دولت انگلیس با وجود عضویت در «پیمان عدم اشاعه هستهاى» (انپىتى) که بر خلع سلاح اتمى تاکید دارد، از اعلام برنامه زمانى چنین اقدامى خوددارى مىکند و حتى تصمیم به نوسازى سامانه تسلیحات هستهاى خود در مغایرت با مفاد این پیمان گرفته است.
به گزارش پایگاه اینترنتى پارلمان انگلیس، «کیمهاولز» از معاونان وزارت خارجه انگلیس در پاسخ به سوال مجلس عوام این کشور اعلام کرده که اعلام جدول زمانى براى خلع سلاح اتمى اعضاى ثابت شوراى امنیت در چارچوب «ان.پى.تى» اقدامى «دشوار» است.
به گفته مقام انگلیسى که دولت کشورش قصد ارتقاى سامانه موشکهاى اتمى «ترایدنت» و زیردریائیهاى حامل آنها بنام «ونگارد» را با هزینه برآورد شده ۴۰ تا ۸۰ میلیارد پوند دارد، تعریف دقیق عبارت خلع سلاح اتمى«در سریعترین زمان» که در ماده ششم ان.پى.تى بر آن تصریح شده، امکانپذیر نیست.
هاولز با این وجود در نامه خود از کاهش قابل ملاحظه ظرفیت زرادخانه سلاحهاى اتمى انگلیس و چهار کشور دیگر داراى سلاحهاى اتمى پس از پایان رقابت تسلیحاتى بدنبال خاتمه دوره «جنگ سرد» خبر داده است.
از معاون وزارت خارجه انگلیس که علاوه بر مسئولیت منطقه خاورمیانه، حوزه عدم اشاعه در این وزارتخانه را نیز تحت نظارت دارد، پرسیده شده بود که تصمیم بحثانگیز دولت انگلیس براى نوسازى ترایدنتها چگونه با تعهدات لندن در چارچوب ان.پى.تى و عبارت مصرحه خلع سلاح اتمى«در سریعترین زمان ممکن» همخوانى دارد؟
وى با این توجیه که نوسازى ترایدنتها منجر به کاهش شمار کلاهکهاى اتمى انگلیس خواهد شد، گفته است از تعداد سلاحهاى عملیاتى تا ۱۶۰کلاهک کاسته خواهد شد.
آنچه که مقام انگلیسى به آن اشاره نکرده این است که با وجود کاهش تعداد کلاهکها آنگونه که وى از آن خبر داده، بر قابلیتها و توانائى آنها با توجه به بکارگیرى فناورى پیچیده جدید و نوسازى آنها به مراتب افزوده خواهد شد.
ماه گذشته «دز براون» وزیر دفاع انگلیس مدعى شد، اقدام این کشور در نابود نکردن سلاحهاى اتمى و حتى نوسازى آنها را از یک سو و تلاش لندن براى ممانعت کشورهاى دیگر از دستیابى به این فناورى را از سوى دیگر، رفتار نفاقآمیز نمىداند.
به گزارش ایرنا در این ماه، همچنین هاولز با وجود پیگیرى جدى طرح نوسازى سامانه تسلیحات اتمى، نقض مفاد پیمان منع اشاعه هستهاى و ماده ششم آن توسط این کشور را درباره ضرورت خلع سلاح هستهاى توسط کشورهاى داراى بمب اتمى تکذیب کرده بود.
به گزارش معاون وزارت خارجه انگلیس در صحن پارلمان، نوسازى «حداقل بازدارنده هستهاى» انگلیس، کاملا در چارچوب تعهدات بینالمللى این کشور و همچنین پیمان منع اشاعه هستهاى است.
یک دانشمند سرشناس هستهاى آمریکا تصمیم دولت انگلیس براى نوسازى سامانه تسلیحات هستهاى این کشور را عجولانه و اشتباه خواند.
«ریچارد گاروین» که براى شرکت در نشست کمیته مشورتى پارلمان انگلیس به لندن سفر کرده بود، در اظهاراتى که از رادیو «بى.بى.سى» پخش شد، گفت: در شرایطى که زیردریایىهاى اتمى انگلیس، مانند مورد مشابه آمریکایى دستکم تا ۱۵سال پس از عمر اسمى خود که ۲۰۲۴ اعلام شده کارآیى خواهند داشت، نباید در مورد تعویض و نوسازى آن تعجیل شود.
گاروین اعلام کرد: در شرایط پس از جنگ سرد سیستمهاى هستهاى محدودتر و ارزانتر شده و خواهند شد، از این رو تعجیل براى استفاده از سیستمهاى گران قیمت و پیچیده کارى غیرضرورى و غیرعاقلانه است.
کارشناس آمریکایى هستهاى همچنین گفت که پس از جنگ سرد و با تغییر فناورى نظامى، کشورهاى اتمى به تعداد زیادى کلاهک هستهاى و انواع بزرگ و حجیم آن نیاز ندارند.
این دانشمند آمریکایى همچنین اعلام کرد که دارا بودن فناورى نظامى هستهاى موجب امنتر شدن آمریکا و انگلیس نشده و کشورهاى داراى اینگونه تجهیزات قادر به تضمین امنیت جهان نیستند.
یک نظرسنجى جدید در انگلیس نیز بار دیگر نشان داده است، اکثر مردم این کشور با نوسازى سامانه تسلیحات هستهاى بنام «ترایدنت» مخالفند.
