روزها بر دولت نهم چگونه می‌گذرد؟

گرانی‌ها مردم را کلافه کرده
"گرانی‌ها مردم را کلافه کرده". مطمئن باشید این جمله را یکی از سیاستمداران اصلاح‌طلب یا حتی اساتید دانشگاه و به ویژه روزنامه‌نگاران نگفته‌اند که موجب برآشفتگی دولتمردان شود. این جمله را شیخ احمد جنتی دبیر شورای نگهبان در جمع کارکنان این نهاد گفته است. او با اشاره به گرانی برخی کالاها از مسئولان و دستگاه‌ها خواست نسبت به مهار گرانی و تامین مایحتاج مردم اقدام جدی کنند." آیت‌الله جنتی در جمع کارکنان این نهاد افزود: "افزایش گرانی‌ها در ماه مبارک رمضان مردم را کلافه کرده است." وی خاطرنشان کرد: "مردم در این ماه مبارک برای تامین اقلام مورد نیاز روزانه خود با مشکل روبرو هستند و هر چه سریعتر این گرانی‌ها باید مهار شود."
مدتهاست که روزنامه‌های اصلاح‌طلب در مورد گرانی هشدار می‌دهند و از مسئولان می‌خواهند به وعده‌های اقتصادی خود در ایام انتخابات جامه عمل بپوشانند، اما گوش شنوایی در میان دولتمردان پیدا نشد و حتی برخی از آنان از جمله سخنگوی محترم دولت بارها رسانه‌ها را متهم به بزرگنمایی و تلاش برای ایجاد فضای یأس در جامعه کردند. برخی نیز از انتقاد مطبوعات به سیاستهای مبهم و ناکارآمد اقتصادی دولت به عنوان بخشی از طرح‌های انقلاب مخملی یاد کردند و قول دادند به زودی در این مورد اخباری را منتشر می‌کنند و حتی وعده داده شد رئیس‌جمهور دستهای پشت پرده را افشا خواهد کرد.
موج سنگین اتهامات به قدری سنگین بود که حتی رئیس‌جمهور نیز نامه50 اقتصاددان کشور خود را با لحنی تند پاسخ داد و به صراحت گرانی در کشور را تکذیب کرد. پس از این واکنشها مطبوعات جانب احتیاط را در پیش گرفتند و کمتر در مورد گرانی مطلب نوشتند تا مبادا شیشه عمرشان در طوفان سهمگین اتهامات هواداران دولت بشکند و در این وانفسای معیشت اقتصادی بر جمع بیکاران کشور افزوده شود. اما سخنان اخیر رهبر معظم انقلاب در جمع دولتمردان پایانی بود بر ادعاهای هواداران دولت و مهر تأییدی بود بر افزایش فشارهای اقتصادی به ملت. ایشان در جمع اعضای دولت اظهار داشتند: "در هفته‌های اخیر مسئله گرانی و افزایش قیمت‌ها به مردم به ویژه قشرهای کم درآمد فشار زیادی وارد کرده است که دولت و مسئولان اقتصادی باید ضمن بررسی علل این مسئله، در جهت برطرف کردن آن تلاش کنند."
در همین حال رئیس قوه قضائیه نیز گفت: "امیدواریم دولت با قاطعیت جلوی گرانی‌های بی‌رویه اخیر را بگیرد."
تأکید مقام معظم رهبری بر "فشار زیاد" اقتصادی به مردم، اظهارنظر دبیر شورای نگهبان و یاور همیشگی دولت مبنی بر کلافه شدن مردم از گرانی‌ها، تأکید رئیس قوه قضائیه بر "بی‌رویه بودن" گرانی‌ها و انتقاد سیداحمد خاتمی‌ امام جمعه موقت تهران از "گرانی‌ها" این امید را در میان ایرانیان ایجاد کرد که دو اصل گران شدن کالاها و افزایش قیمت‌ها را بپذیرید و به جای فرافکنی و اتهام زدن به مطبوعات به فکر چاره‌ای اساسی برای حل مشکلات معیشتی مردم باشد. اما به رغم این امیدواری، غلامحسین الهام سخنگوی دولت نهم در جمع خبرنگاران رسانه‌ها گفت: "برخی رسانه‌ها تلاش دارند با ایجاد یأس در اصناف و بازار که با دولت همکاری دارند و با سرزنش و بازداشتن آنان از این همکاری‌ها، با طنز و تمسخر با این پدیده برخورد کنند، مثلا صنف پوشاک نیز با کاهش قیمت در برخی موارد موافقت کرده است، اما برخی علاقه دارند روند گرانی وجود داشته باشد تا حربه‌ای برای کاهش امید در مردم داشته باشند." سخنگوی دولت نهم از رسانه‌هایی که مایلند گرانی در جامعه وجود داشته باشد نام نبرد و بدون هیچ مدرکی باز هم رسانه‌های کشور را متهم به تلاش برای ایجاد فضای یأس در کشور کرد. او توضیح نداد این همه تأکیدات مقامات عالی نظام چه تأثیری بر افکار وی و سایر هواداران دولت نهم داشته است.
