* ارتباط شهید دکتر چمران با گروههای مقاومت در جنوب لبنان ارتباط خاصی بوده است. لطفاً در مورد آن توضیح فرمایید.
** قبل از حضور شهید چمران در لبنان امام موسی صدر حرکتهایی برای متحد کردن شیعیان لبنان انجام داده بود، وقتی شهید چمران به لبنان رفت، ایده مبارزه با اسرائیل را پیگیری کرد. اسرائیلیها از ابتدا به دنبال تسخیر جنوب لبنان و رسیدن به رودخانه لیتانی بودند، اکنون هم دولت رژیم صهیونیستی به صورت آشکار و پنهان اعلام کرده که قصد ورود به خاک لبنان را تا عمق ۳۰ کیلومتری دارد تا محیط امنی را برای خود بوجود آورده و از حملات حزبالله در امان باشد.
خب برای مبارزه با این ایده اسرائیلیها، اولین چیزی که به ذهن میرسید این بود که مردم جنوب لبنان باید مسلح میشدند چون در آن زمان نه ارتش وجود داشت و نه هیچ گروهی که در مقابل اسرائیل بایستد. برای این که سازماندهی شکل گیرد، سازمانی به نام حرکت المحرومین از میان جوانان و فرهنگیان لبنان تشکیل شد.
در میان اعضای حرکت المحرومین کسانی که توان بیشتری داشتند و قابل اطمینانتر بودند برگزیده شدند و پس از مدتی حرکت امل به صورت مخفیانه تشکیل شد و شروع به آموزشهای اولیه نظامی کرد. در یکی از مراکز آموزش مینی منفجر شد و ۲۵ نفر شهید شدند که این حادثه موجب فاش شدن موضوع گردید.
پس از آن حادثه شیعیان مجبور شدند اعلام کنند که آنها نیز دارای سازمان مسلح شدهاند.
دکتر چمران مرتباً به روستاها و شهرهای جنوب لبنان سرکشی میکرد و به آنها آموزشهای ایدئولوژیک و نظامی میداد.
در آن زمان سیدحسن نصرالله که ۱۸ سال بیشتر نداشت، از طرف شهید چمران به عنوان مسئول روستای خودش در نزدیکی صور برگزیده شد.
پس از شهادت دکتر چمران در رهبری سازمان امل اختلافاتی بوجود آمد که آقای موسوی، امل اسلامی را تشکیل داد و پس از انشعاباتی که صورت گرفت حزبالله لبنان از گروهی از رزمندگان باسابقه امل و تعدادی از شیعیان جنوب لبنان بوجود آمد که توانست در مدت کوتاهی با رهبری منسجمی که داشت همه گروههای دیگر را تحتالشعاع خود قرار دهد.
* دلیل بیتفاوتی جهان عرب در مقابل حملات اخیر اسرائیل به لبنان را در چه چیزی میدانید؟
** وقتی خانم رایس در تلآویو اعلام میکند ما پیروزیم یعنی این که آمریکا و اسرائیل یکی هستند. بعضی از کشورها هنوز هراس دارند که خودشان را در کنار حزبالله یا لبنان قرار دهند. معتقدند اسرائیل ممکن است به آنها آسیب برساند در صورتی که آمریکا رسماً اعلام میکند ما پیروزیم و ما موشکهای هدایت شونده را از انگلیس به اسرائیل میفرستیم.
به هر حال حمایت مردم لبنان، شجاعت، دلیری و برنامهریزی خوب حزبالله و بالاتر از همه لطف الهی شامل حال مردم لبنان شد و آنها توانستند در مقابل اسرائیل این حماسه را خلق کنند.
* به نظر میرسد حمله اسرائیل به لبنان از قبل طراحی شده بود و کمی زودتر از موعد انجام شد، ریشه این حملات به چه مواردی برمیگردد؟
** اسرائیل از حمله به لبنان با هماهنگی آمریکا نیتهای مختلفی داشت. در درجه اول به قول خودشان سعی در تغییر نقشه خاورمیانه داشتند و میخواستند، خاورمیانهای بوجود آورند که مورد پسند خودشان باشد چرا که خاورمیانه فعلی مورد قبول آنها نیست.
حمله به لبنان پس از عراق و افغانستان حلقه دیگری بود که آمریکاییها به دنبال این بودند تا در فرصت کوتاه و اطلاعات زیادی که جمعآوری کرده بودند، حزبالله را نابود کنند، که اینگونه نشد.
* با توجه به این که اسرائیل نقاط حساسی اعم از تأسیسات زیربنایی لبنان را مورد هدف قرار داد چرا نتوانست سایتهای موشکی حزبالله را هدف قرار دهد؟
** برنامه ریزی و هوشمندی حزبالله باعث شد چرا که آنها میدانستند با چه دشمنی طرف هستند، دشمنی که علاوه بر اطلاعات ماهواره ای لحظه به لحظه آمریکا، جاسوسهای فراوانی در لبنان داشت.
* مواضع کشورهای عربی در خصوص این جنگ را چطور ارزیابی میکنید؟
** مواضع آنها اول بیطرفانه و یا خنثی بود. چون اینجا نمیتوان گفت بیطرفانه. آنها اعلام کرده بودند که اگر به کشورهایشان حمله نشود، دخالتی نخواهند کرد و این موضع کاملاً انفعالی و به عقیده من شرمآور است.
وقتی اسرائیل به یک کشور کوچک مثل لبنان حمله میکند اعراب باید فکر کنند به کشور خودشان حمله شده نه تنها نباید سکوت کنند، بلکه باید حمایت همه جانبه صریح و سریع خودشان را اعلام کنند. اعراب پس از این که دیدند حزبالله در حال پیروزی است و اسرائیل شکست میخورد و در واقع در همه جای دنیا منفور شده است، تنها عدهای از کشورهای عربی موضع گیری کردند. به عقیده من کشورهای عربی در آزمایش خود مردود شدند.
* با توجه به ابزارهایی که اعراب در دست دارند به نظر میرسد به راحتی میتوانند با اسرائیل مقابله کنند دلیل این که این کار را نمیکنند چیست؟
** اعراب بر اریکه قدرت نشستهاند تا حافظ منافع آمریکا باشند. استمرار حکومت خود را در همین میبینند چرا که نه پشتوانه مردمیدارند و نه منتخب مردم هستند.
البته باید بدانند که در دنیای امروز مردم بیدار شدهاند و این بیداری ملتها سبب خواهد شد تا حکومت آنها به خطر بیفتد.
کوچکترین تأثیر حرکت حزبالله چالش در درون حکومتهای عربی خواهد بود.
* پیروزی حزبالله چه منافعی برای کشور ما دارد؟
** اکنون ما از تشیع فراتر رفتهایم. ممکن است آمریکا و اسرائیل بخواهند این را در شیعیان لبنان محدود کنند، اما ما امروز دیگر این چنین به قضیه نگاه نمیکنیم.
البته قبل از پیروزی انقلاب اسلامیاین سازمانها، شیعی بودند و سعی میکردند هویت شیعی خود را بازیابند ولی امروز آنها هویت ملت لبنان و هویت عربی اسلامی خاورمیانه و کشورهای اسلامی هستند، بنابراین این قضیه فقط به ایران ارتباط ندارد، به همه کشورهای عربی اسلامی خاورمیانه و سایر کشورهای اسلامی مربوط است.