مرگ سفید سیا

محمد حسنلو

وقتی به لغت‌نامه‌هایی مثل ویکی پدیا که خود نیز در اختیار سرویس‌های جاسوسی و اطلاعاتی سیا قرار دارد مراجعه کنیم، تعریف‌های رسمی و ظاهرفریب بسیاری درباره این سازمان خواهیم یافت. مثلا «مرکز سیا» در ایالت ویرجینیا قرار دارد و به مناسبت وجود دستگاه‌ها و تجهیزات فوق پیشرفته، کسی حق ورود به ساختمان آن را ندارد. ولی وقتی به دست نوشته‌های بعضی از نویسندگان و کارمندان سابق این سازمان نگاه کنیم، حقایقی با رویکرد اطلاعاتی کمتر و البته، اهداف اقتصادی بیشتر را از فعالیت‌های آن درمی‌یابیم. بعد از افشای اطلاعاتی مربوط به روابط سیا و نازی‌های جنگ جهانی دوم در سال 1947 که طبق آن مشخص می‌شد، پزشکان وابسته به رژیم آلمان نازی، تمام مراحل انتقال مواد مخدر از مرزهای چین و سازمان‌های مافیایی سیسیل را هدایت و دور از هیاهوی جنگ و کشتارهای غیرنظامیان، جنگ بزرگ‌تری را تدارک می‌دیدند؛ «الکساندر چاکبرن» و «جفری کلر» در کتابی 400 صفحه‌ای تحت عنوان «مرگ سفید؛ سیا و مواد مخدر» 50 سال رابطه سیا با این سازمان‌های جنایی و فروش مواد مخدر را بر روی صفحات کاغذ آورده‌اند. در فصل این کتاب چاکبرن و کلر جزئیات دقیقی از چگونگی حمل و نقل مواد مخدر به مناطق جنگ‌زده‌ای همچون «ویتنام» و «لائوس» را ارائه می‌کنند و به وضوح بیان می‌کنند که چرا و چگونه یک سرباز آمریکایی می‌تواند به تنهایی و تحت تاثیر داروهای توهم‌زای (LSD)، زنان و کودکان روستایی دور افتاده در ویتنام، عراق یا هر جای دیگری از کره خاکی را به خاک و خون بکشد. پس از حمله آمریکا به افغانستان و اشغال این کشور توسط نیروهای آمریکایی، انتظار بر این بود که کشت و تجارت مواد مخدر در افغانستان کاهش پیدا کند؛ اما برخلاف انتظارات نه تنها کشت مواد مخدر کاهش پیدا نکرد، بلکه با رشد چشمگیری هم مواجه شد. چاکبرن و کلر در این کتاب فعالیت‌های سازمان سیا را در قاچاق مواد مخدر یادآوری کرده و یکی از دلایل حمله به افغانستان را بازگرداندن تجارت مواد مخدر به سازمان سیا و استفاده از منافع اقتصادی بی‌نظیرش را عنوان می‌کنند. به دنبال بمباران افغانستان توسط آمریکا در سال 2001 میلادی، دولت تونی بلر توسط گروه «هشت» مامور شد تا برنامه ریشه‌کن کردن کشت مواد مخدر را در افغانستان اجرا کند. این برنامه ظاهرا این امکان و فرصت را به کشاورزان افغانی می‌داد تا کشت خشخاش را کنار گذاشته و محصولات دیگری را جایگزین آن کنند.

اما دولت انگلیس، خارج از مرزهای کابل و در ارتباطی نزدیک با آمریکا و شاید سیا برنامه دیگری را دنبال کرد. و بدین ترتیب از اکتبر سال 2001، کشت تریاک و خشخاش به شدت در افغانستان افزایش یافت. اقتصاد وابسته به مواد مخدر افغانستان، پروژه به دقت طراحی شده سازمان سیا بود که توسط سازمان سیاست خارجی آمریکا حمایت می‌شد و همان‌طور که تحقیقات ارائه شده در این کتاب نشان می‌دهد، با گذشت دو سال از آغاز عملیات مخفی سیا در افغانستان (1997) سرزمین‌های مرزی پاکستان و افغانستان به بزرگترین تولیدکننده هروئین در جهان تبدیل شده است. بر طبق آخرین آمارها در سال 2003، قاچاق مواد مخدر پس از تجارت نفت و تسلیحات، سومین کالای بزرگ جهانی برای کشورهای جهان سوم است. در حقیقت، سازمان سیا که همه‌جانبه از تجارت مواد مخدر حمایت می‌کند، تجارتی پیچیده و مخفی را گسترش می‌دهد تا اقدامات قانونی و غیرقانونی به طور روزافزون در هم آمیخته شود و معجون رنگینی در جامعه جهانی ساخته شود که بتواند کارهای غیرقانونی آمریکایی‌ها را با مصوبات به اصطلاح قانونی سازمان ملل! توجیه کند. چاکبرن و کلر که سال‌های طولانی در روزنامه‌های واشنگتن پست، نیویورک تایمز و لس‌آنجلس تایمز فعالیت داشته‌اند؛ غیر از این که خود منابع موثقی از روابط پنهانی و آشکار سیا و سازمان‌های تجارت جهانی مواد مخدر، در اختیار مخاطب آمریکایی ـ که عادت کرده «سیا» را مثل دیگر سازمان‌های این کشور از روی ساختمان و شاید لوگو یا نشان آن بشناسد ـ قرار می‌دهند، از دیگر روزنامه‌نگارانی یاد می‌کنند که چندان دل خوشی از سیا و سیاست‌های این سازمان ندارند. کودتای 28 مرداد نمونه‌ای از عملکرد این سازمان در ایران است که گفته می‌شود اسناد مربوط به این کودتا برخلاف رویه سازمان سیا در انتشار اسناد تاریخی، انتشار نیافته است! برخی از محققان بر این باورند که بخش اعظمی از مدارک مربوط به این کودتا، به بهانه نبود قفسه کافی! برای نگهداری، نابود شده‌اند.