اما بد نیست آقای الهام این نکته را بدانند که خبرنگاران و اصحاب رسانه‌ها بخشی از همین مردم هستند که نه اسکورت دارند و نه از مردم دور هستند، بلکه با آنها زندگی می‌کنند و از نزدیک مشکلات مردم را لمس می‌کنند و با حقوق‌هایی که شاید یک چهارم حقوق سخنگوی دولت نباشد زندگی خود را در خانه‌های استیجاری می‌گذرانند. بنابراین دلیلی ندارد که از گرانی استقبال کنند یا به آن دامن بزنند. انتظار اصحاب رسانه از سخنگوی دولت که در زمینه حقوق تحصیل کرده و در شورای نگهبان مصوبات 290 نماینده را با قانون اساسی تطبیق می‌دهد این است که تلاش کند سخنانی منطبق با واقعیت قانون و قابل دفاع بیان کند و تحت تأثیر احساسات سخن نگوید.
از احمدی‌نژاد تعجب می‌کنیم!
"از احمدی‌نژاد تعجب می‌کنیم" این جمله از روزنامه‌نگاران و سیاستمداران اصلاح‌طلب نیست. این جمله بخشی از گفتگوی "محمدمهدی عبدخدایی" دبیر کل جمعیت فدائیان اسلام درباره بی‌توجهی دولت به گرانی.
نگارنده این مطلب پیشتر نیز درباره اتخاذ تاکتیک "انحراف افکار عمومی" توسط برخی دولتمردان نوشته بود. اما شاید آن روزها برخی گمان می‌کردند که چون این مسائل از طرف اصلاح‌طلبان مطرح می‌شود و می‌توان به آن مارک سیاسی زد، کسی باور نمی‌کند و این راهبرد قابل تداوم است. اما واقعیت این است که چنین تاکتیکی اخیراً توسط هم جناحی‌های برجسته دولت نیز کشف شده است.
محمد مهدی عبدخدایی در گفتگو با یک خبرگزاری، با اشاره به این نکته که "در حالی که تا قبل از دیدار اخیر هیات دولت با مقام معظم رهبری، تمام سخنان دولت درباره رفع مشکلات معیشتی مردم بود، پس از این دیدار و در چند روز گذشته تمام انرژی دولت صرف مخالفت با انتشار نامه امام شده است" اظهار داشت: متاسفانه دولت و آقای احمدی‌نژاد هیچ توجهی به گرانی‌ها ندارند.
عبدخدایی افزود: گرانی‌ها آنقدر زیاد شده‌اند و قیمت‌ها آنقدر بالا رفته‌اند که حتی باعث اعتراض مقام معظم رهبری شده‌اند اما من تعجب می‌کنم که آقای احمدی‌نژاد چطور می‌گویند که اجناس گران نشده اند. با این قیمت‌ها مردم چطور باید آرامش ذهنی داشته باشند؟
عبدخدایی به دولت و احمدی‌نژاد توصیه کرد که دیگر به مسائل مربوط به جنگ نپردازد زیرا علاوه بر اینکه جنگ سال‌ها است که تمام شده است بلکه ممکن است این تلقی به وجود بیاید که "دولت مخصوصا به مسائل سیاسی گذشته می‌پردازد که ذهن مردم را از مشکلات روزمره منحرف کند."
تأکید دبیرکل یکی از تشکل‌های محوری موسوم به اصولگرا مبنی بر اینکه "دولت نهم باید دست از مسائل سیاسی بردارد و به فکر حل مشکلات معیشتی و اقتصادی مردم باشد." موید این امر است که راهبرد "شعار اقتصادی و عمل سیاسی" با مشکلات اساسی روبرو شده و تاکتیک "انحراف افکار عمومی" تأثیری در نجات آن ندارد. چرا که چنین راهبردها و تاکتیک‌هایی زمانی می‌توانند موثر باشند که با واقعیت‌های عینی جامعه تطابق‌هایی حداقلی داشته باشند. وقتی مردم مشاهده می‌کنند دولت با شعار اقتصادی روی کار آمده و دائم وعده امروز و فردا را برای حل مشکلات اقتصادی مطرح می‌کند و می‌بینند که به رغم این شعارها، اعمال سیاسی دولت پررنگ‌تر از اعمال اقتصادی‌اش هست چگونه می‌توان افکار عمومی ‌را با سخنرانی‌های هیجانی و احساسی منحرف کرد؟
سیاستهای دولت عامل گرانی است
"سیاستهای دولت عامل گرانی است" این جمله هم نقل قولی از مطبوعات و یا سیاستمداران اصلاح‌طلب نیست. این جمله تیتر انتخابی یک خبرگزاری از گفتگوی خود با محمد خوش چهره رئیس کمیته اقتصادی فراکسیون اکثریت مجلس و نماینده اقتصادی احمدی‌نژاد در ایام تبلیغات انتخاباتی است.
