مردی که میخواهد رئیسجمهور بماند
مانورهای مشرف برای بقا در قدرت
فرید مرجایی
ژنرال پرویز مشرف در حال وارد شدن به دوران تعیینکنندهای از حاکمیت نظامی خود است. مشاوران او گفتهاند وی قصد دارد در ماه نوامبر که دوران ریاست جمهوری او به پایان خواهد رسید مجددا در انتخابات شرکت کند. ولی پیش از این، اختلافات شدیدی در مورد چگونگی عملکرد و برنامههای وی برای شرکت در انتخابات به وجود آمده است.
بیش از 7 سال از زمانی که مشرف با انجام یک کودتای نظامی علیه دولتی که به صورت دموکراتیک انتخاب شده بود به قدرت رسید، میگذرد. او قول داده است تا در پاکستان دموکراسی ایجاد کند ولی این بار نیز همچون سال 2002 او خود را آماده میکند تا در انتخابات آتی ریاست جمهوری و پارلمانی پاکستان دستکاری کرده تا مطمئن شود دوره ریاست جمهوری او تمدید شده و قدرت او بدون چالش باقی خواهد ماند. او به عنوان رئیسجمهور و رئیس ارتش ادعا دارد که «روشنفکری میانهروی» را دنبال میکند. ولی رقبای او با این مساله مخالف هستند. به گفته آنها، ارتش و سازمانهای اطلاعاتی هم اکنون قدرتمندترین نیروها در پاکستان هستند. «طارق محمود» که یک وکیل حقوق بشر و از منتقدان مشرف است، میگوید: «ارتش کنترل صددرصد این کشور را در اختیار دارد. هر کجا که شما بروید، چه آموزشی یا بهداشتی، چه سیستم حمل و نقل ملی، هر کجا که منافعی باشد و پول در آن باشد افسران ارتش اعم از بازنشسته و مشغول به خدمت در راس کار هستند.»
مشرف علیرغم اینکه چندین بار مورد سوءقصد قرار گرفته است، همچنان خواستار یک دوره 5 ساله دیگر است. در پاکستان نیز هیچ تردیدی در مورد این مساله وجود ندارد. مسالهای که وجود دارد، شیوه برنامهریزی و آمادگی مشرف برای این کار است. به نظر میرسد اکثر سیاستمداران غیرنظامی این کشور راهی که مشرف سعی دارد از طریق آن دوره ریاست جمهوری خود را برای 5 سال دیگر تمدید کند، غیردموکراتیک و غیرقانونی میدانند. در پاکستان رئیسجمهوری توسط سازمان انتخاباتی که متشکل از قانونگذاران محلی و ملی هستند منصوب میشود. مشاوران مشرف نیز اصلا طرح وی برای شرکت مجدد در انتخابات را مخفی نکردهاند. هرچند که دوره 5 ساله این مجالس قانونگذاری نیز در پایان سال، یعنی در همان روزی که دوره ریاست جمهوری مشرف به پایان خواهد رسید، پایان خواهد یافت. لذا مشرف اینگونه سناریوی دسترسی به اکثریت آرا را میخواهد تضمین کند. به عنوان مثال «ظفر جگرا» یکی از اعضای حزب PML -N، «اتحادیه اسلامی» حزب سیاسی نواز شریف (نخستوزیری که توسط کودتای مشرف سرنگون شد)، میگوید: «این اتفاق در گذشته هرگز رخ نداده است و ما احساس میکنیم این اقدام غیرقانونی و غیردموکراتیک است.» جگرا معتقد است مشرف پیش از آنکه خود به دنبال انتخاب مجدد باشد باید یک انتخابات آزاد و عادلانه برای پارلمان برگزار نماید.
«مجلس متحده عمل» (MMA) که یک ائتلاف احزاب اسلامی است نیز نسبت به این طرح مشرف به خشم آمده است و «خورشید احمد» یکی از نمایندگان آن این اقدام را «نامعقول» خوانده است. این منتقدان مدعی هستند مجمع قانونگذاری که برای 5 سال انتخاب شده است نمیتواند رئیسجمهوری را برای 10 سال انتخاب کند. به گفته آنها، اگر مشرف واقعا مدعی است که فردی شجاع است باید آمادگی داشته باشد تا در یک روند دموکراتیک عادی با مردم رقابت کند. در سال 2002 مجلس متحده عمل (MMA) به عنوان دولت محلی در دو استان بلوچستان و استان مرزی شمال غربی موسوم به «سرحد» انتخاب شد. مجلس متحده عمل تمایل خود را برای ایجاد تئوکراسی، به طور مستقیم ابراز داشته است و به نظر نمیرسد که به مفهوم دموکراسی کامل اعتقاد داشته باشد. استان سرحد محل اقامت پشتوها است و به همین علت است که اهالی آنجا به آن «پشتونخواه» میگویند. برخی گزارشهای محلی نیز حاکی از آن است که فساد و سوءاستفاده از قدرت که در دوران حکومت بینظیر بوتو و نواز شریف وجود داشته است باعث پیروزی مجلس متحده عمل در این دو استان شده است. سرحد و بلوچستان از استانهای فقیر پاکستان تلقی میشوند و از زمان روی کار آمدن مجلس متحده عمل (MMA) هیچ بهبود چشمگیری در وضعیت زندگی مردم ایجاد نشده است. این ائتلاف اسلامی در انتخابات محلی سال 2005 عملکرد خوبی نداشته و این احتمال وجود دارد که در انتخابات سال 2007 نیز شکست بخورد.
