آغاز بازی پیچیده

گروه سیاسی ـ مسعود بصیری: موضوع پرونده هسته‌ای ایران همچنان در صدر رخدادهای مورد توجه ناظران سیاسی جهان قرار دارد و این روزها نیز با ارایه بسته پیشنهادی اروپا ابعاد تازه‌تری به خود گرفته است.
در همین راستا خاویر سولانا وارد تهران شد تا در خصوص مباحث هسته‌ای بین غرب و ایران رایزنیهایی را انجام دهد.
خبرنگار ما با دکتر علی بیگدلی، استاد بین‌الملل دانشگاه شهید بهشتی درباره رخدادهای جدید هسته‌ای، گفت‌وگویی انجام داده است که هم اینک پیش روی شما است.
*آقای دکتر بیگدلی! سفر سولانا و بسته پیشنهادی اروپا به موضوع اصلی رسانه‌های داخلی و خارجی تبدیل شده است. ارزیابی شما از این اتفاقات چیست؟
**آمدن سولانا به ایران از دو دیدگاه قابل توجه است. اول، شخصیت وی در محافل تصمیم‌گیر مربوط به مسأله هسته‌ای ایران است که سولانا از یک وجاهت بالایی در این خصوص برخوردار است و آمدن او به ایران نشان‌دهنده اهمیت محتویات بسته پیشنهادی اروپاست. از سوی دیگر سفر سولانا گویای آن است که مجموعه اعضای شورای امنیت برای آن ارزش و اهمیت بالایی قایل بوده‌اند.
مسأله دوم، به نظر من این راهکار اروپا را می‌توان یک اولتیماتوم از طرف اروپا فرض کرد و احتمالاً به این امید بسته‌اند که پیشنهادشان بتواند افکار عمومی ‌را با آنها همراه کند و به سطح بالاتری از رضایت ارتقا دهد.
*رایس هم اخیراً پیشنهاد مذاکره مستقیم با ایران را مطرح کرده آیا این رفتارها در یک جهت است؟
** غرب خواسته است با این بازیگری بسیار حساس و پیچیده خود توپ را به زمین ایران بیندازد و با ایران اتمام حجت کند. یکی از دلایلی هم که محتویات و جزییات بسته اروپایی تاکنون فاش نشده، همین مطلب و اهمیت بالای بازی جدید غربیهاست.
*هدف آمریکا از این که ایران باید ظرف چند هفته به بسته پیشنهادی اروپا پاسخ دهد چیست؟ چرا رایس در سخنرانی خود بر این موضوع تأکید کرده و خواستار معطل نکردن ایران در پاسخ به اروپا شده است؟
**مجموعه اروپا و آمریکا مدعی اند، ایران در ظرف 37 ماه گذشته، سیاست وقت کشی را دنبال کرده است، بنابراین سعی می‌کنند فرصت را از ایران بگیرند تا ما وادار شویم هر چه سریعتر به اروپا پاسخ دهیم.
غرب از محتویات بسته پیشنهادی خود اطلاعاتی را فاش نمی‌کند، چون نمی‌خواهد قبل از مذاکره با ایران تصمیمی ‌از سوی دو طرف اتخاذ و اعلام شود. لذا ما باید در شرایط کنونی با یک سیاست مدبرانه از بازی خوردن خود توسط غرب جلوگیری کنیم و نگذاریم آنها ما را در تنگنا و فشار قرار دهند.
*یکی از نکات مبهم در بحث پیشنهاد اروپا موضوع تضمین‌های امنیتی است که به نظر می‌رسد به آن پرداخته نشده و بیشتر بر روی وظایف ایران از نظر اروپا مانورهایی انجام شده آیا این پیشنهاد با شایعات پیرامون خود می‌تواند منافع ما را تأمین کند.
** خانم رایس پس از این که برای آمدن آمریکا از حاشیه به متن مذاکرات اعلام آمادگی کرد، جالب است که باز تأکید دارد این آخرین مشکل ما با ایران نیست و مسأله هسته‌ای، رأس هرم مشکلات آمریکا و ایران است.
رایس از مشکلاتی مانند حقوق بشر، دموکراسی، تروریست و مذاکرات صلح خاورمیانه هم نام برده است. اینها مسایلی است که باید بشدت مورد توجه ما در نوع تعامل با غرب و دنیا قرار گیرد. بنابراین اکنون نمی‌توان شرایط آینده را بدون آگاهی از محتوای پیشنهاد پیش‌بینی کرد اما آنچه مسلم است، مسأله هسته‌ای ایران، آخرین نقطه حمله غرب به ایران نخواهد بود، ولی توجه به این نکته هم ضروری است که ایران شرایط برخی دیگر کشورها در مبارزه با آمریکا را ندارد و از قدرت و پتانسیلهای بسیار بالاتری برخوردار است.