محمد خوش‌چهره نماینده سرشناس اصولگرای تهران و عضو کمیسیون اقتصادی مجلس تاکید کرده که عامل اصلی گرانی‌های اخیر، برخی سیاست‌های اعمال شده از سوی دولت است.
خوش‌چهره همچنین یادآور شد که دولت علاقه دارد از طریق "تحکیم" و "دستور" قیمت‌ها را تثبیت کند و بنابراین در عمل، عوامل افزایش دهنده علی رغم تلاش‌های دولت باعث افزایش قیمت‌ها می‌شود. وی تاکید کرد "تذکرلت ما در مجلس که از آغاز سال شروع شد با نفی و انکار دولت و "توهم" خواندن این تذکرات فرصت را از دولت برای مبارزه با گرانی‌ها گرفت" و گفت: دولت باید در عملکرد اقتصادی خود بازنگری کند و بداند شعار عدالت یکی از قلمروهایش حفظ "قدرت خرید گروه‌های کم درآمد و ضعیف" یعنی محرومین و متعاقباً باز سازی "قدرت خرید" آنهاست.
دکتر محمد خوش‌چهره یعنی همان شخصیتی که در رقابت‌های انتخاباتی سال 84 به طرفداری از محمود احمدی‌نژاد در مناظره تلویزیونی با نماینده اکب ر‌هاشمی‌رفسنجانی گفت‌وگو می‌کرد، تأکید کرد: "در مورد گرانی‌های اخیر می‌توان گقت عامل اصلی آن، برخی سیاست‌های اعمال شده از سوی دولت است؛ اعم از سیاست‌های ایجابی یا سلبی. چرا که تاکنون برخی از اقدامات اتخاذ شده از سوی دولت یا نامناسب بوده یا باید برخی کارهایی که بایستی انجام می‌شده اجرا نشده است. تلاش دولت برای تثبیت قیمت‌ها از طریق دستوری، ناکارآمدی را در رابطه با کنترل قیمت‌ها ایجاد کرد. قیمت‌ها عموماً از قوانین تبعیت می‌کنند و "تحکم" نمی‌تواند قیمت‌ها را ثابت نگه دارد. مانند اقدامی ‌که در مورد لبنیات انجام شد. دیدید به دلیل آن که هزینه تولید لبنیات بالا بود نتوانستند با "تحکیم" قیمت آن را پایدار نگه دارند."
پیشتر نیز بسیاری از کارشناسان در مورد بی برنامگی دولت در عرصه اقتصاد هشدار داده بودند و اعلام کرده بودند دولت بی‌برنامه امکان موفقیت ندارد. این در حالی است که قیمت نفت در طول عمر یک ساله دولت نهم به بالاترین حد ممکن رسید و همان زمان اقتصاددانان به دولت به جای مصرف کردن خزانه ملت در راه شعارهای احساسی و افزودن بر میزان تقاضا در جامعه، فکری به حال مشکلات ریشه‌ای اقتصاد کشور کند و معظلاتی چون اشتغال، مسکن و تولید را هدف بگیرد.
این اقتصاددانان بر این باورند مادامی ‌که درآمد سرانه مردم پایین است و کوچکترین افزایش قیمتی می‌تواند زندگی بخش‌هایی از جامعه را دچار بحران کند، چاره‌ای جز سرمایه‌گذاری در بخش‌های زیربنایی و حل اساسی مشکل اقتصاد کشور وجود ندارد. اما دولت نهم ترجیح داد به جای توجه به هشدارهای اقتصاددانان دلسوز کشور، بخش مهمی ‌از درآمدهای نفتی را سفره خارجی‌ها ببرد و با واردات میوه و سایر اقلام غذایی تلاش کند اعتراضها را خاموش کند.
