بحرانهای امنیتی اسرائیل

محمود فاضلی
در دایره‌المعارف «یهود، یهودیان و صهیونیسم» نوشته عبدالوهاب المسیری آمده است: «اسرائیل اساساً بر مقتضای فرایند تاریخی - طبیعی مشخصی شکل نگرفته است بلکه به صورت مصنوعی و با تاکید عمده در وجود نا‌امنی برای یهودیان در گستره جهانی و حتی تلاش برای تولید نا‌امنی به منظور تهییج ایشان جهت مهاجرت به سرزمین اشغالی پدیدار شده است. »
دغدغه نا‌امنی در درون جامعه اسرائیلی ریشه دوانیده، تضعیف و یا زوال آن می‌تواند مشکلات جدی برای این رژیم فراهم سازد اسرائیل پیوسته به میزانی از نا‌امنی برای یهودیان در جامعه جهانی نیازمند است تا از این طریق، مزیت نصبی سکونت در فلسطین اشغالی را همچنان حفظ کند. به رغم رهبران این رژیم جامعه اسرائیل از نظر ژئوپولتیک در محاصره جریان‌هایی قرار گرفته است که آن را پیوسته تهدید می‌کند. اسرائیل همچنین در محاصره کشورهای اسلامی قرار دارد که در صورت به هم خوردن مناسبات قدرت، می‌تواند برای این رژیم خطر ساز باشد.
رژیم صهیونیستی برای فائق آمدن بر تهدیدات امنیتی ناشی از عملکرد و گروه‌های معارض داخلی و بازیگران سیاسی در سطح منطقه‌ای و بین‌المللی به دنبال آن بوده است که با قرار گرفتن در برنامه امنیتی قدرت برتر به افزایش ضریب امنیتی خود همت گمارد. اسرائیل دائما به دنبال هماهنگی و همکاری بیشتر با قدرت برتر جهانی است تا بدین وسیله مانع از تعرض دیگر بازیگران به خود شود.
اقدامی که از تاسیس این رژیم مد نظر رهبران آن بوده است. رژیم اسرائیل برنامه امنیتی خود را در قرن 21 بر مبنای اصولی همچون «استمرار و تشدید تعارض امنیتی آمریکا با جهان اسلام، تقویت حلقه‌های استراتژیک میان تل‌آویو و واشنگتن، استمرار امنیت در اسرائیل و منزوی کردن بازیگران سیاسی مخالف یا منتقد اسرائیلی در سطوح منطقه‌ای و بین‌المللی » قرار داده است.
به رغم تلاش‌های جامعه جهانی برای حل و فصل مسئله اسرائیل با استفاده از روش‌های مسالمت‌آمیز، تحولات اخیر لبنان نشان داد که تهدیدات نظامی – امنیتی اسرائیل نه تنها کاهش نیافته بلکه ابعاد وسیع‌تری به خود گرفته است که در مجموعه بحث امنیت آن‌ را جدی‌تر می‌سازد.
بازدارندگی یکی از شعارهای اصلی رژیم صهیونیستی در ایجاد بحران‌های امنیتی در منطقه است. بازدارندگی برای اسرائیل به این معنا است که این رژیم می‌کوشد آن را با سایر کشورهای عربی و دیگر نیروهای متخاصم تقسیم کند که جنگ به نفع آن‌ها نیست وآن‌ها را به تدریج مجبور به پذیرش وضعیت موجود کند. این سیاست معمولا بر اساس تهدیداتی همچون: «اقدامات چریکی و شبه چریکی فلسطینی‌ها و لبنانی‌ها، تهدید از محیط پیرامونی و تهدیدات احتمالی ناشی از اقدامات نظامی و متعارف ارتش‌های عربی » روبه رو است. هدف اصلی این بازدارندگی اسرائیل، تحقق این اصل است که امکان نابودی و یا ضربه مهلک به آن وجود ندارد و به این ترتیب، ضمن ممانعت از وقوع هر نوع اقدام مخرب و براندازی، دشمنان را وادار به شناسایی رسمی خود کرده و به اطرافیان خود تاکید کند خطوط قرمز اسزائیل که در متن سیاست بازدارندگی این رژیم قرار دارد از جایگاه ویژه‌ای بر خوردار است. رژیم صهیونیستی معمولا به واسطه تهاجمات خود تلاش دارد به دشمنان خود تفهیم کند که نابودی این رژیم که با پشتوانه همه جانبه آمریکا روبه‌رو است غیر ممکن است و هزینه‌ها و عواقب ناشی از آن بسیار بیشتر از منافع مورد نظر است. هدف اسرائیل تلاش به منظور متقاعد کردن رقبای خود به اجتناب از هر نوع تهدید گسترده علیه اسرائیل است.
در واقع اسرائیل می‌کوشد نیروهای متخاضم به ویژه دولت‌های عرب و غیر عرب منطقه را به این امر راضی کند که مزایایی تهدیدات به عمل آمده توجیهی بر خطرات و هزینه‌های آن نیست. هر چند در روزگاری، اصلی‌ترین هدف اسرائیل از بازدارندگی، بازاشتن اعراب از اقدام نظامی بود اما امروز تل‌آویو جنگ تمام عیار به عنوان بدترین نوع بازدارندگی را انتخاب کرده و به رغم فشار بی‌سابقه افکار عمومی جهانیان، جنگ تمام عیار به معنای حمله شدید، وسیع و همه جانبه زمینی، هوایی و دریایی را در پیش گرفته است. اعتقاد به اینکه زور، راه حل گره‌گشای مشکلات است و به کارگیری زور و خشونت تنها و بهترین راه حل همه مشکلات امنیتی اسرائیل است از اهداف کنونی این رژیم است.
در سال‌های اخیر اسرائیل به جای اتکا به تضمین‌های بیرونی همانند موافقت‌نامه‌های صلح و پیمان‌های دفاعی برای حفظ بقای خویش بر توان نظامی خود و کمک‌های گسترده؟ آمریکا اتکا کرده و برای مقابله با هر‌گونه ناامنی، خود را بیشتر مسلح و مجهز می‌کند. بی‌تردید « سرکوب و قاطعیت» از مهم‌ترین استراتژی‌های تضمین و بقای اسرائیل محسوب می‌شود.
اسرائیل از همان آغاز موجودیت نامشروع خود بر این باور بود که استفاده از استراتژی سرکوب در برابر هرگونه هجوم مخالف، نیروی نظامی محکمی خواهد ساخت تا پیوسته ترس و وحشت را در طرف مهاجم برانگیزد، اگر این حربه با شکست مواجه شود ناچار باید از « قاطعیت» استفاده کند و با ایجاد تهاجم آن را ضامن بقای اسرائیل می‌داند.