سیاست خارجی ایران و طرح صلح خاورمیانه

گروه سیاسی: مؤسسه مطالعات اندیشه سیاسی و اقتصادی روز پنجشنبه گذشته میزگردی تخصصی با عنوان «سیاست خارجی ایران و طرح صلح خاورمیانه» را برگزار کرد.
محورهای این نشست، منافع ملی ایران و طرح صلح خاورمیانه، موانع صلح خاورمیانه، امنیت منطقه و صلح خاورمیانه، جهانی شدن و صلح خاورمیانه، ارزیابی سیاست خارجی ایران و صلح خاورمیانه و بررسی آثار و نتایج کنفرانس آناپولیس بود.
قرار بود در این میزگرد 6 سخنران هر یک در خصوص یکی از محورهای نشست سخنرانی کند که با غیبت 3 تن از آنها، ابواسامه نماینده حماس در ایران در خصوص بررسی آثار و نتایج کنفرانس آناپولیس، حسین سلیمی ‌دانشیار دانشگاه علامه طباطبایی در خصوص جهانی شدن و صلح خاورمیانه، علی عتیبه معاونت فرهنگی نمایندگی حزب‌الله لبنان در ایران، را جع به امنیت منطقه و صلح خاورمیانه و احمد زید آبادی در خصوص منافع ملی ایران و صلح خاورمیانه سخنرانی کردند.
ابواسامه نماینده حماس در ایران در مورد آثار و نتایج کنفرانس آناپولیس گفت: زمانی بوش کشورها را به کنفرانس دعوت کرد که جنبش حماس برغزه مسلط شد. بوش پس از شکست طرح دایتون که هدف آن محاصره سیاسی، اقتصادی، مالی و رسانه‌ای حکومت قانونی حماس در فلسطین بود، اقدام به تشکیل کنفرانس آناپولیس کرد.
وی با اشاره به اینکه آناپولیس مرکز ایالت مریلند بزرگترین ایالت دارای لابی صهیونیستی است، افزود: پایگاه‌های نظامی ‌نیروهای آمریکا در این منطقه محل کنفرانس بود تا همه شرکت‌کنندگان در وضعیت خاص روانی قرار گیرند. ابواسامه گفت: آمریکا قصد داشت در این کنفرانس بیشترین کشورهای عربی را جمع کند و آنها هم مانند یک گله به دنبال آمریکا و بدون توجه به نتایج کنفرانس عازم آناپولیس شدند.
ابواسامه اظهار داشت: در جریان کنفرانس اولمرت نخست‌وزیر اسرائیل گفت که از قدس آمده‌ام و به تشریح رنجهای یهودیان در طول تاریخ و قتل آنها در اقدامات تروریستی پرداخت، در حالی که محمود عباس تنها 25 بار از بوش تشکر و قدردانی کرد؛ لابد برای اینکه فلسطینی‌ها را با هواپیمای اف 16 آمریکایی بمباران می‌کنند. عباس حتی به مشکلات و رنج‌های ملت فلسطین اشاره‌ای نکرد.
نماینده حماس نتیجه کنفرانس آناپولیس را لغو تمامی ‌قطعنامه‌های سازمان ملل در مورد حق فلسطینی‌ها و تثبیت نقشه راه به جای قطعنامه‌های 224 و 338 دانست و گفت: با تثبیت نقشه راه به مسئله فلسطینی‌ها جنبه امنیتی داده شد یعنی تأمین امنیت اسرائیل و جلوگیری از هر اقدامی‌حتی رسانه ای علیه رژیم صهیونیستی.
ابواسامه تدکید کرد که بوش و اولمرت قادر به تحقق صلح نیستند، لذا قصد دارند روند سازش بدون صلح را در منطقه حاکم کنند.
صلح خاورمیانه و جهانی‌سازی
حسین سلیمی‌دانشیار دانشگاه علامه طباطبایی دیگر سخنران این میزگرد بود که تأکید که قصد دارد نوع دیگری از نگرش به مسائل را مطرح کند که به دور از گفتمان دوانگاره‌ای حق مطلق و باطل مطلق است.
وی با تأکید بر اینکه در تاریخ دنیا مثال‌هایی وجود دارد که برخی کشورها با وجود شکست در جنگ به اشغال کشورشان و ویرانی آن و حتی نوشتن قانون اساسی برای آنها از سوی کشورهای پیروز، اکنون به جایی نرسیده‌اند؛ که جزو مرفه‌ترین و پیشرفته‌ترین کشورهای جهان محسوب می‌شوند، گفت: کشور آلمان و ژاپن نمونه‌های کشورهایی هستند که با هوشیاری از بدترین شرایطشان بهترین‌ها را ساختند و در کنار آنها ویتنام و کره شمالی نتوانستند از شرایط جهانی به نفع خود بهره ببرند، زیرا این دو کشور با ذهنیت‌های خاصی مقاومت کرده و منازعه را ادامه دادند.
سلیمی‌گفت: طرح خاورمیانه بزرگ مثل شرایط بعد از جنگ جهانی دوم است، مردم خاورمیانه می‌توانند از این شرایط برای رسیدن به وضعیت مطلوب استفاده کنند و با بحران‌های گسترده و پایان ناپذیر ایجاد نمایند.
و با اشاره به اصول چهارگانه طرح خاورمیانه بزرگ (گسترش دموکراسی، گسترش آموزش، حقوق زنان و افزایش سرمایه‌گذاری اقتصادی) گفت: کسی نمی‌تواند مخالف این اصول چهارگانه باشد. می‌توان از این اصول استفاده کرد و می‌توان نگاه شیطان‌انگارانه به این اصل داشت.
سلیمی‌افزود: حتی اگر اهداف شومی ‌مثل سیطره آمریکا بر منطقه پشت این اصول باشد اما وجود این طرح امکاناتی را به منطقه سرازیر می‌کند که سیاستمداران هوشمند می‌توانند از آن استفاده کنند.
اهمیت خاورمیانه
علی عتیبه معاونت فرهنگی حزب‌الله لبنان در ایران، سومین سخنران که سخن خود را به امنیت منطقه اختصاص داد. وی تنازع علیه اسرائیل را دارای نقش مهمی ‌در زنده ماندن کشورهای منطقه بویژه فلسطین دانست.
عتیبه یکی از 3 عنصر اصلی تشکیل دهنده امنیت را فرهنگ به عنوان هویت یک جامعه دانست و گفت: در حال حاضر در خطر فروپاشی جامعه قرار گرفته‌ایم. وی با اشاره به اینکه تجربه ایران با کشورهای دیگر تفاوت دارد، گفت: در کشورهای عربی و اسلامی، فرهنگ در حال از بین رفتن است و خاورمیانه هویت خود را از دست می‌دهد.