دکتر شهیدیمودب
نیمه شب گذشته پاپ بندیکت شانزدهم در راس هیات پرجمعیتی که شمار زیادی خبرنگار آنرا همراهی میکرد با یک فروند هواپیمای شرکت در حال ورشکستگی آلینالیا وارد فرودگاه پایگاه هوایی اندوز واشنگتن شد. رئیسجمهور آمریکا که بنا بر آخرین نظرسنجیها 70 درصد ملت آمریکا با برنامههای اقتصادی او ابراز مخالفت کردهاند به همراه همسر و دختر خود در پای پلکان هواپیما از پاپ استقبال کرد. این حرکت جورج بوش در 7 سال ریاست جمهوری او بیسابقه است و معلوم نیست رئیسجمهور «بداقبال» آمریکا که خود مسیحی پروتستان است برای احترام به باورهای دین مسیح علیهالسلام به استقبال پاپ کاتولیک میرود یا اهداف سیاسی در پس این استقبال بیسابقه در سر دارد.
پاپ اعظم برای نخستین بار پس از جانشینی ژان پل دوم به آمریکا میرود. ورود وی از هم اکنون با مخالفت شمار زیادی از آمریکاییان مواجه شده به گونهای که یک خانم آمریکایی دیروز در مقابل دوربین تلویزیون شبکه خبری سی.ان.ان فریاد میزد «پاپ از بنلادن بدتر است.»
رهبر کاتولیکهای جهان پس از یک ملاقات رسمی 45 دقیقهای با جرج بوش و 400 نفر از اسقفهای آمریکا به یک رشته اقدامات سیاسی فرهنگی میپردازد و پس از واشنگتن عازم شهر نیویورک میشود تا هم از محل برجهای تخریب شده دو قلو دیدن کند، هم به یک کنیسه یهودی برود و هم در سازمان ملل سخنرانی کند. البته در شش روز اقامت در آمریکا جناب پاپ در یک نشست دینی «بین ایمانها» که در آن مسیحیان کاتولیک و پروتستان، یهودیها و مسلمانها نیز شرکت دارند در خصوص گفتگوی ادیان سخنرانی خواهد کرد.
پاپ پیش از ورود به آمریکا در یک گفتگوی کوتاه اظهار داشت که «از افتضاح تجاوز شماری از کشیشان کاتولیک آمریکا به کودکان آمریکایی شرمنده است.» در این افتضاح که طی چند دهه صورت گرفته تعداد زیادی از کشیشهای کاتولیک که میبایست به تربیت دینی کودکان بپردازند از آنها سوءاستفاده جنسی کردند به گونهای که والدین این کودکان به دادگاهها شکایت بردند و کلیسای کاتولیک که روحانیان آن در دادگاه محکوم شده بودند مجبور شد برای پرداخت غرامتهای سنگین یکی از بزرگترین ساختمانهای خود را بفروشد و چند میلیارد دلار جریمه بپردازد.
این افتضاح که آمریکاییهای کاتولیک را نسبت به روحانیان خود بدبین کرد علاوه بر پیآمدهای مالی باعث شد تا کلیساها با کمبود روحانی مرد مواجه شوند و برخلاف نظر واتیکان کشیشان زن ردای روحانیت به تن کنند و این یکی از موضوعاتی است که زنان روحانی قرار است با پاپ مطرح کنند و از حقوق خود دفاع نمایند.
گفته میشود که پاپ تلاش میکند در آمریکا به آموزشهای اخلاقی دین مسیح تاکید کند و از سرزمین گرفتار بحران مالی و اخلاقی آمریکا خطاب به جهان خارج ندای وحدت ادیان سر دهد. البته خود جناب پاپ میداند که وی از ابتدای انتصاب هم در جهان مسیحیت و هم در دنیای اسلام با موضعگیریهای خود نارضایتی زیادی ایجاد کرده است. پاپ کنونی که پیش از مرگ ژان پل دوم به بازوی «پاکسازی ناراضیان واتیکان» شهرت داشت به گونهای در این کار افراط کرده بود که شمار زیادی نگران شدند که مسیحیت کاتولیک به جناح افراطی راست سوق داده میشود و وی آن زمان که کاردینال ژوزف رات زینگر نامیده میشد یک روحانی آلمانی سنتگرا بود که در مراسم مذهبی به خواندن دعاها به زبان لاتین تاکید میکرد.
