گروه جهان: اسکات ریتر، بازرس تسلیحاتی پیشین سازمان ملل با درج مقالهای در پایگاه اینترنتی «Global Research» به بررسی ریشههای خصومت بین آمریکا و ایران پرداخت و نوشت: ریشه خصومت بین آمریکا و ایران دشمنی اسراییل با ایران است.
دلایل زیادی برای روابط خصمانه کنونی بین ایران و آمریکا ذکر میشود که از جمله آن میتوان به وقوع انقلاب اسلامی در ایران و سقوط متحد وفادار آمریکا یعنی شاه مخلوع ایران و به دنبال آن حمایت آمریکا از عراق در خلال جنگ هشت ساله با ایران و دلایل دیگری اشاره کرد که تعداد آنها بسیار زیاد است.
بسیاری از نقاط اختلاف کنونی دو کشور به گذشته و سه دهه قبل بازمیگردد و ریشه آن خشم بسیاری از ایرانیها نسبت به حمایت آمریکا از رژیم وحشی و سرکوبگر شاه است. همچنین ضدیت ایران با آمریکا به علت رویکرد غیرآشتیجویانه آمریکا در قبال حکومت انقلابی جمهوری اسلامی افزایش یافت و در نهایت روابط دو کشور کاملا قطع شد.
ریتر در ادامه این مطلب با اشاره به کمکهای بیشمار آمریکا به رژیم دیکتاتوری صدام در طی هشت سال جنگ تحمیلی عراق با ایران نوشت: در واقع نفوذ اسراییل بر فرایند تصمیمگیری امنیت ملی آمریکا و نفوذ عناصر دولتی و غیردولتی و گروههای فشار در راستای حمایت از اسراییل علت اصلی درک اشتباه سیاستمداران آمریکایی از ایران و منفینگری آنها در قبال جمهوری اسلامی بوده است.
اسرائیل بیش از یک دهه است که ایران را مهمترین تهدید امنیت ملی خود معرفی و بر آمریکا اعمال فشار کرده است تا سیاستی مشابه در قبال ایران در پیش گیرد. اگرچه مشغول شدن آمریکا به مساله عراق از دهه 1990 تا سال 2003 مانع تغییر سیاست این کشور در قبال ایران شد. در هر صورت اسراییل پس از وخیم شدن اوضاع در عراق اشغال شده توانست با تسلط بر سلسله مراتب تصمیمگیری امنیت ملی آمریکا که درصدد بود با آنچه عوامل حادثه 11 سپتامبر خوانده شد، مقابله کند، سیاست آمریکا در قبال ایران را در راستای خواست خود تغییر دهد و ایران را بهعنوان کشوری دارای جاهطلبی هستهای، حامی تروریسم و مخالف صلح و امنیت منطقه و جهان جلوه دهد.
میتوان گفت دیدگاه اسراییل درباره ایران ناشی از دو عامل اساسی است نخست اینکه این رژیم نمیتواند این مساله را تحمل کند کشوری که آن را تهدیدی برای خود تلقی میکند توانایی هستهای را کسب کرده باشد و دوم ناتوانی در حلوفصل دیپلماتیک واقعیتی به نام حزبالله در مرزهای شمالی آن است.
این در حالی است که اسراییل تنها دارنده تسلیحات هستهای در خاورمیانه است و کارشناسان معتقدند بیش از 200 کلاهک هستهای در اختیار دارد. با این حال تلآویو تاکنون بهطور رسمی به داشتن این تسلیحات اعتراف نکرده است. موضع اسراییل در قبال برنامه هستهای ایران و حمایت بیچون و چرای آمریکا از این موضع هرگونه فرصت برای به کارگیری دیپلماسی را از بین میبرد چرا که دیپلماسی ظاهرا بر اصول و قوانینی که در معاهدهها و توافقنامهها ذکر شده است پیش میرود در حالی که اسراییل حاضر نیست حق ایران را برای استفاده از انرژی هستهای طبق معاهده منع گسترش تسلیحات هستهای (ان.پی.تی) به رسمیت بشناسد.
از سوی دیگر حزبالله لبنان که از حمایت ایران برخوردار است به پیچیدگی مساله افزوده است. حزبالله در جنگ 33 روزه با اسراییل ثابت کرد که توانایی آن را دارد که ماشین نظامی پرادعای اسراییل را در جبهه جنگ شکست دهد. عاملی که موضع سرسختانه اسراییل را در برابر حزبالله شکل داد بیشتر غرور ملی بود. تا نگرانیهای امنیتی که در نهایت سبب شد آمریکا ایران را کشوری حامی تروریسم بنامد.
یکی از عوامل کلیدی خصومت بین آمریکا و ایران وجود منابع انرژی در ایران است زیرا ایران یکی از مهمترین تولیدکنندگان نفت و گاز در جهان است و منابع انرژی خاورمیانه و آسیای مرکزی برای توسعه اقتصادی آمریکا ضروری است. در اقتصاد جهانی که با سوختهای فسیلی کار میکند منابع انرژی نقش بسیار مهمی در تسلط کشورها بر جهان از بعد سیاسی، اقتصادی و نظامی ایفا میکند. در معادله قدرت که در فرایند تصمیمگیریهای امنیت ملی آمریکا نقش اساسی دارد سوختهای فسیلی نقش کلیدی دارند. تمایل آمریکا برای تسلط بر منطقه خاورمیانه با هدف تسلط بر منابع انرژی این منطقه است.
نقش منابع نفت و گاز ایران در توسعه اقتصادی دو کشور که بالاترین رشد اقتصادی را در جهان دارند یعنی چین و هند سبب اهمیت یافتن جایگاه و موقعیت ایران شده است با توجه به این واقعیت آمریکا با تسلط بر منابع نفت ایران و سایر منابع سوخت فسیلی در خاورمیانه و آسیای مرکزی قادر به کنترل آهنگ رشد اقتصادی در هند و چین خواهد شد که این مساله از دیدگاه امنیت ملی آمریکا در رابطه با این کشورها و سایر جهان از اهمیت حیاتی برخوردار است. دلایلی که برای خصومت بین ایران و آمریکا ذکر شد را میتوان از طریق دیپلماتیک حلوفصل کرد برای این کار باید از دو چیز پرهیز کرد: دشمنی اسراییل نسبت به ایران و اعتیاد آمریکا به منابع انرژی جهان. تا زمانی که این دو عامل به قوت خود باقی است خصومت بین ایران و آمریکا همچنان ادامه خواهد داشت و گناه استمرار این وضعیت بیشتر به گردن آمریکاست.