انتقاد معین از روند کند تشکیل جبهه دموکراسی

گروه سیاسی: «مصطفی معین» کاندیدای مورد حمایت جبهه مشارکت در نهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری، با حضور در جمع اعضای شورای جوانان این حزب، به توضیح در مورد وضعیت جبهه دموکراسی خواهی پرداخت و گفت: «‌من از روند طی شده برای جبهه دموکراسی ‌خواهی راضی‌ام و هم ناراضی.» معین گفت: مباحث نظری زمان زیادی برد در این مورد، بیش از همه من در معرض سئوال و مراجعه بودم و همیشه اولین سئوالی که از من می‌شود، در مورد تشکیل جبهه دموکراسی خواهی و حقوق بشر است و من نمی‌دانم چگونه مسئله طولانی شدن تشکیل جبهه را توجیه کنم.» وی با انتقاد از روند کند تشکیل جبهه گفت: «اگر به من باشد به جای دو هفته یک جلسه، هفته‌ای دو جلسه برگزار می‌کنم. منشور این جبهه باید سه ماهه آماده می‌شد نه یک سال. اما به هر حال امیدوارم که این منشور تا پایان تابستان اعلام و به نظرخواهی گذاشته شود.
باید نظرات و پیشنهادها تمام نخبگان و صاحب‌نظران را جمع کنیم و پس از آن در یک ضرب‌الاجل یک ماهه اساسنامه نهایی را اعلام کنیم.» وی در پاسخ به انتقادات مطرح شده در مورد عدم موضع‌گیری جبهه در مسائل جهانی گفت: «به نظر من چنین نهادی هم می‌تواند و هم باید در مورد مسائل جهانی موضع‌گیری و با نهادهای جهانی ارتباط داشته باشد. هنگامی یک نهاد می‌تواند در سطح ملی تاثیرگذار باشد که در سطح جهانی فعال باشد و بالعکس. اما در این مورد تنها نظر من ملاک نیست و باید به اجماع برسیم.» معین با انتقاد از برخی موضع‌گیری‌ها در مورد دموکراسی گفت: «برخی به صراحت در سخنرانی‌های خود دموکراسی و حقوق بشر را معادل کفر می‌دانند.
اما برداشت ما از دین این است که دموکراسی جزء مکتب ماست و حقوق بشر ریشه در فرهنگ و آئین ما دارد و این از افتخارات ماست که اولین عهدنامه حقوق بشر را ما 2500 سال پیش در کشورمان اعلام کردیم. کدام عقل ناقصی می‌گوید حقوق بشر یک دستاورد غربی است؟ این یک دستاورد بشری است که ما هم در آن سهم عمده‌ای را ایفا کرده‌ایم و با آن احساس بیگانگی نمی‌کنیم وی در پایان گفت: «باید مفاهیم حقوق بشر و دموکراسی مدام تکرار شوند تا در جامعه تاثیر بگذارند. تکرار این مفاهیم چه در جامعه چه در تصمیم‌گیری سیاستمداران موثر است
بررسی انتخابات نهم
البته جبهه دموکراسی خواهی تنها محور سخنرانی معین در این جلسه نبود. معین یک سال پس از شکست در انتخابات ریاست جمهوری به بیان سخنانی پرداخت که بیش از هر چیز به درد دلی با جوانان حامی‌اش شبیه بود. نامزد نهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری با اشاره به نتایج این انتخابات گفت: من به هیچ وجه معتقد نیستم که با معیارهای اصولی و استراتژیک در انتخابات شکست خوردیم، در این باره باید دید معیار شکست و پیروزی چیست؟ وی توضیح داد: «اگر با معیارهای ظاهری و کوتاه مدت نگاه کنیم شاید در انتخابات شکست خورده باشیم اما با معیارهای بلند مدت و با نگاه به اهدافمان و در مقیاس توانایی‌های بالفعل‌مان ما پیروز انتخابات بودیم.»