در کشور آمریکا که 25 درصد آن کاتولیکاند پاپ با مخالفت کسانی که طرفدار سقط جنین میباشند مواجه است و البته تعداد زیادی از پروتستانها نیز به علل تاریخی با وی مخالفت میکنند. پاپ اعظم در آمریکا «نسبی گرایی اخلاقی» رایج در جهان مسیحیت را به باد انتقاد میگیرد و به نقد انزوای دین در اروپا خواهد نشست. وی که در ابتدای انتصاب به مقام بالای رهبری کاتولیکهای جهان شعار «خداوند عشق و محبت و امید نجات یافته است» را طرح کرد در یک موضعگیری غیرقابل انتظار با نقل قولی تاریخی از یک امپراتور مسیحیت شرق مطالب توهینآمیزی نسبت به پیامبر اسلام مطرح کرد که با اعتراض سراسری مسلمین مواجه شد و با توضیحاتی که بعدا دربار واتیکان داد تلاش شد کدورت و رنجش ایجاد شده به فراموشی سپرده شود.
پاپ در مدت اقامت خود در آمریکا که چندین بار سخنرانی خواهد کرد میبایست متوجه این حساسیت باشد که سخنان او میتواند در فضای انتخاباتی آمریکا موثر باشد هر چند پیروان کاتولیک او ممکن است علاقمند باشند تا بدانند او به کدام یک از جناحهای سیاسی آمریکا متمایل است.
جامعه آمریکا بر خلاف اروپا بسیار مذهبی است و علاقه مردم به کلیسا نه تنها به صورت عمومی وجود دارد بلکه آمریکاییان در محلههایی که زندگی میکنند به مراتب بیشتر از همکیشان خود در اروپا به کلیسا میروند و باز میزان کمکهای آمریکاییان چه کاتولیک و چه پروتستان به کلیساهای خود بسیار زیاد است و شخص کشیش یا پدر روحانی در محلهها همانند یک عضو خانواده مسیحیان تلقی میشود. به همین علت است که افتضاح جنسی شماری از این پدران روحانی دل پیروان آنها را بشدت آزرده است.
پاپ در کشور میزبان خود این روزها که مردم آن با نگرانیهای روزافزون برای فردای خود امید بهبود ندارند امروز هشتادویکمین سال تولد خود را جشن میگیرد. گفته میشود که رئیسجمهور آمریکا به همین مناسبت جشن تولدی برای وی تدارک دیده و شمار زیادی از مقامات را دعوت کرده لیکن هنوز معلوم نیست که پاپ شخصا در این مراسم شرکت کند و علت این عدم حضور را جلسهای ذکر کرده که با اسقفهای آمریکا خواهد داشت.
علیرغم استقبال تاریخی که رئیسجمهور آمریکا از پاپ به عمل آورد جرج بوش فراموش نکرده است که واتیکان با حمله به عراق مخالف بوده و گفته میشود که در ملاقات رسمی امروز پاپ نسبت به ناامنیها در عراق و سرنوشت مسیحیان این کشور با جرج بوش گفتگو خواهد کرد. هر چند پاپ برای سفر خود به آمریکا اهمیت زیادی قائل است و تلاش خواهد کرد که از آمریکا که«سرزمین آزادی بیان است» پیامهای تازهای به جهان بدهد. اختلافات بنیادی آمریکاییان با وی که یک روحانی بشدت سنتی است و اقتضائات روز را به راحتی برنمیتابد به گونهای است که نمیتواند با یک سفر شش روزه به آنها فائق آید.