دورخیز چین برای آفریقا

* اجلاس مشترک چین و کشورهای آفریقایی را چگونه ارزیابی می‌کنید؟
** کشور چین در شرایطی قرار دارد که فکر می‌کند با عنایت به توسعه اقتصادی خویش، به قابلیت‌های طبیعی و غیرطبیعی قاره آفریقا نیاز دارد. به عبارت دیگر آفریقا، منطقه‌ای است که به لحاظ توسعه و زیرساخت‌های آن با مشکلات اساسی مواجه است که نه از امکانات مالی برخوردار است و نه منابع انسانی و فنی مناسب در اختیار دارد. اما در نسل جوان آفریقا تمایل به سمت‌گذار از سنت به سمت مدرنیته و توسعه بسیار قوی است. چینی‌ها بر این باورند که تجربه توسعه‌ یافتگی آنها می‌تواند برای کشورهای آفریقایی مفید واقع شود و سعی می‌کنند یک رفتار صادقانه از خود بروز دهند.
با توجه به امکانات زیاد که چین در اختیار دارد، تلاش دارد تا در تمام زمینه‌ها به قاره آفریقا کمک کند که بی‌تردید با منافع زیادی برای چین نیز همراه خواهد بود. در واقع چینی‌ها به بازار بکر و منابع غنی طبیعی آفریقا فکر می‌کنند و در کنار آنها، درصدد هستند تا بخشی از نیازهای زیربنایی آفریقا را تأمین کنند. بنابراین می‌توان گفت که برگزاری این اجلاس مشترک، بررسی راهکارهای توسعه همکاری چین و آفریقاست که منافع دو طرف تحقق یابد.
* برخی تحلیل‌گران معتقدند که دهه‌های آینده، قاره آفریقا کانون رقابت قدرت‌های بزرگ در تصاحب بازار سرمایه و مصرف آنان خواهد بود. با این توصیف آیا اقدام اخیر چین نوعی بسترسازی برای فرصت‌های آینده است؟
** بی‌شک قاره آفریقا، قاره‌ای بزرگ با منابع طبیعی سرشار و بازار گسترده است که در آینده توجه قدرت‌های بزرگ به سمت آن بیشتر معطوف خواهد شد.
قاره آفریقا از حضور کشورهای اروپایی که آمیخته با استعمار و استثمار بوده، خاطره خوبی ندارند که این امر می‌تواند موجب ایجاد نوعی نگاه مثبت به چین شود. مردم آفریقا علت عقب‌ماندگی فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی را در گرو نگاه برتری‌‌جویانه غرب در زمان حضور در آفریقا می‌دانند. آمریکا نیز هر چند مدعی آزادی و دموکراسی است. اما رگه‌هایی از نگاه استثمارگرایانه اروپا را با خود به همراه دارد. اما در چنین شرایطی چینی‌ها سوابق اینگونه در ذهن تاریخی آفریقا ندارند. بنابر این زمینه مناسب برای حضور شرکت‌های چینی در آفریقا وجود دارد. حضور نزدیک به 50 هیات آفریقایی اعم از رهبران یا نمایندگان آنها بیانگر اهمیت این اجلاس و نگاه مثبت آن کشورها به چین است.
* چین از چه پتانسیل‌هایی برای ربودن گوی سبقت از اروپا و آمریکا در بحث رقابت برای حضور در آفریقا برخوردار است؟
** اقتصاد پویای چین و نرخ بالای رشد اقتصادی این کشور این امکان را به وجود آورده که پکن بتواند کمک‌های مالی و اقتصادی زیادی در قالب وامهای بلاعوض یا کم بهره به کشورهای آفریقایی اعطا کند. در جریان این اجلاس چین متعهد شده است تا 5 میلیارد دلار به صورت وام بلاعوض و کم بهره به کشورهای آفریقایی کمک کند. همچنین چین تمام بدهی‌های آفریقایی‌ها که سررسید آن تا پایان سال 2005 بوده را بخشیده است که این امر کار ساده‌ای نیست و می‌تواند نوعی نزدیکی بین آفریقا و چین ایجاد کند. علاوه بر این‌ها، چینی‌ها معتقدند که تجربه کسب شده در جریان توسعه که تلفیقی از سوسیالیزم و سرمایه‌داری است می‌تواند آفریقا را به سمت توسعه هدایت کند. اروپایی‌ها همکاری چین با قاره آفریقا را که کشورهای دیکتاتوری زیادی در درون خود دارد را مورد انتقاد قرار داده‌اند، اما چینی‌ها فارغ از ساختار سیاسی حکومت‌ها، تنها به قدرت تحریک‌کنندگی توسعه دولت‌ها فکر می‌کنند.