فرانسه در خلیج‌فارس به دنبال چیست؟

آیا رئیس‌جمهور نیکلا سارکوزى واقعا به سوى جنگ مى‌رود؟ آیا او طرفدار رویارویى در مناطق بسیار حساس دنیا است؟ بعد از افغانستان، که وى در ماه هاى اخیر نشان داده است که خواهان شرکت هرچه بیشتر فرانسه در آن کشور است، اکنون نوبت خلیج‌فارس است. او اخیرا قراردادى براى برقرارى یک پایگاه نظامى جدید و دائم در ابوظبى امضا کرده است، درست در نزدیکى تنگه استراتژیک هرمز.

این قرارداد که در روز ۱۵ ژانویه با امارات متحده عربى به امضا رسید نتیجه دیدار چند ساعته رئیس دولت فرانسه از این کشور است. این تعهدنامه که یک توافق براى حضور است، راه را براى برقرارى یک پایگاه نظامى مشترک (زمینى، دریایى و هوایى) با حدود ۴۰۰ الى ۵۰۰ نظامى باز مى کند که یک سوم آنها در بندر تجارى ابوظبى، مستقر خواهند شد.

وظیفه این پایگاه پشتیبانى کردن از نیروى دریایى ملى فرانسه است که در خلیج‌فارس و اقیانوس هند در حال انجام وظیفه اند و نیز مرکزى است براى تمامى نیروهاى نظامى فرانسه که در چارچوب یک همکارى مشترک با ارتش کشورهاى خلیج‌فارس، به عملیات مداوم مى پردازد.

اگر حرف هاى آقاى سارکوزى را باور کنیم، امارات متحده عربى که از سال ۱۹۹۵ بر اساس یک قرارداد دفاعى دوطرفه به فرانسه مرتبط شده اند، خواهان استقرار این پایگاه شده است براى اینکه فرانسه بتواند در ثبات این منطقه دنیا شرکت کند. از قرار آنها خواسته بودند که فرانسه قسمتى از نیروهاى خود را که در جیبوتى متوقف مانده بود، به خلیج‌فارس، که منطقه مهمى مى باشد، کوچ دهد.

مسئولین فرانسه این نکته را درنظر دارند که دولت هاى کوچک سنى مذهب منطقه جنوبى خلیج، یعنى جزایر کوچک در حال شکوفایى که به خاطر بالارفتن قیمت نفت در حال رشد سریع مى باشند، در واقع به خاطر فعالیت و دخالت هاى ایران شیعه که قدرت بزرگ خیلج فارس به شمار مى رود، بسیار نگران بوده و نزد شرکاى غربى شان به خصوص آمریکا به دنبال ضمانت هاى ایمنى مى گردند.

ایالات متحده حضور سنگینى در منطقه دارد

فرماندهى پنجمین ناوگان نیروى دریایى آمریکا در بحرین مستقر است، مقر فرماندهى مرکزى و مرکز عملیات هوایى براى خاورمیانه در قطر و پادگان ها و انبارهاى تسلیحاتى در کویت و امارات متحده عربى براى پروازهاى آمریکایى تسهیلات هوایى فراهم کرده‌اند.

ایجاد این پایگاه نظامى فرانسه در خلیج‌فارس مى تواند نشانه جدیدى از همسویى آقاى سارکوزى با استراتژى آمریکا در خاورمیانه به شمار رود. همچنین مى تواند نشانه این باشد که برخى از امیران با متنوع کردن شرکا یا پدرخوانده هایشان خواهان شکستن تسلط مطلق آمریکا در منطقه هستند.

مدرسه عالى نظامى سن سیرو فرانسه به زودى شعبه اى در دوحه باز خواهد کرد تا افسران نیروى زمینى قطر و برخى دیگر از دولت هاى خلیج‌فارس را آموزش دهد. از هم اکنون ناوگان هاى نیروى دریایى فرانسه سالى سى بار در امارات توقف مى کنند. نیروى هوایى در آنجا سالى ۲۵ دو بار دوره آموزشى براى خلبان هاى هواپیماهاى شکارى ترتیب مى‌دهد. نیروى زمینى سالى عملیات نظامى انجام مى‌دهد که در آن واحد‌ها و افسران ارتش دولت هاى منطقه را شرکت مى‌دهد. در ماه فوریه و مارس آینده، ۱۴۰۰ نظامى امارات و قطر و ۴۰۰ نظامى فرانسه در یک عملیات مشترک چند ارتشى به نام سپر خلیج شرکت خواهند کرد.

به هر حال این اولین بارى است که فرانسه در خلیج‌فارس مستقر مى شود و آن هم در تنگه هرمز یعنى یکى از حساس ترین مناطق جهان، جایى که ۴۰ درصد نفت جهان از آن عبور مى کند. فرمانده نیروى کل قواى ویژه رئیس‌جمهور فرانسه، دریا سالار ادوارد گى یو، اعتقاد دارد که این یک انقلاب کوچک ژئوپلتیک است چرا که بعد از پنجاه سال براى اولین بار فرانسه یک پایگاه جدید در خارج از مرزهاى خود ایجاد مى کند و آن هم خارج ازمستعمرات پیشین آفریقایى‌اش. کاهش نسبى پادگان جیبوتى که در حال حاضر مهم‌ترین پایگاه نظامى فرانسه در آفریقا به شمار مى رود و خواهد رفت، بى شک پیش درآمدى براى بازسازى شبکه پایگاه هاى نظامى فرانسه در آفریقا مى باشد، عملیاتى بسیار پرخرج که انتقادات متعددى را در قاره سیاه برانگیخته است. قرار است که در کتاب سفید آینده درباره دفاع و امنیت که در اواخر مارس به چاپ خواهد رسید به این بازسازى اشاره شود. گشایش پایگاه نظامى درابوظبى که در واقع تا سال آینده تکمیل خواهد شد، سوالات دیگرى را برمى‌انگیزد. آیا این یک تغییر در سیاست فرانسه است؟

فرانسه که تاکنون به گفته آقاى فرانسوا بیرو، دبیر اول نهضت دموکراتیک یک قدرت تعدیل کننده سیاسى و نه نظامى در خاورمیانه بوده است آیا این خطر وجود دارد که فرانسه داخل یک جنگ محلى و یا منطقه اى گردد به خصوص علیه ایران که خواهان کنترل تنگه هرمز است آیا این تصمیم که بدون رایزنى اتخاذ شده است، با این خواست اعلام شده که باید پارلمان درعملیات خارجى فرانسه هرچه بیشتر شرکت داده شود، در تناقض نیست؟