معین درباره دستاوردهای انتخابات تصریح کرد: «چه دستاوردی شیرین‌تر از اینکه من در سطح ایران دوستانی مانند شما دارم. ظرفیت‌های بالقوه‌ای از این نوع که در طول انتخابات فعلیت یافت، کم نیست» وی با اشاره به ابراز علاقه جوانان به فکر و راهی که در انتخابات مطرح شد، گفت: مگر می‌توان با موعظه و بخشنامه و پول خرج کردن و دادن شعرهای پوچ و تو‌خالی به چنین رابطه قلبی‌ای دست یافت. این دستاوردهای است که می‌توان بر روی آن سرمایه گذاری کرد.» معین با بیان این نکته که «شکست در انتخابات به ما تحمیل شد» خاطر نشان کرد: «چه در انتخابات ریاست جمهوری نهم و چه در انتخابات مجلس هفتم سازماندهی‌های خاص و دخالت‌هایی صورت گرفت که سرنوشت کشور را عوض کرد. اگر این نوع مداخله‌ها نبود امروز ایران در شرایطی قرار نداشت که این گونه در معرض خطر قرار بگیرد.» وی همچنین با اشاره به فعالیتی که انتخابات را تحریم کردند گفت: «البته آنهایی هم که انتخابات را با تحلیلی غلط تحریم کردند، به مردم و کشور بدهکار هستند، چرا که استفاده مثبت از حق ملت را وانهادند.»
معین با نقد شتابزده از برخوردهای صورت گرفته در جریان دور دوم انتخابات گفت: «در زمانی که نتیجه دور اول انتخابات اعلام شد، من اعتقاد نداشتم که تا بررسی قانونی و همه جانبه انتخابات باید در مرحله دوم شرکت کنیم. نظر من این بود که انتخابات دور اول مخدوش بوده است. ما باید اول تکلیف آن را روشن کنیم و سپس به سراغ مرحله بعد برویم. همان دلایلی که در مرحله اول آن نتایج را به بار آورد، در دور دوم و با شدت بیشتر به رغم احساس خطر و مشارکت اکثر فعالان و روشنفکران کشور نتیجه انتخابات را رقم زد.»
انتقاد از وضعیت دانشگاه‌ها
وزیر سابق علوم در صحبت‌های خود مسئله دانشگاه‌ها را نیز پیش کشیده و گفت: «امروز دانشگاه‌ها حتی در کشورهای پیشرفته تنها نقش آموزش و پژوهشی ندارند بلکه دارای جنبه‌های سیاسی، اجتماعی، فرهنگی حتی اقتصادی هستند و در این زمینه‌ها با بخش‌های تصمیم‌گیری و اجرایی کشورها ممزوج شده‌اند.» وی در مورد دانشگاه‌های کشور گفت: «متاسفانه در کشور ما هنوز میان دانشگاه‌ها و نهادهای دیگر مرزبندی‌هایی وجود دارد. تلاش ما در وزارت علوم از بین بردن این مرزبندی‌ها بود که متاسفانه با موانعی روبه‌رو شدیم و نتوانستیم به تمامی اهداف خود برسیم.» معین گفت: یکی از مواردی که برای رسیدن به آن تلاش بسیار کردیم مسئله استقلال دانشگاه‌ها بود دانشگاه باید خود قدرت و اختیار اداره خود را داشته باشد، نه اینکه با دخالت‌های قیم‌مآبانه از بالا مورد سوء‌استفاده قرار گیرد.» وزیر مستعفی علوم در دولت هشتم گفت:«نکته بسیار مهم در مورد دانشگاه‌ها آزادی عمل است. فضای علمی دانشگاه باید مطمئن‌ترین فضا برای تولید علم باشد. استاد دانشگاه باید با امنیت شغلی و فکری کامل بتواند به تولید علم بپردازد که در حال حاضر این شرایط فراهم نیست.» معین افزود: «باز‌نشستگی اساتید، به کارگیری اساتیدی که وابستگی آنها به جریانات و نهادهای خاص مطرح است، به کارگیری گزینش بر اساس تحقیقات و نیز پذیرش مشروط دانشجو در مقاطع فوق لیسانس و دکترا که ما تمامی آنها را ملغی کرده بودیم امروز دوباره رواج یافته است.»
این عضو سابق شورای عالی انقلاب فرهنگی گفت: «از همان آغاز که بحث وحدت حوزه و دانشگاه مطرح شد، بینش‌هایی وجود داشت که دانشگاه را نوعی معضل و نهادی ضد‌دین می‌دانست و خواهان ایجاد نوعی قیومیت در آن بود که در حال حاضر فرصت اجرای این بینش مهیا شده است.» معین بر حفظ حرمت استادان و دانشجویان و اختیارات هیات امنای دانشگاه‌ها تاکید کرد و گفت: هیات‌های امنا پس از انقلاب وظایف و اختیارات قانونی جدید به دست آوردند. در دوره اول مسئولیتم در وزارت فرهنگ و آموزش عالی سابق در سال‌های 69 و 70 فعالیت این هیات‌ها در جهت خودگردانی دانشگاه‌ها و مراکز تحقیقاتی آغاز شد.