این نظرسنجى که توسط موسسه پژوهشى «کامپس» وابسته به حزب حاکم کارگر انجام شده، حاکى است ۸۴ درصد شهروندان انگلیس مخالف نوسازى ترایدنتها پس از پایان عمر مفید آنها هستند.۳۸. درصد از افرادى که در نظرسنجى شرکت کردند، گفتهاند ترجیح مىدهند هزینه ۴۰میلیارد پوندى ( ۸۰ میلیارد دلارى) نوسازى تسلیحات اتمى ترایدنت صرف مقابله با تغییرات مخرب جوى شود.
براساس این نظرسنجى، ۱۵درصد از مردم انگلیس نیز خواستار هزینه این مبلغ براى ساخت منازل مسکونى جدید شدهاند و ۱۲درصد نیز از اختصاص آن به بخشهاى دیگر ارتش حمایت کردهاند.
۱۰ درصد نیز خواستار آن شدهاند که دولت هزینه نوسازى ترایدنت را صرف مبارزه با بىعدالتى در نظام درمانى انگلیس کند.
همچنین ۹۲درصد انگلیسىها تصمیمگیرى درباره نوسازى سلاحهاى اتمى را وظیفه پارلمان این کشور مىدانند، در صورتیکه تنها چهار درصد اعتقاد دارند دولت یا نخستوزیر باید در این باره تصمیم بگیرد.
ماه گذشته ۵۲ نماینده مجلس عوام انگلیس با امضاى یک قطعنامه پارلمانى از دولت خواستند راىگیرى درباره نوسازى سامانه تسلیحات هستهاى این کشور را به تاخیر بیاندازد.
دولت کارگرى «تونى بلر» نخستوزیر انگلیس تا ماه مارس سالجارى میلادى به مجلس فرصت داده تا درباره طرح جایگزینى تسلیحات اتمى تصمیمگیرى کند.
تعیین این سررسید کوتاه براى بررسى تمام جوانب طرح نوسازى تسلیحات هستهاى، اعتراض شمارى از سیاستمداران این کشور را به همراه داشته است.
عمر چهار فروند زیردریایى ونگارد که حامل موشکهاى داراى کلاهکهاى اتمى ترایدنت هستند، به تدریج بین سالهاى ۲۰۱۷تا ۲۰۲۶به پایان مىرسد. کارآیى مفید کلاهکهاى این موشکها که ساخت آمریکا بوده و از سال ۱۹۹۴نصب شدهاند تا سال ۲۰۲۴اعلام شده است.
دولت کارگرى اعلام کرده قصد دارد پیش از پایان عمر مفید موشکهاى اتمى ترایدنت و زیردریائیهاى ونگارد نسبت به جایگزینى آنها اقدام کند.
نوسازى سامانه جنگافزارهاى اتمى انگلیس چهار فروند زیردریایى ونگارد و موشکهاى آنها را شامل مىشود. هزینه اجراى این طرح که بکارگیرى نسل جدید کلاهکهاى اتمى را نیز در بر مىگیرد از ۴۰تا ۸۰ میلیارد پوند برآورد شده است.
مخالفان برنامههاى هستهاى دولت انگلیس مىگویند که صرف بودجه هنگفت ۸۰ میلیارد پوندى تاثیرى بر وضعیت دفاعى یا رویارویى با چالشهاى کنونى جهانى نظیر تهدیدات تروریستى نخواهد داشت.
در این میان، بیش از یکصد شخصیت برجسته سیاسى، اجتماعى و مذهبى انگلیس هفته گذشته ائتلاف جدیدى را براى مقابله با نوسازى سامانه تسلیحات هستهاى این کشور آغاز کردند.
«روآن ویلیامز» اسقف اعظم کلیساى کانتربورى، «منزیس کمپبل» رهبر حزب لیبرال دمکرات، «کن لیوینگستون» شهردار لندن، «آلکس سالموند» رهبر حزب ملى اسکاتلند، «جورج گالووى» رهبر حزب ضدجنگ ریسپکت، «الفن کلود» رهبر حزب «پلاید کایمرو» ولز و شمار قابل توجهى از نمایندگان مجلس عوام از اعضاى این ائتلاف هستند.
شمارى از هنرمندان موسیقى در انگلیس نیز هفته گذشته مخالفت خود را با تصمیم دولت این کشور به نوسازى سامانه تسلیحات اتمى ترایدنت اعلام کردند. در بیانیهاى که توسط افراد و گروههاى هنرى چون «تام یورک»، «دامون آلبارن»، «اسنو پترول» و «فرانتس فردیناند» به امضا رسیده، طرح دولت براى نوسازى موشکهاى ترایدنت، آغاز دور جدید مسابقه تسلیحاتى توصیف شده است.
این بیانیه مىافزاید: در صورتیکه انگلیس ادعا کند براى تامین امنیت خود نیازمند نوسازى تسلیحات اتمى این کشور است دیگر کشورها نیز براى حرکت در چنین مسیرى ترغیب خواهند شد. هنرمندان انگلیسى تصریح کردند: بهتر است که ۷۶میلیارد پوند هزینه نوسازى ترایدنت، صرف بهبود نظام خدمات درمانى و آموزشى یا فقرزدائى و مبارزه با تغییرات مخرب جوى شود.
بیانیه هنرمندان انگلیسى در آستانه تدارک گروههاى «ائتلاف جنگ را متوقف کنید» و «مبارزه براى خلع سلاح هستهاى» براى برگزارى بزرگترین تظاهرات علیه نوسازى ترایدنتها در لندن منتشر شده است.