمان‌هایى که لازم باشد.»
وى که مقام وزیر دفاع کوبا را نیز برعهده دارد، گویا مى‌خواهد در انزوا بودنش را چنین توجیه کند: «مسایل دفاعى و امنیتى نیاز به دقت بسیار زیاد دارد و در بسیارى موارد نباید شکل علنى پیدا کند.» رائول در ۳ژوئن ۱۹۳۱به دنیا آمد. او سیاست مدار و انقلابى کوبایى و برادر جوان‌تر فیدل است.
وى از ۱۹۶۵تا کنون دبیر دوم کمیته مرکزى حزب کمونیست کوبا بوده و همچنین اولین نایب رئیس شوراى دولت و وزرا و از ۱۹۵۹به بعد وزیر نیروهاى مسلح انقلابى کشور کوبا است.
رائول پنج سال از برادرش جوانتر است، تاکنون سمت‌هاى مختلفى را در حوزه معاونت برعهده داشته است: معاون رییس دولت، معاون رییس شوراى کشور و کوتاه سخن: معاون فیدل کاسترو و تنها جایى که رائول کاسترو در آنجا معاون نبوده، وزارت دفاع بود.
برخى از کارشناسان درباره تحولات کوبا پس از کاسترو مى‌گویند مقام‌هاى آمریکایى تمام تلاش خود را پس از مرگ کاسترو به کار خواهند بست تا آینده سیاسى کوبا را به سمت و سوى منافع خود سوق دهند. آنها در حال تدارک مقدمات لازم هستند تا نظام کمونیستى کوبا با مرگ کاسترو از بین برود.
این گروه از کارشناسان معتقدند یکى از گزینه‌هاى مطرح آمریکا تحلیل بردن نظام کمونیستى کوبا از طریق جانشین کردن رائول ۷۵ساله برادر فیدل کاسترو است.
در حالى که رائول کاسترو مى‌گوید «که این کشور همچنان کمونیست باقى خواهد ماند.»
در گزارشى که «آسوشیتدپرس » منتشر کرد آمده است : رائول کاسترو وزیر دفاع کوبا و برادر رهبر این کشور گفت که حزب کمونیست همچنان کنترل کوبا را در دست خواهد داشت.
وى افزود: «اگر زمانى دیگر برادرم رهبر کوبا نبود، سیاست‌ها و سیستم سیاسى این کشور تغییرى نخواهد کرد و حزب کمونیست به سرعت جاهاى خالى سیاسى کوبا را پر خواهد کرد.»
وى گفت: «تنها حزب کمونیست مى‌تواند امنیت و یکپارچگى در این کشور را تضمین کند و مردم کوبا ارزش این حزب را به خوبى مى‌دانند...
کوبا همواره بر تجهیز ارتش خود تاکید کرده است و ما باید خود را براى حمله احتمالى آمریکا آماده کنیم.»
بنابراین همچنان که پیداست رائول نیز همچون برادرش سرسخت است.
«هل هلپاک»، استاد تاریخ کالج نظامى سلطنتى کانادا و نویسنده کتابى در خصوص نیروهاى ( FAR نیروهاى مسلح انقلابى کوبا) اظهار داشت: در مقطع کنونى رییس دولت (رائول کاسترو) در واقع فرمانده نیروهاى مسلح است که پیامى کاملا مشخص و صریح است. قرار نیست بى‌نظمى و آشوب رخ دهد، چرا که اجازه چنین کارهایى داده نخواهد شد.
رائول کاسترو به سئوالاتى که زبان به زبان مى‌گردد، پاسخ مى‌دهد و مى‌گوید: «بعد از کاسترو چه خواهد شد، آیا شاهد قیامى مردمى و یا حتى جنگى داخلى خواهیم بود؟ چه کسى رهبرى را بدست مى گیرد؟ آیا جانشین وى مى‌تواند، قدرت را حفظ کند؟ معلوم است که ما مى توانیم قدرت را حفظ کنیم و نیز روشن است که تغییراتى نیز بوجود خواهد آمد. تغییر، جزء جدایى‌ناپذیر زندگى است، از مرحله‌اى به مرحله دیگر، انقلاب هم قسمتى از این تغییرات است. بله، گذارى وجود خواهد داشت به سوى سوسیالیزمى بهتر، به سوى مردم‌سالارى بیشتر.» «رائول ریورو » روزنامه‌نگار و بانى خبرگزارى مستقل «کوبا پرس» که به جرم دریافت احتمالى پول از آمریکا به ۲۰سال حبس محکوم شد، درباره آینده کوبا مى‌گوید: «آینده: پس از فیدل، برادرش رائول یعنى کسى که از ابتدا تصدى وزارت دفاع را بر عهده داشت، به قدرت خواهد رسید. مردم فکر مى‌کنند، او مى تواند آرام آرام فضا را باز کند، اما مشکل اینجاست که رژیم، اینک مورد پشتیبانى ونزوئلا و هوگو چاوز (‌رئیس‌جمهورى ونزوئلا) قرار دارد.
به همین خاطر رژیم، آن اندازه پول دارد که بتواند قدرت خود را حفظ کند و باز به همین خاطر توسعه اقتصادى رخ نخواهد داد. هیچ، همه‌اش تبلیغات است، تامین احتیاجات روز به روز مشکل‌تر مى‌شود و جوان‌ها میل دارند از کشور بروند.»
هرچند رائول فقط از چندى پیش در عرصه عمومى مطرح شده اما تحلیلگران معتقدند هر دو برادر از زمان برنامه‌ریزى براى انقلاب کوبا تاکنون همراه یکدیگر همیشه در تمامى عرصه‌ها حضور داشته‌اند. اگر رائول به رهبر دائمى کوبا تبدیل شود با توجه با سابقه اجرایى و همراهى همیشگى با کاسترو، وضع کنونى ادامه خواهد یافت هرچند شاید در نهایت مجبور شود زیر فشارهاى بین‌المللى و داخلى، اقتصاد کوبا را باز کند و تغییراتى بسیار جزیى ایجاد نماید ولى کوبا شاهد تغییرات اساسى نخواهد بود.