وی از اینکه «در حال حاضر اختیارات هیات‌های امنا به عنوان مهمترین رکن اداره دانشگاه‌ها در حال کاهش است و نوعی تمرکز‌گرایی مجدد در امور اداری و آموزشی در وزارت علوم، تحقیقات و فناوری مشاهده می‌شود» اظهار تاسف کرد. وی افزود: «اینکه پیشنهاد می‌شود فرصت‌های مطالعاتی استادان در حوزه‌های دینی باشد و با کلاس‌های پرورشی برای آنها گذاشته می‌شود» نشان دهنده بازگشت به عقب است، به این ترتیب آینده دانشگاه‌ها در معرض مخاطره است.» معین اظهار کرد: دانشجویان، استادان، متفکران و همه نسبت به کشورمان مسئول هستند و باید با نقد کارشناسانه، مسائل را رصد و انتقادات خود را بیان کنند.
خواسته‌های جوانان مشارکت از معین
گفتنی است در ابتدای این جلسه، شاخه جوانان جبهه مشارکت برای آماده شدن منشور جبهه دموکراسی و حقوق بشر از مصطفی معین موسس این جبهه دموکراسی و حقوق بشر تقدیر کرد. در این جلسه «رضا شریفی» رئیس شاخه جوانان جبهه مشارکت خطاب به معین گفت: «یک سال از انتخابات ریاست جمهوری گذشته و به نظر می‌رسد شما به وعده‌های اصلی‌ای که در انتخابات داده بودید یعنی پیگیری جبهه دموکراسی و حقوق بشر صادقانه جامه عمل پوشاندید و شاید تنها کاندیدایی باشید که به رغم اینکه در انتخابات پیروز نشد اما به وعده‌های خود عمل کرد. دیگران شعارهایی دادند که هنوز هیچ کدام عملی نشده است. ولی شما شعارهای خود را پیگیری کردید و امروز هم منشور نهایی شده و هم اساسنامه‌اش در شرف نهایی شدن است. لذا وظیفه ما بود که از این بابت از شما تشکر کنیم.»
وی با اشاره به اتفاقات فضای جامعه طی یک سال گذشته به خصوص در حوزه دانشگاه‌ها و تغییراتی که در این حوزه، از جمله بحث بازنشسته کردن اساتید و سیستم گزینش آنها ابراز نگرانی کرد. شریفی افزود: «شاید انتظار این بود که مجموعه اصلاح‌طلبان پیش‌رو که بخش عمده فعالیت‌شان در دانشگاه است واکنش جدی‌تری را صورت بدهند که شاید تا کنون مشاهده نشده است. به هر حال بلایی که بر سر دانشگاه‌ها می‌آورند به مراتب بدتر از بلایی است که بر سر اقتصاد می‌آورند و البته در حوزه اقتصادی کارشناسان اعتراض کرده‌اند اما در حوزه دانشگاه‌ها به نظر می‌رسد سکوتی معنا‌دار است. از مجموعه دوستان فعال در انتخابات گذشته همواره انتظار این بوده است که حداقل در حوزه دانشگاه‌ها نسبت به اتفاقی که رخ می‌دهد واکنش نشان دهند.»
رئیس شاخه جوانان جبهه مشارکت همچنین در‌باره تشکیل جبهه دموکراسی و حقوق بشر خطاب به معین ادامه داد: «بد نبود این جبهه که مجموعه‌ای از اصلاح‌طلبان ‌پیشرو در آن فعالیت می‌کنند، درباره مباحثی از جمله ناامنی‌های سیستان – که بخش عمده‌ای از چهار میلیون رایی که به شما (دکتر معین) داده شد از همان منطقه بود - موضع‌گیری کند، آنها از شما انتظار داشتند که به عنوان فردی که مورد اطمینان مردمان آن منطقه هستید جدی‌تر برخورد می‌کردید.»
وی همچنین درباره اتفاقات فلسطین و لبنان گفت: «شاید جبهه دموکراسی خواهی و حقوق بشر بتواند به عنوان یک نهاد ملی که پشتوانه‌اش نخبگان غیر وابسته به حاکمیت هستند عمل کنند. چرا که به هر حال بحث فلسطین یک بحث کاملاً انسانی و انتظار این است که در مورد مسائلی که در نزدیکی ما اتفاق می‌افتد موضع‌گیری شود.»