علی تتماج
با افزایش انتقادها از جنایات اشغالگران عراق، آمریکا طرحهای جدیدی را برای محاکمه نظامیان خاطی اجرا مینماید در حالی که در لوای این سیاست به ظاهر بشردوستانه اهداف پنهانی را پیگیری میکند.
در حالی که نزدیک به چهار سال از اشغال عراق میگذرد اما همچنان بحرانهای شدید این کشور را در بر گرفته است. در کنار ناکامیهای اشغالگران نکته اساسی جنایات صورت گرفته توسط نظامیان میباشد که جوی از بیاعتمادی را علیه آنها به همراه داشته است. تجاوز به زنان و دختران و حتک هرمت آنها، قتل و کشتار غیرنظامیان بدون فرمان فرماندهان،جنایات افشا شده از ابوغریب و زندانهای آمریکا و انگلیس در عراق، تمرد سربازان از دستورات و فرار از خدمت و... از چالشهایی است که نظامیان برای اشغالگران عراق ایجاد کردهاند. (مصرف مواد مخدر و فروش سلاح برای تهیه مواد به امری عادی در ارتش آمریکا و انگلیس مبدل گردیده است) در کنار آنچه ذکر شد اجرای طرحهای جدید واشنگتن برای محاکمه به اصطلاح عاملان این جنایتها امری است که طی هفتههای اخیر امری قابل تامل میباشد. آنها در آخرین مواضع خود اقدام به محامه و بازداشت برخی سربازان و افسرانی که گفته میشود به جنایت در عراق مباردرت ورزیدهاند، پرداختهاند. با توجه به اینکه دولتمردان آمریکا تاکنون از پذیرش جنایات سربازانشان در عراق خودداری و در حمایت از آنها، جنایاتشان را در چارچوب تحقق امنیت فراگیر عنوان میکردند، اقدام اخیر آنها میتواند با اهدافی فراتر از ادعای دموکراسی و مقابله با نقض حقوقبشر اجرا گردیده باشد.
1) اقدامات اشغالگران بویژه در ناتوانی در اجرای طرحهای امنیتی ،کشتار غیرنظامیان و حتک هرمت زنان و دختران که به امری روزمره برای اشغالگران مبدل گردیده موجب تشدید مخالفتهای مردم عراق با نیروهای خارجی گردیده است. با توجه به اینکه آمریکا تلاش دارد تا رضایت مردم عراق را برای حضور بیشترشان کسب نماید انجام تبلیغات دموکراتیک برای آنها امری ضروری میباشد. به عبارتی دیگر آنها بر آنند تا از مسئله محاکمه تعدادی از سربازان که در جنایت علیه مردم عراق نقش داشتهاند ضمن سرپوش نهادن بر جنایات سایر سربازانشان به نحوی به دلجویی از مردم عراق بپردازند. اکثریت مردم عراق تاکید دارند که جنایات اشغالگران از دوران صدام بیشتر میباشد در حالی که هیچ نهادی برای بررسی این امر وجود ندارد.
2)از طرحهای دموکراتها بررسی وضعیت حقوقبشر در سایر کشورها است. آنها با پروندهسازی علیه سایر کشورها در زمینه حقوقبشر به امتیازگیری از آنها و کسب وجهه بینالمللی میپردازند. با توجه به این حقیقت که تحولات عراق این حربه را از دستان ایلات متحده خارج ساخته است آنها با محاکمه سربازان حاضر در عراق اولا باردیگر خود را اولین مرجع دموکراسی در جهان معرفی میکنند که برای تحقق این مهم حتی سربازان خود را محاکمه میسازند. ثانیا با اجرای این سناریو راه را برای دخالت در امور داخلی سایر کشورها هموار میسازند. ثالثا افکار عمومی را از سایر جنایات خود در عراق، افغانستان و آفریقا دور خواهند ساخت که برای کاهش انتقادها از آنها موثر خواهد بود. نکته مهم انکه آنها از محاکمه نظامیان به دست دولت عراق جلوگیری کرده و در دادگاهی کاملا آمریکایی به محاکمه یکجانبه آنان میپردازند که خود بیانگر ظاهری بودن این محامهها میباشد.
3)نکته مهم در تحولات عراق افزایش بحران در ارتش آمریکا است. براساس آمار منتشره میزان خودکشی، فرار ازخدمت، تمرد از دستورات فرماندهان، بحران شدید روحی و روانی در میان سربازان، برخوردهای داخلی میان نظامیان که منجر به مرگ آنها شده رشدی فزاینده را نشان میدهد. با توجه به عواقب منفی این تحولات سران آمریکا تلاش دارند تا با راهاندازی دادگاههای به اصطلاح محاکمه سربازان خاطی سربازانی را که به مخالفت و تمرد از دستورات فرماندهان میپردازند را محاکه نمایند تا درسی باشد برای سایر سربازان در حالی که با نام مقابله با جنایات سربازان این محاکمه انجام میشود. به عبارتی دیگر میتوان گفت این اقدام به اصطلاح بشردوستانه عاملی برای مقابله با آنهایی است که با تمرد از خدمت و مخالفت با دستورات فرماندهان به بحرانآفرینی در ارتش آمریکا میپردازند.
در نهایت میتوان گفت که محاکمه سربازان خاطی آمریکایی سناریویی جدید برای تحقق اهداف بلند مدت اشغالگران است که به دلیل بحرانهایی منطقهای و جهانی اجرا میگردد. آنها برآنند تا با این سیاستها رضایت مردم عراق و افکار عمومی جهان را برای اشغالگری جلب نمایند تا با حربهای بشر دوستانه سایر اهداف خود را محقق سازند در حالی که سایر جنایات خود را از دید افکار عمومی پنهان میسازند. با تمام این تفاسیر این نکته قابل ذکر است که محاکه این سربازان در آمریکا به جای عراق به نوعی بیان عدم اختیار دولت بغداد در محاکمه جنایاتکاران و اختیاران همهجانبه اشغالگران است که به منزله بیاختیار بودن دولت عراق میباشد که میتواند پیامدهای منفی برای آن به همراه داشته باشد. با این وجود این دادگاهها خود سندی اشکار بر جنایات اشغالگران عراق است که تنها راه پایان یافتن آن را در خروج اشغالگران و واگذاری امور به مردم و دولت عراق جستجو نمود هر چند که آمریکا با این دادگاههای ساختگی برای تمدید حضور در این کشور تلاش میکند.