آیا این درست است در کشوری که بیشترین پتانسیل‌های اقتصادی و نیروی انسانی متخصص و کارآمد دارد هزاران تن مرغی خارجی یخ‌زده توزیع شود؟ آیا این درست است در کشوری که دارای آب و هوای متنوع و خاک حاصلخیز است انواع مرکبات از خارج کشور وارد شود؟ آیا این درست است در حالی که روز به روز بر میزان ناامیدی شالیکاران و چای کاران شمالی کشور افزوده می‌شود، این اقلام از خارج کشور وارد شود؟ آیا این واردات گسترده نتیجه ضعف عملکرد اقتصادی در افزایش تولید نیست؟
به نظر می‌رسد اگر کشاورزان گیلانی، مازندرانی و گلستانی ایرانی عزیز یدانند سود زحمات آنان به جیب خودشان می‌رود و گرفتاریهایشان رو به اتمام است، آنقدر انگیزه پیدا می‌کنند که با افزایش سطح زیر کشت محصولات خود، کشور را از واردات انواع میوه بی‌نیاز کنند. در این زمینه گوشت قرمز و سفید نیز واقعاً پتانسیل کشور غیرقابل مقایسه با ظرفیت واقعی تولید امروز است.
بنابراین اگر واقعاً دولت تصمیم دارد کاری برای این مردم انجام دهد باید سه مشکل اساسی اقتصاد ایران را حل کند: تولید، مسکن و اشتغال. مردم ایران مردم صدقه بگیر نیستند. آنان این توانایی را دارند تا با استفاده از پتانسیل‌های خود و کشور، ایران را آباد و ایرانیان را از صدقه بی‌نیاز کنند. اما این سیاستهای اشتباه دولت‌هاست که چنین شرایطی را رقم زده است.
اما نکته جالب دیگر این است که دولت با پول نفت همین ملت انواع میوه و گوشت و مواد غذایی را وارد می‌کند و بعد سر مردم منت می‌گذارد که قیمت برخی کالاها را تثبیت کرده است! آیا واقعاً ثابت نگهداشتن قیمت کالاها با پول خود ملت آن هم با واردات و بدون استفاده از امکانات داخلی کشور هنر قابل اعتنایی است؟
شعارهای زیبا می‌دهند اما ...
اما به جز هم جناحی‌های رئیس‌جمهور، برخی اصلاح‌طلبان هم بالاخره لب به انتقاد گشوده‌اند و شاید تندترین انتقاد را هفته گذشته شیخ قدرت‌الله علیخانی نماینده بویین زهرا و آوج در جمع خبرنگاران پارلمانی مطرح کرد. مهمترین نکته این سخنان تفاوت میان عمل و شعار دولتمردان بود.
قدرت‌الله علیخانی در حاشیه جلسه مجلس در جمع خبرنگاران با انتقاد از دولتمردان نهم گفت: قبل از انتخابات ریاست جمهوری شعارهای زیبایی می‌دادند، اما تا جایی که سراغ دارم، کاری انجام نشده است. نماینده بویین زهرا در مجلس گفت: کار ما حرف زدن است، آنها اجرایی هستند. ما توان اجرایی نداریم. عضو فراکسیون خط امام(ره) با بیان این که وزیر و دولت و مجلس در دست یک جناح خاص است، گفت: دولت برای توسعه صنعت، ارز اختصاص داده، این تسهیلات به سوی کدام کارخانجات در حرکت است؟ به سوی آنهایی که در خدمت آقایان بوده‌اند.
علیخانی سپس به انتقاد از طرفداران دولت پرداخت و گفت: می‌گویند آقای رئیس‌جمهوری نان و پنیر می‌خورد، آقای رئیس‌جمهوری زمانی که به کرج رفته بود، من به چشم خود دیدم 4 تا 5 تا هلی کوپتر آمده بود. آقای خاتمی در پایان دوره خود یک هواپیما خرید، همان آقایانی که گفتند از آن استفاده نمی‌کنیم حالا روزنامه‌ها عکس وزرا و رئیس‌جمهوری را با همان هواپیما می‌اندازند.
عضو فراکسیون خط امام(ره) با بیان این که مصوبات سفر ریاست جمهوری به قزوین اجرا نشده است، گفت: گفتند صدتا روستا را می‌خواهیم گاز بکشیم، چی شد؟ حتی آنهایی که قبلاً کلنگ‌زنی شده بود، هم اجرا نشد.
انتخابات شوراها و دولت نهم
چالش دیگری که دولت نهم با آن مواجه است انتخابت سومین دوره شوراهاست. این اولین آزمون بزرگ و خطیر دولت و وزرات کشور است. اما برخی اقدامات سبب نگرانی‌هایی در میان مردم شده است.
