سهیلا محمدیان
سرزمینهای اشغالی بار دیگر شاهد سفر رئیسجمهور ترکیه است. یکی از محورهای مذاکره احمد نجدت سرز و مقامهای اسرائیلی و فلسطینی، بحث بر سر راههای حل مناقشات رژیم صهیونیستی علیه فلسطین، براساس نقشه راه است، اگر چه رژیم صهیونیستی با نپذیرفتن طرح مذکور، عملا آن را به طرحی بیفرجام تبدیل کرده است.
در چنین شرایطی دولتمردان ترکیه در صددند تا با ارائه پیشنهاد میانجیگری برای حل منازعات رژیم صهیونیستی علیه فلسطین به طور اخص و اعراب به طور اعم به برون رفت از بن بست موجود کمک کنند. دعوت دولت آنکارا از «فواد سنیوره» نخستوزیر لبنان نیز در همین ارتباط قابل تامل است. «سنیوره» چهارشنبه هفته جاری به دعوت «رجب طیب اردوغان» نخستوزیر ترکیه راهی این کشور شد.
به اعتقاد ناظران سیاسی، تحرکات ترکیه برای میانجیگری، با توجه به تمایل دیرینه ترکیه برای ایفای یک نقش فعال منطقه ای حائز توجه است. دولت ترکیه معتقد است از شاخصهایی برخوردار است که توجیهکننده چنین نقشی نیز میباشد. ترکیه در عین دارا بودن روابط نسبتا خوب با برخی کشورهای اسلامیمنطقه، دارای مناسباتی راهبردی با رژیم صهیونیستی و ایالات متحده است. ترکیه همچنین دبیر کلی سازمان کنفرانس را داراست و از موقعیت خاص جغرافیایی در منطقه برخوردار است.
برخی دولتمردان ترکیه معتقدند این کشور از تحولات خاورمیانه بشدت تاثیر میپذیرد. آنها با استناد به چنین استدلالی میکوشند تا فعال تر با تحولات منطقهای برخورد نمایند. اگرچه به نظر میرسد توسل جستن ترکیه به حرکتهای سازشکارانه با رژیم صهیونیستی میتواند به موقعیت منطقهای این کشور لطمه وارد کند با وجود این پس از دیدار چندی پیش «ایهود اولمرت» نخستوزیر رژیم صهیونیستی از آمریکا و سفر اخیر «تزپیتی لیونی» وزیر امور خارجه این رژیم به ترکیه، دولت آنکارا تمایل بیشتری را برای حل مناقشات اعراب و اسرائیل از خود نشان داده است. اگرچه برخی ناظران سیاسی معتقدند که نیاز ترکیه به حمایت لابی یهودی در آمریکا برای کسب حمایتهای سیاسی و اقتصادی و نیاز به حمایت آمریکا رژیم صهیونیستی از عضویت ترکیه در اتحادیه اروپا موجب رفت وآمدهای بیشتر سیاسی بین مقامهای ترکیه و رژیم صهیونیستی شده است.
در عین حال دولت ترکیه نا گزیر است پاسخگوی افکار عمومی مردم مسلمان در داخل کشورش نیز باشد که مخالف سیاستهای منطقهای آمریکا و رژیم صهیونیستی هستند و آن را تهدیدی جدی علیه منافع و امنیت علیه کشورشان تلقی میکنند. از این رو به نظر میرسد دولتمردان ترکیه مایلند بررسی روابط این کشور و رژیم صهیونیستی را عمدتا تحتالشعاع تلاشهای ترکیه برای ایفای نقش میانجیگری در مناقشه اعراب و رژیم صهیونیستی قرار دهند.