یکی از اتفاقاتی که به صورت عادی در زمان تغییر دولتها رخ میدهد، کنار رفتن بسیاری از مدیران ارشد دولت قبلی است که دارای پست سیاسی هستند. این افراد جای خود را به مدیران جدیدی میدهند که با خط مشی دولت جدید سازگاری بیشتری دارند و میتوانند مجری سیاستهای تازه باشند. در عین حال، تمامی آموزشها و تجاربی که اینگونه افراد در طی سالهای طولانی فراگرفته و فراهم آوردهاند، یک سرمایه ملی است و به قیمت خطاها و تصحیح تدریجی روند امور حاصل شده است و دقیقا به همین دلیل نباید به آسانی نادیده گرفته شود. ایده "اتاق فکر" که از سوی برخی از نامزدهای انتخابات ریاست جمهوری مطرح شد، میتوانست این تجارب را در کنار مدیران جدید قرار دهد و منجر به حفظ این دستاوردها شود اما متاسفانه دولت آقای احمدینژاد این گام ضروری را برنداشت و هرز رفتن نیروها و از بین رفتن تجارب ادامه یافت.
در گزارشی که میخوانید سایت خبرگزاری فردا به سراغ برخی از وزرا و معاونان سیدمحمد خاتمی رفت و اطلاعاتی را درباره وضعیت شغلی، مدیریتی و سیاسی آنان طلب کرد. همچنین پرسید که آیا برای همکاری و مشاوره در دولت جدید از آنان دعوت شده است یا نه؟ درباره مشکلات احتمالی این مدیران از نظر تشکیل پرونده در دیوان محاسبات نیز پرسشهایی را مطرح کرد.
"مرتضی حاجی" وزیر آموزش و پرورش دولت سید محمد خاتمی در خصوص فعالیتهایی که پس از پایان دوران وزارت خود انجام میدهد، گفت: هماکنون هیچ کار دولتی برعهده ندارم و به عنوان مشاوره نیز از بنده در هیچ زمینهای استفاده نمیشود.
این وزیر سابق متذکر شد: هماکنون فعالیت من معطوف به چند فعالیت غیراجرایی شده است. من هماکنون عضو هیات مدیره بانک سرمایه و رئیس هیات امنای دانشکده علوم و فنون مازندران هستم.
مرتضی حاجی در پاسخ به این سوال که چه فعالیتی در بخش خصوصی انجام میدهد گفت: هیچ وقت در بخش خصوصی کار نکردهام و علاقهای هم به این کار ندارم. هماکنون نیز فعالیتی در بخش خصوصی ندارم.
وی در پاسخ به این سؤال که دولت احمدی نژاد تا چه اندازه از تجارب و تواناییهای وی استفاده میکند؟ گفت: بعد از تغییر و تحولات در دولت تاکنون هیچ تماسی با من و یا مدیران آموزش و پرورش گرفته نشده است. بنابراین کسی از این تجارب استفاده نمیکند.
وزیر سابق آموزش و پرورش گفت: مطمئنا کسی که خود را تا سطح وزیر یا معاون وزیر، استاندار و دیگر مشاغل حساس دولتی بالا کشیده است، به طور حتم در تامین مخارج و هزینههای زندگی خود هیچ گاه با مشکل روبرو نمیشود. ما این توانایی را داریم خرج خود را در بیاوریم. به همین خاطر اگر میگویم حاضرم تجارب خود را به مدیران جدید منتقل کنم به دنبال کسب درآمد نیستم.
حاجی گفت: بعد از انتخابات، تمامی مدیران آموزش و پرورش تغییر یافته و بعضا کسانی بر سر کار گمارده شدهاند که سالها از مدیریت آموزش و پرورش دور بودهاند. این مدیران به طور قطع نیاز دارند از تجارب و دانش مدیران گذشته استفاده کنند، اما متاسفانه تا کنون این مهم نادیده گرفته شده است.
وی در خصوص فعالیتهای سیاسی خود نیز گفت: همکاریهایی با بنیاد باران دارم و تا حدودی فعالیتهای سیاسی خود را در این بنیاد انجام میدهم.