مهمترین نگرانی انتشار برخی اخبار درباره دخالت احتمالی برخی دولتمردان و مشاوران رئیس‌جمهور در ارائه لیست‌های انتخاباتی است که در تاریخ انتخابات 27 سال گذشته بی‌نظیر است. تاکنون هیچ یک از روسای‌جمهور ایران اجازه ندادهاند ستادهایی تحت عنوان "ستادهای ارتباط مردمی ‌رئیس‌جمهور" وارد فعالیت‌های انتخاباتی شوند، اما گویا در سومین دوره انتخابات شوراها شاهد چنین رویدادی خواهیم بود.
یک پایگاه خبری نزدیک به دولت نهم ضمن استقبال شدید از راه‌اندازی ستادهای ارتباط مردمی ‌احمدی‌نژاد برای انتخابات شوراها برای چندمین بار تحلیل خود را از این اقدامات منتشر کرد. این پایگاه خبری نوشته است: خبر می‌رسد ستادهای مردمی ‌انتخابات دکتر محمود احمدی‌نژاد مجددا در استانها و شهرستانها سازماندهی شده و قرار است از پتانسیل نیروهای حامی ‌دولت در این ستادها به عنوان بازوی اجرایی فعالیت‌های نزدیکان رییس‌جمهور در عرصه رقابت‌های سیاسی حداکثر بهره‌برداری به عمل آید. بنا به این گزارش؛ اخیرا شورای هماهنگی این ستادها با حضور چهره‌هایی نظیر زری‌بافان، بذرپاش، دکتر فقیه، ذبیحی، جوانفکر، زیاری، نیلی، اشتهاردی و ... تشکیل جلسه داده و بر لزوم سازماندهی مجدد ستادهای انتخاباتی و مشارکت فراگیر در فعالیت‌های سیاسی به عنوان یک گروه نزدیک به رییس‌جمهور و دولت تاکید شده است. همچنین مقرر گردیده تا با جلب‌ نظر سایر گروه‌های اصولگرا تلاش شود تا در صورت امکان فعالیت‌های گروههای اصولگرا خصوصا در انتخابات شورای شهر با محوریت این ستادها ساماندهی شود. "این سایت می‌افزاید" در این نشست، مسئولیت پروژه انتخابات شوراهای شهر و روستا را مهرداد بذرپاش (مشاور رییس‌جمهور و رئیس گروه مشاوران جوان ریاست جمهوری) عهده‌دار شده است. ذبیحی (مشاور نیروی انسانی رییس‌جمهور) مسئول پروژه انتخابات مجلس شورای اسلامی ‌است و زیاری (عضو شورای اسلامی ‌شهر تهران) کماکان مسئولیت هماهنگی امور استانها را به عهده دارد و هر یک از کمیته‌های تخصصی نیز در خدمت پروژه‌های تعریف شده و تحت نظر مسئول پروژه فعالیت می‌کنند.
این خبر برای چندمین بار است که روی این سایت قرار می‌گیرد. اما نگرانی زمانی افزایش پیدا می‌کند که "سیدمجتبی ثمره‌ هاشمی" مشاور ارشد احمدی‌نژاد و کسی که گفته می‌شود سازماندهی این ستادها را برعهده داشته، به عنوان معاون سیاسی وزیر کشور و رئیس ستاد انتخابات کشور منصوب شده است.
هر چند هنوز ثمره‌هاشمی ‌تن به مصاحبه با خبرنگاران نداده و اصولاً آدم کم حرفی است و اهل مصاحبه نیست اما به هر حال مدتهاست که گمانه‌زنی‌هایی در مورد این انتصاب صورت گرفته بود و کمتر کسی شک دارد که نزدیکترین سیاستمدار به شخص رئیس‌جمهور اوست. حتی با اینکه سمت مهمی ‌همچون ریاست ستاد انتخابات کشور را برعهده گرفته، همچنان به عنوان مشاور ارشد رئیس‌جمهور، او را در سفرها همراهی می‌کند و بیشترین ارتباط را با سایر مشاوران رئیس‌جمهور که مشغول راه‌اندازی ستاد انتخاباتی هستند دارد.
این موضوع به حدی موجب نگرانی جریان‌های سیاسی شده است که حتی جبیب‌الله عسگراولادی عضو ارشد جمعیت موتلفه اسلامی ‌نسبت به آنچه که دولتی شدن انتخابات خواند، اظهار نگرانی کرد و برخی دیگر از اصولگرایان در انتقاد از این انتصاب لب به سخن گشودند و در گفتگو با رسانه‌های مختلف آن را اشتباه بزرگ وزارت کشور خواندند.