جان تامسون
کشورهای غربی اکنون درباره پرونده هستهای ایران به رغم برخی اختلافهای جزئی اما در استراتژی به توافق رسیدهاند. برخلاف پارسال که در موضوع پرونده هستهای مسئله جنگ احتمالی کمتر مطرح میشود، اما در چند ماه گذشته اقدام نظامی علیه ایران مدام تکرار میشود. کارشناس بینالملل در کشورهای مختلف این مسئله را در کانون توجه قرار دادهاند. جان تامسون سفیر پیشین انگلیس در هند دیدگاه خود را در اینباره تشریح کرده است که به نقل از خبرگزاری مهر آن را میخوانید:
مدارک درباره تمایلات جورج بوش رئیسجمهوری آمریکا در قبال ایران در زمان کنونی ناقص است. تهدیدها، شبه تهدیدها و تحرکات نظامی میتواند به شکل سیاست زور و قلدری تلقی شود که فشارها بر ایران را برای متوقف کردن برنامه غنیسازی خود افزایش میدهد. این اقدامات را همچنین میتوان به عنوان آمادگی برای اقدام نظامی در جهت تغییر نظام و یا به شکل خشم آمریکا تلقی کرد.
متوقف کردن برنامه غنیسازی به شکل دائمی نه تنها احتمالا یک «پل بسیار دور است»، بلکه تکنیک به کار گرفته شده در آن یک سابقه بسیار ضعیف دارد. سیاست غرب به جای تعامل مستقیم با ایران، سیاست تحریک و اعمال فشار بر ایرانیهاست.
زمان و گزینهها برای ما در حال تمام شدن است. غرب فشار خود را بر ایران به مدت چندین سال افزایش داده است؛ با ادامه سیاست کنونی، ما در حال نزدیک شدن به یک وضعیت دشوار هستیم: اقدام نظامی و یا یک بمب ایرانی. اگر ما به این وضعیت برسیم؛ کشورهای غربی با یک گزینه عذابآور روبهرو خواهند شد. بوش به اقدام نظامی تمایل خواهد داشت و اروپاییها، چینیها و روسها نه.
مقصر دانستن ایران و سوریه به مداخله در اوضاع عراق به توضیح شکست آمریکا در آنجا کمک میکند و همچنین توجهات را به طرف باز شدن یک نمایش جدید معطوف میکند. تهدید حمله نظامی به ایران این مشکل را افزایش میدهد، اما همچنین بازتعریفی برای آن است. موفقیت در برابر ایران و سوریه به جبران شکست در عراق کمک خواهد کرد و حتی ممکن است پیروزی در خاورمیانه را همراه داشته باشد.
ارزیابی اثرات یک حمله به ایران دشوار است، اما درباره سه نکته اطمینان وجود دارد که از جمله اینکه، این اقدام مردم ایران را منسجم خواهد کرد و ایرانیها این حمله را تلافی خواهند کرد؛ این اقدامات تلافیجویانه هم علیه اسرائیل و هم علیه آمریکا و به مدت طولانی خواهد بود.
اقدامهای تلافیجویانه (ایران)، مشکلات امنیتی اسرائیل را پیچیده خواهد کرد، وظیفه نیروهای ائتلاف در عراق را نیز پیچیده کرده و به میزان تلفات نیروهای انگلیسی دامن میزند. تعداد قابل ملاحظهای از افکار عمومی غرب و از جمله آمریکا این اقدام را رد خواهند کرد و کشورهای اروپایی ممکن است به این نتیجه برسند که این تعهد را دارند تا با صراحت از واشنگتن فاصله بگیرند.
همچنین واکنشها در آسیا (در قبال حمله به ایران) از جمله روسیه، چین و هند، خصمانه خواهد بود. کشورهای عربی به ویژه در عربستان و مصر در نتیجه خشم مردم خود و به ویژه در نسل جوانتر دچار وضعیت دشواری خواهند شد. بهای انرژی هم تحت تاثیر قرار خواهد گرفت.
بهترین برآوردها حاکی از آن است که ایران چند سال و احتمالاً یک دهه با ساخت سلاح هستهای فاصله دارد. عقیده ما این است که برای حل موضوع هستهای ایران به گونهای معتبر و پایدار باید به دشمنی آمریکا و ایران پرداخته شود؛ نیازهای امنیتی ایران محقق شود و تمایل آن برای آن که با آن به شکل یک بازیگر مسوول بینالمللی رفتار شود، محترم شمرده شود.