این وزیر سابق در ادامه به مشکلاتی که برای وی پس از دوره وزارت پیش آمده است اشاره کرد و گفت: پروندههایی در خصوص فعالیتهای وزارت آموزش و پرورش در دوران تصدی من در دیوان محاسبات تشکیل شده که در حد توانایی به آنها پاسخ داده و مابقی را به وزارت آموزش و پرورش ارجاع دادهام. حاجی ادامه داد: به طور مثال دیوان محاسبات به صدور مجوزی برای تاسیس یک مدرسه غیرانتفاعی برای یکی از دانشگاههای دولتی در یکی از استانها اعتراض دارد که به آن پاسخ داده و تاکید کردهام که از نظر قوانین آموزش و پرورش، صدور این مجوز منع قانونی نداشته است.
وی گفت: هر چند روز یک بار از سوی دیوان محاسبات نامه ای به آدرس من ارسال میشود که باید به آنها پاسخ دهم. البته با این کارها مخالفتی ندارم چرا که معتقدم به هر حال مدیران جدید این حق را دارند که از فعالیت مجموعه تحت مدیریت خود آگاه شوند.
مرتضی حاجی وزیر سابق آموزش و پرورش در پایان تاکید کرد: به نظر میآید که مدیران جدید یک نوع بیتوجهی به تجارب، دستاوردها و تواناییهای مدیران سابق همراه با یک نوع بیاعتمادی از خود نشان میدهند که این امر در نهایت به ضرر کشور خواهد بود.
در همین زمینه سایت فردا با "احمد خرم" وزیر سابق راه و ترابری گفتگو کردیم که اعتراض زیادی نسبت به عدم توجه به تجارب و دستاوردهای دولت قبلی در دولت جدید داشت. وی در پاسخ به این سؤال که هماکنون چه فعالیتی دارد؟ گفت: بنده بازنشسته شدهام و هیچ جا چه خصوصی و چه دولتی کار نمیکنم. به عبارتی این روزها در کنار خانواده مشغول استراحت هستم.
این وزیر سابق ادامه داد: تمامی مشاغل از ما گرفته شده است. حتی یک پروژه ملی که بنده 4 سال به طور رایگان آن را به همراهی یک گروه، طراحی کرد، و به سرمنزل مقصود رسانده بودیم پس از تصویب شورای عالی معماری و بسترسازی، تنها به دلیل اینکه مدیریتش با ما بود، بایکوت شده است.
خرم در تشریح طرح فوق گفت: یک طرح زیست محیطی را زیر نظر دولت و شهرداری در دامنه جنوبی البرز با عنوان "پارک کوهسار" تحت مطالعه داشتیم که پس از تصویب در مراجع ذیصلاح به ما گفتند که برای اجرای آن خبرتان میکنیم که پس از 6 ماه هنوز با ما تماسی گرفته نشده است. این در حالی است که بنده این طرح را به صورت افتخاری برای دولت و شهرداری انجام میدادهام.
وی در پاسخ به این سوال که در بخش خصوصی چه فعالیتی دارد؟ گفت: حتی یک دقیقه در بخش خصوصی کار نکرده و نخواهم کرد.
این وزیر سابق در پاسخ به سوال دیگری مبنی بر اینکه آیا دولت جدید برای استفاده از تجارب مدیران قبلی برنامهای دارد؟ گفت: ما نمیخواهیم از تجارب ما استفاده شود، فقط خواهش میکنیم که برای ما مشکل درست نکنند. بعد از انتخابات به طور میانگین هر روز یک نامه از مراکز مختلف مثل دیوان محاسبات برای من ارسال میشود و مدام بنده را برای سؤال و جواب کردن احضار میکنند.
خرم در خصوص این موارد گفت: یک خودرو ماکسیما در زمان وزارت بنده خریداری شده که آقایان مدعی هستند این یک کار اشرافی بوده است. عمده سؤالاتی که از ما میشود در همین رابطههاست. به عبارتی بیشتر مشکلسازی است. مثلا در یک مورد از من سوال میکنند که چرا اجاره 4 هزار خانهای که از شرکت نفت برای کارگران و کارمندان دولت گرفتهایم را نپرداختهایم. ما هم به صورت مستند و با دلیل و مدرک قانونی به آنها پاسخ میدهیم ولی فردا یک سؤال دیگر و یک پرونده دیگر برای ما درست میشود.
