خط امام خمینی(ره) مهندسی حکومت دینی (بخش دوم‌)

3- یکی د‌یگر از شاخصه‌های خط امام خمینی (ره) پاسداشت ساحت جمهوری است. هر اجتماعی برای زنده بودن نیاز به مشارکت اعضای خود دارد، در واقع مشارکت پویایی و هویت یک جامعه است، هر گروه فعال از اعضایی تشکیل شده است که د‌ر واقع همان مشارکت‌کنندگان هستند و به واسطه موضوع انگیزه و هدفی در فعالیت‌های اجتماعی مشارکت می‌کنند. در نظام معرفتی امام خمینی(ره) تعریف جدیدی از جمهوریت و اساسا مفهوم حاکم و فرمانبردار ارائه شده که متکی بر مبانی اندیشه سیاسی اسلام است. امام بزرگوارمان در دیدار با برخی از مسئولین وقت اینگونه می‌فرمایند: «‌دولت، استانداران و و فرماندارها در هر جایی که هستند باید به مردم خدمت کند. وقتی ما خدمتگزار ملت شدیم، ملت هم پشتیبان ما خواهد شد و در این صورت است که طمع خارجیها قطع خواهد شد، چرا که همیشه اجانب بنایشان بر این است که از داخل، کارها را خراب کنند و اتحاد مردم را از بین ببرند، اختلاف ایجاد کنند و بعد به ایادی داخلی‌شان دستور دهند تا مقاصد پلید آنها را پیاده نمایند... عمده این است که ما به اسلام خدمت کنیم. خدمت به ملت، خدمت به اسلام است‌. خدمت به دولت، خدمت به اسلام است. و امروز هر خدمتی که مردم به آن احتیاج داشته باشند، خدمت به اسلام است. وقتی قرار گذاشتیم که به اسلام خدمت کنیم، خدای تبارک و تعالی هم ما را تنها نمی‌گذارد و نمی‌گذارد گرفتار شویم. برای اینکه گرفتاری از خود انسان است، از خارج نیست... [1] در این تعریف پاسداری از جمهوریت فلسفه جدیدی برای مدیریت نظام است‌. جمهوری اسلامی‌اسلام است که نوع بدیعی از یک پارادایم و الگوی حکومتی را در عصر حاضر به نمایش گذاشته است. در لیبرال دموکراسی اکثر اوقات نقش مردم در برنامه‌ریزی‌ها و سیاست‌گذاری‌های عمومی‌در حاشیه قرار می‌گیرد. از طرفی مردم در مسائل کشور شریک هستند نه اینکه تنها بخشی از منتفذان و نخبگان سیاسی ذی مدخل در برنامه‌ریزی‌ها و سیاست‌گذاری‌های کشور باشند. اگر در جوامع به اصطلاح دموکراتیک از مردم تعبیر به توده می‌شود که در نظام مردمسلار دینی مردم ولی نعمتان مسئولان هستند و حاکمان می‌باید خدمتگزاران مردم باشند. در واقع در مشارکت عمومی‌دو عنصر مشارکت یعنی مشارکت کننده و موضوع مشارکت هر دو جایگاه ویژه‌ خود را دارند و مردم به عنوان مشارکت‌کنندگان، ولی‌نعمتان موضوع مشارکت یعنی حکومت دینی هستند و دو عنصر مشروعیت و مقبولیت‌ هم پای هم باعث پویایی و زندگی مردمسلاری دینی می‌باشند. در نظام اسلامی‌بین حاکم و مردم فاصله‌ای نیست و به تعبیر رهبر معظم انقلاب ولایت، اقتدار همراه با برادری و رفاقت است. در این مهندسی سیاسی تفاخر و تبختر حاکمان بی معنا است و به اسم تئوکراسی نمی‌توان مانع مشارکت مردم شد. الگوی نظام ولایی در ایران طی 30 سال گذشته نشان داده است که مشارکت سیاسی به معنای اتم و اکمل کلمه تنها در یک نظام دینی ممکن است.
4- نوآوری متکی بر مبانی اسلام یکی دیگر از ویژگی‌های خط امام خمینی(ره) است. به تعبیر مقام معظم رهبری "انقلاب اسلامی ‌به رهبری امام خمینی‌(ره) یک نوآوری بود. این نوآوری‌ همواره در حرکت امام بزرگوار و روش‌های ایشان نیز مشهود بود که استفاده از عبارت جمهوری اسلامی ‌به جای جمهوری دموکراتیک و همچنین به کارگیری کلمه ولایت به جای حکومت و سلطنت از جمله این نوآوری‌ها برای مشخص کردن مرزهای نظام جمهوری اسلامی‌بود‌» (2)
مردمسالاری دینی یک نوآوری سیاسی است. این نوآوری به منظور پررنگ شدن مرزهای عقیدتی و سیاسی نظام جمهوری اسلامی‌ با سایر حکومت‌ها صورت گرفت. مهندسی حکومت دینی در ایران نقطه عزیمت یک تلقی جدید از حاکم در افکار عمومی ‌است. امام خمینی‌(ره) با انتقاد از کسانی که اسلام را مخالف نوآوری و پیشرفت می‌دانند، می‌فرمایند: "اسلامی ‌که بیشترین تاکید خود را بر اندیشه و فکر قرار داده است‌، و انسان را به بازداری از همه خرافات و اسارت قدرتهای ارتجاعی و ضد‌‌ انسانی دعوت می‌کند، چگونه ممکن است با تمدن و پیشرفت و نوآوری‌های مفید بشر - که حاصل تجربه‌های اوست - سازگار نباشد؟"
مضاف بر اینکه فرهنگ ناب شیعی با گشایش باب اجتهاد پیوندهای وسیعی با نوآوری‌ در چهارچوب اسلام دارد که امکان حل مشکلات و مسائل مستحدثه را به بهترین شکل ممکن فراهم می‌‌کند.