رئیس‌جمهور آینده آمریکا کیست؟

عباس اصلانی
بارک اوباما و جان مک‌کین‌، نامزدهای حزب دمکرات و جمهوریخواه در رقابت‌های انتخابات ریاست جمهوری آمریکا شاید چند روز بیشتر فرصت برای آغاز دوئلی طاقت‌فرسا در دور نهایی انتخابات عمومی‌کاخ سفید نداشته باشند. اکنون نمی‌توان هیچ کدام از دو نامزد فوق را برنده احتمالی کرسی دفتر بیضی‌ شکل ریاست جمهوری در کاخ سفید دانست‌. هرکدام از آنها نقاط ضعف و قوتی را دارند.
مک‌کین درست است که نسبت به یک نامزد معمول در حزب‌ جمهوریخواه وضعیت مناسب‌تری را دارد، اما به نظر می‌رسد نزد افکار عمومی‌امریکا کمی‌بیش از حد مسن جلوه نماید. از طرف دیگر اوباما شاید از حمایت مالی مطلوبی برای رقابت با رقیب کارآزموده خود برخوردار است، اما مساله‌ای که نظر همگان را به خود جلب می‌کند تجربه کم و جوان بودن اوست‌، در این میان پاسخ صحیحی به 5 سوال مهم و کلیدی می‌تواند رئیس ‌جمهور آینده در ایالات متحده را به ما معرفی کند.
سوال اول اینکه، واکنش قشر سالخورده در آمریکا نسبت به مک‌کین چگونه خواهد بود؟ مادامی‌که طی هفته اخیر مساله نژادی باعث بروز برخی شکاف‌ها در درون حزب دموکرات شده تفاوت و فاصله نسلی نیز به عاملی برای تقسیم رای‌دهندگان به رئیس جمهور آینده امریکا تبدیل شده است.
در همین زمینه‌ هیلاری کلینتون اولین نامزد زن حزب دمکرات که تا این مرحله از رقابت‌‌های انتخابات مقدماتی در آمریکا به پیش آمده توانسته است اکثریت حمایت قشر مسن از جامعه آمریکا را به خود اختصاص دهد، این در حالی است که اوباما جای پای محکمی‌را برای خود در میان جوانان آمریکایی باز کرده است. با این حال اگر مک‌کین بتواند از این فرصت به دست آمده به نفع خود بهره‌برداری کند، گام بلندی را در رقابت با سناتور سیاهپوست ایالات ایلینویز برداشته است‌، چون قسمت عمده‌ای از رای دهندگان انتخابات عمومی‌در امریکا را افراد دارای سن و سال بالا تشکیل می‌دهند. اما در این مجال آزمونی مهم برای مک کین مطرح می‌شود آن اینکه و‌ی بتواند خود را به عنوان رئیس جمهوری توانمند برای برآورده کردن نیازهای قشر سالخورده معرفی کند یا اینکه به واسطه برخورداری از سن بسیار بالا آنها را در این زمینه دچار تردید کند. در صورت وقوع فرضیه اول مک‌کین اوج گرفته و با فرضیه دوم غرق خواهد شد. حال مهم‌ترین ماموریت مک‌کین باید این باشد که مردم امریکا او را بیش از حد مسن تلقی نکنند. در این زمینه روبرتا، مادر‌96 ساله مک‌کین می‌تواند به او کمک شایانی کند. روبرتا با وجود سن بالای خود ثابت کرده است که فردی سرزنده، شوخ و بشاش است. وی با شرایط روحی خود می‌تواند به مردم آمریکا این ایده را تلقین کند که پسرش، که ژنهای او را به ارث برده است، می‌تواند به مدت‌40 یا 50 سال دیگر در مناصب حساس و رده بالای دولتی فعالیت کند.
سوال دومی‌که در زمینه تعیین رئیس جمهور سال‌های آتی امریکا مطرح می‌شود این است که آیا نقش قشر جوان جامعه در این انتخابات احیا خواهد شد؟ در سوی دیگر ایده تفاوت نسلی گفته می‌شود که هر نامزدی که برای پیروزی در انتخابات بر آرای جوانان تکیه کند، بازنده خواهد بود و این بدین خاطر است که جوانان به رغم شور و هیجانی که از خود نشان می‌دهند، از میزان مشارکت کمتری در مقایسه قشر سالخورده در رای‌گیری و انتخابات برخوردار هستند. اوباما به شدت امیدوار است که بتواند آرای این دسته از مردم آمریکا را برای خود زنده کند. قشر جوان می‌تواند کمک‌ قابل ملاحظه‌ای را به اوباما به ویژه در ایالات‌هایی که برای او بحرانی هستند ارایه کند. اما او برای کشاندن جوانان به پای صندوق‌های رای در نوامبر آینده نیازمند عملیات حساب شده‌ای برای احیای آرای این بخش خواهد بود. از آنجایی که نامزد سیاهپوست حزب دمکرات پیروزی خود را در بسیاری از ایالات‌های مهم در مرحله انتخابات مقدماتی مرهون قشر جوان است، هنوز کمی‌زود است که ستاد انتخاباتی وی جوانان را به عنوان مکمل و نه پایه و اساس پیروزی در انتخابات عنوان کند. حال اگر اوباما نتواند دمکرات‌های طرفدار رونالد ریگان، رئیس جمهوری پیشین امریکا را به حمایت خود متقاعد کند، جلب آرای جوانان امریکایی نیز برای او بسیار سخت و دشوار به نظر خواهد رسید. مساله سوم اینکه جان مک کین چگونه عملکردی را در همایش‌ها و مناظرات خواهد داشت؟ از آنجایی که همایش‌های سیاسی و برخی مناظرات از سال‌1964 به بعد از طریق تلویزیون پخش شد، هر نامزدی به طور میانگین توانسته است جهش ‌1/6 درصدی را در میزان حمایت‌ها داشته باشد. بررسی‌های موسسه نظر سنجی گالوپ نیز بر این نظریه صحه می‌گذارد‌. اما کارشناسان معتقدند که این جهش‌ها تضمینی نیستند.