خرم ادامه داد: معتقدم که دولت جدید میتواند هر کس را که دوست داشت بر سر کار بیاورد، اما نباید مدیران قبلی که برای این انقلاب و نظام زحمت کشیدهاند را به اندازهای آزار دهد که آنها آرزو میکردند که هیچگاه در کار دولتی نبودند. هر روز بیا و برو برای ما در این سازمان و آن سازمان درست نکنند. وی افزود: به طور مثال برای دریافت حقوق و مزایای بازنشستگیم چند ماه دوندگی کردم و در آخر هم مواردی مانند پاداشها و حق جذب مدیریت را به من ندادند. یعنی برای پرداخت حقوق ساده که حق من بود و کاملا هم قانونی است، سنگ اندازی میکردند.
"عبدالواحد موسوی لاری" وزیر کشور سابق نیز در این خصوص به خبرنگار سایت فردا گفت: هیچ گونه ارتباطی بین من و دولت جدید وجود ندارد و به عبارتی من در حال حاضر هیچ سمت و شغل دولتی ندارم. وی گفت: در حال حاضر مشغول راهاندازی یک مجله حقوقی هستم که تماما با بودجه شخصی انجام شده است.
این وزیر سابق در پاسخ به این سوال که چرا دولت از تجارب مدیران گذشته استفاده نمیکند؟ گفت: این سؤال را باید آنهایی پاسخ دهند که از این توانایی که یک نوع ثروت ملی است، استفاده نمیکنند.
موسوی لاری در پاسخ به این سوال که آیا مشکلات قضایی که برای مدیران دولت گذشته بعضا پیش آمده، برای وی نیز مطرح شده است؟ گفت: پروندهای در دستگاه قضایی ندارم. اما دیوان محاسبات مدام از ما سوالاتی میکند که به آنها حق میدهم و به تمامی سوالات پاسخ کامل داده و میدهم.
وی در خصوص فعالیت سیاسی خود نیز گفت: من عضو مجمع روحانیون مبارز هستم و در چارچوب فعالیتهای این حزب کار سیاسی خود را انجام میدهم.
"عبدالله رمضا زاده" یکی از مردان اصلی سیدمحمد خاتمی در اجرای برنامههای دولت اصلاحات نیز در گفتگویی با خبرنگار سایت فردا، در خصوص چگونگی بهره گیری دولت جدید از توانمندیهای مدیران سابق گفت: متاسفانه در میان دولت یک ذهنیتی وجود دارد که معتقد است تمامی مدیران دولتهای گذشته یا ناکارآمد بودند و یا فاسد، مگر اینکه خلافش ثابت شود. به همین دلیل عملا هیچ استفاده ای از تجارب مدیران گذشته مگر در چند مورد استثنایی و انگشت شمار نمیشود.
وی در ادامه به وضعیت شغلی خود پس از انتخابات اشاره کرد و گفت: من قبل از همکاری با دولت آقای خاتمیاستاد یار دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران بودم که بعد از پایان کار دولت، مجددا بر سر کار خود بازگشتم.
سخنگوی سابق دولت در پاسخ به این سوال که چه فعالیتی در بخش خصوصی انجام میدهد؟ گفت: به همراه تعدادی از دوستان تقاضای دریافت مجوز برای تاسیس یک دانشگاه غیرانتفاعی و مجازی داشتهایم که هنوز به نتیجه نرسیده است. به غیر از این من نه شرکتی دارم و نه در شرکت خصوصی ای فعالیت میکنم.
رمضانزاده در خصوص مسائلی که پس از پایان کار دولت برای وی از سوی دیوان محاسبات و یا قوه قضاییه پیش آمده است، گفت: البته این امر ارتباطی با دولت و مدیران جدید ندارد، چرا که این دو سازمان زیر نظر قوه مجریه نیستند. به هر حال من نیز نامههایی از سوی دیوان محاسبات برای پاسخگویی در خصوص تعدادی از موارد دریافت داشتهام که به انها پاسخ خواهم داد. همچنین از گذشته پروندههایی در قوه قضاییه دارم که در حال رسیدگی است.