بینظیر بوتو نخستوزیر سابق پاکستان و «حزب خلق پاکستان، (PPP) وی که از حامیان غرب محسوب میشود، اعلام کرده حاضر است در مقابل برگزاری انتخابات پارلمانی سالم و عادلانه و پایان دادن به اتهامات جنایی که باعث شده است بوتو در تبعید باقی بماند، مشرف را به عنوان یک کاندیدا قبول کند. حزب خلق پاکستان و حزب اتحادیه اسلامی متعلق به نواز شریف نخستوزیر سابق این کشور نیز با یکدیگر ائتلافی برای «احیای دموکراسی» تشکیل دادهاند.
از سوی دیگر «همایون گوهر» از حامیان اصلی مشرف که اخیرا زندگینامه رئیسجمهوری این کشور را ویرایش کرده است، مدعی شد که طرح انتخابات مجدد مشرف مطابق با قانون اساسی است. ولی این مساله برای رقبای مشرف متقاعدکننده نیست. آنها اشاره میکنند که مشرف در گذشته قانون اساسی را تغییر داده است تا مطمئن شود در این سمت باقی میماند. البته این مسئولیت بیخطری نیست. یادآوری تازه آن نیز هفته گذشته بود که یک بمبگذار انتحاری در حمله به هتل ماریوت اسلام آباد علاوه بر خود یک محافظ را نیز به قتل رساند. روز بعد از آن نیز دهها نفر در یک حمله انتحاری دیگر که در شهر «پشوار» صورت گرفت کشته شدند.
پاکستان مشرف مملو از حجامتهای فرقهای و ناآرامیهای جداییطلبان در بلوچستان بزرگترین استان این کشور است. از همه مهمتر قدرت گرفتن مجدد طالبان در مناطق قبیلهنشین پاکستان در مرز با افغانستان و دستهبندی شبه نظامی اسلامی دیگری است که از مشرف و اتحاد او با آمریکا تنفر دارند. هرچند که تا اندکی پیش اصولگرایان مذهبی، از متحدان آمریکا در منطقه بودهاند. لذا به خاطر همین ائتلاف است که آمریکا میخواهد مشرف برای یک دوره دیگر به عنوان رئیسجمهوری این کشور فعالیت کند. به گفته همایون گوهر، تا «زمانی که جنگ علیه تروریسم ادامه یابد، آمریکاییها کسی را میخواهند که بر وضعیت کنترل داشته باشد.»
حمایت آمریکا از مشرف نقطه دردناکی برای احزاب اپوزیسیون پاکستان است. ظفر جگرا معتقد است آمریکا به خاطر اینکه مشرف را یک متحد کلیدی میداند میخواهد مشرف به حاکمیت نظامی خود ادامه دهد. به گفته او، «آنها یک سیاست دوگانه دارند. برای مردم خود دموکراسی میخواهند ولی واقعا احساس نمیکنند ما هم باید در پاکستان دموکراسی داشته باشیم. آنها بیشتر نگران منافع خود در منطقه هستند.» به عبارت دیگر آمریکاییها بار دیگر از یک روند غیردموکراتیک حمایت میکنند ولی در همین حال فریاد آنها در مورد دموکراسی گوش فعالان محلی در زمینه دموکراسی را کر میکند.
گزارشهایی که اخیرا توسط فرماندهان نظامی آمریکا تهیه شده است حاکی از آن است که رهبریت طالبان در پاکستان مستقر است و فعالیتهای مرزی طالبان در مرزها رو به افزایش است. با این وجود، پس از گذشت 5 سال دولت بوش علیرغم عمل کردن به قولهای خود در مورد روند دموکراتیک و سیاسی، همچنان از ژنرال مشرف دفاع میکند و اقدامات او را توجیه میکند. تازهترین نمونه آن نیز دو هفته پیش بود که «جان گاسترایت» معاون وزیر امور خارجه آمریکا در سفر خود به اسلامآباد به دولت مشرف قول داد دولت بوش از وی حمایت خواهد کرد. مقامات دولت آمریکا تصدیق کردهاند که رابطه آنها با مشرف باعث تعجب ناظران بینالمللی شده است؛ این سیاستگذاران معتقدند مشرف بسیار بهتر از دیگر گزینهها در پاکستان است که اصولگرایان اسلامی و ژنرالهای ضدغربی نیز در میان آنها هستند. این همان استدلالی است که از آن برای ادامه حمایتهای آمریکا از حسنی مبارک رئیسجمهوری مصر استفاده شده است.
در حال حاضر مشرف به نظر شکستناپذیر میرسد. احزاب سیاسی مخالف وی دچار اختلاف هستند ولی آنها خود را برای رقابت با مشرف آماده میکنند. آنها در نظر دارند کنفرانسی را در لندن برگزار کنند تا جبهه مشترکی را ایجاد کنند. در صورتی که بار دیگر نیروهای مشرف بخواهند انتخابات را از قبل طراحی کنند آنها تظاهرات گسترده خیابانی برگزار خواهند کرد. حامیان بینظیر بوتو نخستوزیر سابق پاکستان که مشهورترین سیاستمدار مخالف مشرف است نیز دیدگاههای خود را ابراز داشتهاند. بوتو گفته است قصد دارد امسال به پاکستان باز گردد. البته این احتمال وجود دارد که او به اتهام فساد مالی زندانی شود. اتهاماتی که حامیان او معتقدند با انگیزه سیاسی است.
هرچند کنار گذاشتن مشرف از قدرت به نظر بسیار بعید است، ولی «فرهتالله بابار» یکی از اعضای ارشد حزب بوتو معتقد است این زمان به زودی فرا خواهد رسید. به گفته او، «چه کسی فکر میکرد دیوار برلین برچیده شود؟ چه کسی فکر میکرد که در آفریقای جنوبی آپارتایدها سرنگون شوند؟ چه کسی فکر میکرد روسها در افغانستان شکست خواهند خورد؟»
نظرات بینندگان
پربیننده ترین
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
