طرح سرى آمریکا براى ماندن در عراق

مترجم: جمشید سلمانیان
روزنامه گاردین به پیش نویس توافقى سرى میان دولتهاى واشنگتن و بغداد درباره آینده نیروهاى آمریکایى در عراق دست یافته است که نشان مى دهد ایالات متحده در حال تدارک زمینه حضور نظامى نامحدود در آن کشور است.
پیش نویس این توافق استراتژیک میان دولتهاى مزبور که مورخ هفتم ماه میلادى گذشته است ممهور به مهرهاى “سری” و “حساس” بوده و هدف از تدوین آن جایگزینى با فرمان سازمان ملل در باره حضور نظامى خارجى در عراق است. این توافقنامه به ایالات متحده اجازه مى دهد بى هیچ محدودیتى “در عراق عملیات نظامى صورت داده و در صورت لزوم به لحاظ امنیتى افراد را دستگیر و زندانى کند.”
در توافقنامه مذکور این اختیار، “موقتی” توصیف گردیده و آمده است ایالات متحده “قصد ندارد در عراق پایگاههاى نظامى ثابت و حضور نظامى دائمى داشته باشد”. اما نبود محدودیت زمانى و یا منعى براى نیروهاى آمریکایى و یا دیگر نیروهاى ائتلافى - از جمله نیروهاى انگلیسى - براى حضور و انجام عملیات در عراق بدان معنا است که این توافق احتمالا با مخالفت شدیدى در عراق و ایالات متحده روبرو خواهد شد.
منتقدان عراقى خاطر نشان مى سازند از آنجا که این توافقنامه هیچ محدودیتى بر تعداد نیروهاى نظامى آمریکا در عراق، سلاحهایى که آنها مى توانند به کار گیرند، وضعیت حقوقى آنها و یا اختیاراتى که براى رفتار با شهروندان عراقى دارند، ذکر نشده، توافق مزبور با توافقات امنیتى بلند مدت ایالات متحده با کشورهاى دیگر تفاوت فاحش دارد.
در پى زد و خوردهاى اخیر میان قواى دولتى عراق و نیروهاى مقتدى صدر در بصره، و تهدیدات دولت عراق مبنى بر ممانعت از شرکت حامیان وى در انتخابات محلى پائیز آینده، احتمال داده مى شود طرفداران صدر و احزاب سنى مخالف اشغال عراق در پارلمان این کشور شدیدا به مخالفت با این توافق برخیزند که آمریکا خواستار نهایى شدن آن تا پایان ماه ژوئیه است. حکم محوله از جانب سازمان ملل به نیروهاى بیگانه براى حضور در عراق با پایان سال میلادى جارى منقضى مى گردد.
یک منبع سیاسى معتبر از طیف اهل تسنن اعلام کرد:”در بغداد احساس مى شود که با تصویب این توافقنامه به صورت کنونى آن مخالفت خواهد شد، بخصوص بعد از رویدادهاى یکى دو هفته اخیر دولت عراق کم و بیش از این توافق رضایت دارد اما پارلمان بحث دیگرى است.”
همچنین ممکن است توافق مذکور در واشنگتن هم جنجال به پا کند. هیلارى کلینتون کاندیداى انتخابات ریاست جمهورى آمریکا از حزب دموکرات از تدوین این توافقنامه انتقاد کرده و دولت آمریکا را متهم ساخته که مى خواهد با ملزم ساختن ایالات متحده به حفاظت از نیروهاى نظامى خود در عراق دستان رئیس جمهور بعدى آمریکا را ببندد.
از سوى دیگر رابرت گیتس، وزیر دفاع ایالات متحده در ماه فوریه مدعى شد توافق مورد نظر با دولت عراق شبیه دهها پیمان آمریکا با دیگر کشورها بر سر وضعیت نیروهاى نظامى ایالات متحده مستقر در آن کشورها بوده و واشنگتن را ملزم به دفاع از عراق نخواهد کرد. اما اعضاى دموکرات کنگره آمریکا - از جمله سناتور “ادوارد کندی” که از اعضاى بلند پایه کمیته نیروهاى مسلح کنگره مى باشد - گفته اند این توافق بسیار فراتر از توافقات مشابه آمریکا با دیگر کشورها بوده و پیمانى است که بر اساس قانون اساسى آمریکا باید توسط مجلس سناى این کشور تصویب شود.
مقامات رسمى دولت آمریکا تصدیق کرده اند که اگر قرار باشد این توافقنامه شامل تضمینهاى امنیتى به عراق باشد، باید به تصویب کنگره برسد. اما در پیش نویس توافقى که به خارج درز پیدا کرده فقط ذکر شده که به نفع عراق و آمریکا است که حق حاکمیت، تمامیت ارضى و استقلال سیاسى عراق حفظ شود و اینکه از تهدیدات خارجى علیه عراق جلوگیرى گردد. بر همین اساس، قرار است هر گاه تمامیت ارضى و یا استقلال سیاسى عراق مورد تهدید قرار گرفت واشنگتن و بغداد با هم مشورت کنند.
نکته قابل توجه اینجا است که با وجود تنش میان ایالات متحده و ایران و روابط نزدیک تهران با احزاب شیعى دولت عراق ، در پیش نویس توافق مذکور تصریح گردیده که “ایالات متحده به دنبال استفاده از خاک عراق به عنوان سکوى آغاز عملیات تهاجمى علیه دیگر کشورها نیست.”
گفتنى است ژنرال “دیوید پترائوس” فرمانده نظامیان آمریکایى مستقر در عراق ماه قبل به هنگام ارائه گزارش به مجلس سنا در باره استراتژى افزایش تعداد نیروهاى نظامى در عراق در محل کنگره آن کشور به انحاى مختلف مورد سوال کاندیدهاى ریاست جمهورى ایالات متحده قرار گرفت. ارتش آمریکا سال میلادى گذشته بر اساس آن طرح تعداد نیروهاى خود مستقر در عراق را تا 30 هزار نفر افزایش داد.
هم کلینتون و هم رقیب دموکرات وى “باراک اوباما” متعهد شده اند در صورت پیروزى در انتخابات ریاست جمهورى خروج نیروهاى نظامى آمریکا از عراق را آغاز کنند اما سناتور “جان مک کین” کاندیداى ریاست جمهورى از حزب جمهوریخواه وعده داده آنقدر نیروهاى آمریکایى را در عراق نگهدارد تا خطر در آن کشور از بین برود.