"محمد اسماعیل شوشتری" وزیر سابق دادگستری نیز از جمله افرادی بود که در این خصوص با خبرنگار سایت فردا مصاحبه نکرد.
وی تنها به بیان این نکته بسنده کرد که "من پیش از حضور در دادگستری، قاضی بودم و پس از پایان کار نیز به قوه قضاییه بازگشتم. بنابراین هماکنون هیچ رابطهای با قوه مجریه ندارم."
وی در پاسخ به این سوال که آیا حضور در بخش خصوصی را هم تجربه کرد است؟ گفت: تاکنون در این بخش فعالیتی نداشتهام.
"بیژن نامدار زنگنه" وزیر سابق نفت نیز در گفتگویی با خبرنگار سایت فردا گفت: پس از پایان کار دولت آقای خاتمی هیچ مسوولیتی و یا همکاریای با دولت ندارم و از من نیز درخواستی برای همکاری و یا حتی دادن مشاوره نشده است.
وی در پاسخ به این سوال که چه فعالیتی در بخش خصوصی دارد؟ گفت: هیچ فعالیتی در این بخش ندارم. من در حال حاضر تنها مدرس دانشکده عمران خواجه نصیر طوسی هستم و غیر از این کار، هیچ فعالیتی ندارم.
زنگنه در خصوص فعالیت سیاسی خود نیز گفت: در این عرصه نیز هماکنون فعالیتی ندارم.
زنگنه در خصوص فعالیت سیاسی خود نیز گفت: در این عرصه نیز هماکنون فعالیتی ندارم.
"سیدحسین مرعشی" معاون سابق رییسجمهوری و رییس سازمان میراث فرهنگی نیز در این خصوص گفت: برای اینکه از روزی که خداوند متعال این نعمت را به من داد که از کار دولتی کنار گذاشته شوم، تا به امروز هیچ تماسی با من از سوی دولت برای استفاده از تجربیاتم انجام نشده و حتی کسی یک سوال هم از من در خصوص اتفاقاتی که در دوران مسئولیت در حوزه تحت نظارتم رخ دادند، نپرسیده است.
معاون سابق رییسجمهوری با همان طنزی که در کلامش بود در پاسخ به این سوال که هماکنون چه فعالیتی را انجام میدهد؟ گفت: هفتهای دوبار به فضاهای سبز خارج از شهر رفته و استراحت میکنم و مابقی را در تهران میگردم و به دوستانم سر میزنم.
مرعشی در پاسخ به این سوال که هزینه زندگی خود را در این روزها چگونه تامین میکند؟ گفت: من کارمند دولت نبودم و به همین دلیل نیز حقوق بیکاری و بازنشستگی دریافت نمیکنم. منتهی پدر ما یک دهی داشت به نام قدرتآباد در نزدیکی رفسنجان که در آنجا 10 هکتار باغ پسته برای ما به ارث گذاشته که این باغ هزینه زندگی مرا تامین میکند.
وی که اخیرا به عنوان سخنگوی کارگزاران سازندگی انتخاب شده است، در ادامه درباره نوع فعالیتهای سیاسی خود در زمان دولت جدید نیز گفت: از آنجایی که فعالیت سیاسی و حزبی در کشور ما چندان به رسیمت شناخته نمیشود، در نتیجه فعالیتهای سیاسی نیز در دولت جدید فروکش کرده است. من نیز تنها در حدود 2 ساعت در هفته در جلسه شورای مرکزی کارگزاران شرکت میکنم و غیر از این فعالیت سیاسی دیگری ندارم.
"علی شمخانی" وزیر سابق دفاع نیز که هماکنون در "مرکز تحقیقات راهبردی دفاعی" مشغول به فعالیت است، در خصوص اینکه چرا از توانمندیهای مدیران گذشته در کشور به خوبی استفاده نمیشود، گفت: بهتر است این سوال به شکل کلی از نهادهای مسوول پرسیده شود. ولی نیروهای انقلاب، انتقال و بکارگیری تجارب خویش را به دلیل اینکه خود را خادم دائم این نظام میدانند، منوط به درخواست و یا داشتن جایگاه شغلی نمیکنند.