جان کری‌ در سال 2004 با استفاده از حضور در مقابل دوربین‌های تلویزیونی فقط توانست پیشرفت ناچیزی را در زمینه جلب آرای عمومی ‌داشته باشد، این در حالی است که بیل کلینتون در سال ‌1992 توانست با اتکا بر اهرم جعبه جادویی تلویزیونی جهشی 16 درصدی را برای خود رقم زند، امسال هم این رقم‌ها می‌تواند دوباره تکرار شوند. اوباما که توانایی خوبی را در زمینه سخنرانی‌های داغ و آتشین دارد می‌تواند بهره بسیاری را از این فاکتور عاید خود کند. اما مک کین ثابت کرده است که استعداد چندانی را در ارایه سخنرانی‌های مهیج ندارد و فقط سخنرانی‌های از قبل آماده شده از روی کاغذ روخوانی می‌کند و به نظر می‌رسد که او بهره کمتری را نسبت به اوباما در این زمینه از آن خود کند.
چهارمین سوال مطرح در این نوشتار این است که آیا اوباما قادر خواهد بود وجهه طلایی و ماورایی را که برای خود برجای گذاشته است حفظ کند؟ اوباما خود را چهره‌ای ماورای حزب و نسل خاصی معرفی کرده است. اما کلینتون نیز در این حین شعارها و اظهارات ستاد انتخاباتی اوباما را به سخره گرفته و از آن به عنوان وحی الهی یاد کرده است. تحلیلگران بر این باورند که موضعی را که اکنون اوباما اتخاذ کرده است، موضعی حساس و بسیار خطرناک است. آنها معتقدند که اگر هر کس بنا و پایه را بلند بچیند، سقوط و شکست او سخت‌تر خواهد بود، اما د‌ر این میان اگر اوباما بتواند به همین ترتیب چهره آرمانگرای اهل عمل خود را حفظ کند، به گزینه‌ای غیر قابل دسترسی برای مک کین تبدیل خواهد شد، در غیر این صورت شکست سنگینی را متحمل می‌شود. به عبارتی اوباما باید تلاش کند تا این ایده به مردم آمریکا تلقین نشود که او هم همانند سایر سیاستمداران فردی عادی و فقط اهل شعار است.
آخرین و پنجمین سوالی که می‌توان با پاسخ صحیح به آن رییس‌جمهور آینده ایالات متحده را مشخص کرد این است که چه کسی برنده رقابت زمانبندی درست خواهد بود؟ اگر روند انتخابات مقدماتی در حزب جمهوریخواه به گونه‌ای که پیش‌‌ آمده نبود نامزدی اوباما در این حزب در هاله‌ای از ابهام قرار می‌گرفت. و اگر رودی جولیانی در آن مقطع زمانی از دور رقابت‌ها کنار نمی‌کشید شاید الان معلوم نبود که مک کین نامزد رسمی‌حزب جمهوریخواه شود. به عبارتی دیگر وقوع اتفاقات در زمانبندی مناسب به مک کین اجازه داد تا با پیشرفت‌های چشمگیر خود اکنون نامزد رسمی‌حزبش در دور نهایی انتخابات ریاست جمهوری باشد.
اگر جان ادوارد نیز از دور رقابت‌ها کنار نمی‌کشید، معلوم نبود که اوباما تا این حد از کلینتون پیشی بگیرد. از طرفی، اگر اوباما صعود چشمگیر خود را از زمان پیروزی در ایالات آیوا رقم نزده بود‌، مشخص نبود که الان در جایگاه کنونی‌اش قرار داشته باشد. در کل، وقوع اتفاقات مطلوب در زمان مناسب به هر یک از نامزدها کمک خواهد کرد تا نسبت به رقیب خود جهشی قابل ملاحظه داشته باشد‌. هر چند که هر دو نامزد سابقه درخشانی از رقابت خود در دور مقاماتی بر جای گذاشته‌اند، احتمال اشتباه و وقوع اتفاقی ناخوشایند از سوی هر دو نامزد در ادامه رقابت‌ها به دور از انتظار نخواهد بود.