وی تاکید کرد: نیروهای انقلاب رسالت "کمککنندگی" و "تسهیلکنندگی" را با هر مکانیسیمی به شکل رسمی و غیررسمی بعنوان یک تکلیف در پاسداشت نظام، امام(ره) و شهدا به فعلیت میرسانند و بنده نیز مایلم اینگونه باشد.
علی صوفی وزیر سابق تعاون در گفتگویی با خبرنگار سایت فردا پیرامون فعالیتهایی که در حال حاضر و پس از کار وزارتی انجام میدهد، گفت: بعد از پایان دولت بنده بازنشسته شدم و هماکنون در هیچ جا فعالیتی ندارم.
وی در پاسخ به این سوال که آیا در بخش خصوصی فعالیتی دارد؟ گفت: هیچ فعالیتی نه در بخش خصوصی و نه در بخش دولتی در حال حاضر ندارم.
این وزیر سابق افزود: متاسفانه با تغییر دولت، کم لطفیهایی در خصوص انتصابها صورت گرفت. به صورتی که کلیه مدیران دولتی سالهای گذشته جز یک تعداد انگشت شمار، خانهنشین شدهاند و از تجارب آنها هیچ استفادهای نمیشود.
صوفی اظهار داشت: تاکنون هیچ درخواستی از من برای ارائه تجربیاتم نشده است و این شیوه قطعا به ضرر کشور خواهد بود.
در همین رابطه ابطحی گفت: من کارمند رسمی صدا و سیما بودم که بر اساس قوانین این سازمان، کارمندان با 25 سال سابقه بازنشسته میشوند. من نیز در حدود 2 سال قبل و پس از اینکه 25 سال سابقه کاریم به پایان رسید، بازنشسته صدا و سیما شدم. البته هنوز کار تسویه حساب آن انجام نشده است و به دنبال آن هستم. بنابراین در حال حاضر هیچ کار دولتی ندارم.
وی در خصوص فعالیتهایی که در حال حاضر انجام میدهد، گفت: از چند سال پیش موسسه غیرانتفاعی گفتگوی ادیان را تاسیس کردم که همسرم مدیر عاملی آن را برعهده دارد. این موسسه یک NGO فعال در امور گفتگوی ادیان است که سازمان ملل نیز آن را به رسمیت شناخته است. همچنین مجله "اخبار ادیان" را نیز منتشر میکنم.
ابطحی در پاسخ به این سوال که آیا مشکلات حقوقی پس از پایان کار دولتی برای وی بوجود آمده است؟ گفت: در این زمینه مشکل خاصی ندارم. تنها یک مصاحبه در خصوص وضعیت مجلس هفتم داشتم و گفته بودم که موج استعفای وزاری دولت در راه است. پس از پایان کار دولت، پروندهای در خصوص این مصاحبه برایم تشکیل شد که چند باری برای پاسخگویی احضار شدم اما چندی است که خبری در این خصوص نشده است.
وی در خصوص فعالیتهای سیاسی خود نیز گفت: فعالیتهای سیاسی من به سه بخش تقسیم میشود. یکی مطالبی است که هر روزه در وبلاگم مینویسم که به طور مستمر ادامه دارد و تلاش دارم که آن را با قوت ادامه دهم. از این طریق نظرات سیاسی خود را به صورت روزانه منتشر میکنم.
معاون سابق رییسجمهوری افزود: بخش دوم فعالیتهای سیاسی من مربوط میشود به مشاورههایی که به دوستان داده و در جلسات سیاسی آنها به عنوان یک مشاور شرکت میکنم.
ابطحی گفت: در نهایت من عضو موسس مجمع روحانیون مبارز هستم و طبعا زیرنظر این مجمع، فعالیتهای خود را ادامه میدهم. در حال حاضر هم دبیر کمیته فرهنگی این مجمع هستم و زیر نظر اقای خاتمی فعالیت میکنم.
همچنین سیداحمد معتمدی وزیر سابق ارتباطات و فنآوری در اینباره با خبرنگار سایت فردا اظهار داشت: در حال حاضر عضو هیات علمیدانشگاه امیر کبیر هستم و غیر از این کار، هیچ فعالیتی چه در بخش خصوصی و چه در بخش دولتی ندارم.
وی متذکر شد: البته بخش عمده وقت روزانه من مصروف به پاسخگویی سوالات دیوان محاسبات میشود که هیچ ارزشی ندارد. چرا که پروندههای متعددی در خصوص اعضای دولت سابق تشکیل داده و من نیز چون عضو این دولت بودم، مدام تحت سوالات بیهوده قرار میگیرم.
این وزیر سابق تصریح کرد: پروندههایی که علیه اعضای دولت قبلی تشکیل شده، بیمحتوا است که ارزش چندانی ندارد و اگر بخواهیم برای افراد از اینگونه پروندهها درست کنیم، میتوانیم چندین هزار پرونده تشکیل دهیم.
معتمدی از بیان محتوای پروندههایی که علیه وی در دیوان محاسبات تشکیل شده، خود داری کرد اما اظهار داشت: به صورت موردی نمیخواهم در این مورد صحبت کنم. اما به طور کلی سمت و سوی این پروندهها چندان مناسب نیست. به طور مثال مدیری 11 فعالیت در زمان مدیریت خود انجام داده که 10 مورد آن سودآور بوده و یک مورد ضرر داده است. حالا آقایان میگویند که آن مدیر باید ضرر را از جیب خودش پرداخت کند که این نوع استدلالات بیمنطق است و در هیچ کجای دنیا اینگونه نیست. متاسفانه مشاهده میشود که از اینگونه پروندهها برای اکثر اعضای دولت سابق تشکیل شده است.
وی در خصوص فعالیتهای سیاسی خود نیز گفت: در حال حاضر فعالیت خاصی ندارم و تنها در جلساتی که در بنیاد باران تشکیل میشود به صورت پراکنده شرکت میکنم.
خبرنگار سایت فردا علیرغم اینکه تلاش کرد با تمامی اعضای کابینه گذشته مصاحبه داشته باشد، اما موفق به این امر نشد چرا که دسترسی به تعدادی از وزرای سابق از جمله عطاءالله مهاجرانی که در خارج از کشور به سر میبرد، مقدور نبود.
همچنین افرادی چون یونسی یا خانم ابتکار حاضر به پاسخگویی در این زمینه نشدند.
به هر حال خبرنگار سایت فردا کسب اطلاع کرد که معصومه ابتکار معاون سابق رییس جمهوری در حال حاضر استاد دانشگاه تربیت مدرس بوده و از آنجایی که عضو هیات مدیره این دانشگاه میباشد، به صورت رسمیاز آنجا حقوق دریافت میکند.
وی همچنین یک NGO را تحت عنوان "مرکز صلح و محیط زیست" تاسیس کرده که در خصوص مسائل زیست محیطی و حفاظت از آن فعال است.
معصومه ابتکار همچنین در تلاش برای انتشار مجدد فصلنامه "فرزانه" است که چندی است منتشر نمیشود.
تا آنجایی که خبرنگار سایت فردا کسب اطلاع کرده است، محمد شریعتمداری وزیر سابق بازرگانی در حال حاضر در دفتر مقام معظم رهبری به عنوان مشاور مشغول فعالیت است.
مسعود پزشکیان وزیر سابق بهداشت و درمان نیز گفته میشود که هماکنون در تبریز به سر برده و در تعدادی از مراکز درمانی مشغول طبابت میباشد.
برادران شرکا و محمدرضا عارف نیز در دانشگاه تهران تدریس میکنند.
احمد مسجد جامعی وزیر سابق ارشاد هماکنون مسئولیت موزه قران را برعهده دارد.
محمود حجتی وزیر سابق جهاد و کشاورزی نیز با تاسیس یک مرکز مطالعاتی در خصوص کشاورزی روزگار میگذراند.