آسیب‌شناسی حضور فصلی احزاب

گروه سیاسی: احزاب به عنوان عینی‌ترین نمود فعالیت سیاسی در هر ساختار حکومتی و دولتی موضوعی است که محمد عطریانفر و امیر محبیان دو فعال سیاسی اصلاح‌طلب و محافظه‌کار آن را مورد تحلیل قرار داده‌اند. عطریانفر عضو ارشد حزب کارگزاران مایل است به چرایی دلایل حضور فصلی احزاب در عرصه سیاسی کشور آن هم کمی ‌قبل از برگزاری انتخابات بپردازد ولی امیر محبیان ترجیح می‌دهد ضمن توجه به جایگاه احزاب در ساختار نظام سیاسی ایران نقدی درون جناحی را هم بر اصولگرایان وارد کند.
دو فعال سیاسی یادشده طی گفت‌وگوهای جداگانه با خبرگزاری ایسنا به تشریح دیدگاه‌های خود پرداختند. از نظر عطریانفر به رغم علاقه گروه‌های سیاسی در ایران به مشارکت اجتماعی، اکثریت قریب به اتفاق احزاب ایران گرفتار نوعی فعالیت و نشاط سیاسی فصلی هستند که این به عنوان یک آسیب و نقد می‌تواند مورد بررسی قرار گیرد. وی با بیان اینکه «از احزاب و گروه‌های سیاسی این توقع می‌رود که فعالیت‌ها و نشاط سیاسی شان را مستمراً در طول حیات سیاسی شان حفظ کنند» در عین حال خاطرنشان کرد: با توجه به شناخت این آسیب بین احزاب ایران این حضور فصلی را باید ارزشگذاری کرد و تاثیر آن را در افزایش سطح مشارکت ملی مورد بررسی قرار داد.
این عضو شورای مرکزی حزب کارگزاران سازندگی در عین حال با بیان اینکه احزاب و گروه‌های سیاسی در انتخابات 24 آذر دیر از خود واکنش نشان دادند، تصریح کرد: در میان این رقابت‌های انتخاباتی در دو حوزه جبهه اصولگرا و اصلاح‌طلب با مدتی تاخیر حضور گروه‌های مختلفی را در عرصه شاهد بودیم و البته مشاهده کردیم که جریان اصلاح‌طلب به دلیل اینکه به سرعت توانست وحدت و همگرایی در احزاب زیرمجموعه خود ایجاد کند، حضور موثری در عرصه رقابت‌ها داشت.
این عضو شورای مرکزی حزب کارگزاران سازندگی با اشاره به فعالیت جریانی با عنوان رایحه خوش خدمت در انتخابات اخیر گفت: رایحه خوش خدمت اساساً یک جریان کاذب و غیرحزبی بود که صرفاً با ادعای پشتوانه حمایت از دولت به صحنه آمد و قصد داشت از این قضیه به نفع خود بهره‌برداری کند و هرچند که تلاش‌های بسیاری در این زمینه کرد اما نتیجه انتخابات تاثیر این جریان و پشتوانه آن را برای همگان مشخص کرد.
جریان رایحه خوش خدمت تنها توانست دو نفر را البته با اما و اگرهای بسیار به شورای شهر تهران بفرستد که رشد و افزایش رای اولین فرد آنها محل بحث بسیار است اما در کل این جریان کاذب، حزب و گروه سیاسی محسوب نمی‌شود، بلکه تنها قصد داشت از نفوذی پوپولیستی به نفع خود استفاده کند که این خلاف قانون و دستورات رسمی ‌بود.
این فعال سیاسی درباره تاثیر نتیجه انتخابات در روند فعالیت گروه‌های سیاسی به ویژه گروه‌های اصولگرا خاطرنشان کرد: جریان اصولگرا به دلیل قرار داشتن در موضع قدرت، دچار نوعی غرور کاذب انتخاباتی شده بودند و به خاطر موقعیت دولت تصور می‌کردند که می‌توانند در انتخابات 24 آذر پیروزی را به نفع خود رقم بزنند که البته این غرور باعث شکست آنها شد.
محبیان: ساختار اصولگرایان دموکراتیک شود
امیر محبیان عضو موسس حزب نواندیشان ایران اسلامی ‌و تحلیل گر مسائل سیاسی هم در این گفت‌وگو درباره برخی مباحث مطرح شده مبنی بر لزوم مرزبندی محافظه‌کاران و اصولگرایان اظهار داشت: اینکه اصولگرایی را به گونه‌یی تعریف و محدود کنیم که تنها یک گروه را دربر بگیرد و بخش‌هایی از ارزش‌گرایان را که تاکنون بار اصولگرایی را بر دوش کشیده‌اند، کنار بگذارد، به نظر من تحلیل درستی نیست.
این روزنامه‌نگار ادامه داد: به نظر من در دریای مواج سیاست ایران، نباید به جای ساخت قایقی فراگیر که همه را در بر می‌گیرد، به ساختن قایقی کوچک بسنده کرد که تنها خودمان را در بر بگیرد، به نحوی که بخواهیم فرماندهی آن را برعهده بگیریم. مطمئناً هوشمندی سیاسی در این نیست که گروه اندکی را هدایت کنیم، هوشمندی در آن است که بتوانیم ارزش‌هایی را پدید آوریم که جمع کثیری از مردم را در بر بگیرد.
این تحلیل‌گر مسائل سیاسی با اعتقاد به اینکه انتخابات 24 آذر بر روی آرایش گروه‌های سیاسی تاثیر گذاشته اظهار داشت: از سوم تیر یعنی انتخابات ریاست جمهوری معضلات و مشکلاتی در حوزه موسوم به جریان اصولگرا به وجود آمد: به گونه‌یی که این جریان نتوانست اختلافات را بین گروه‌های خود جمع‌بندی کند و به کاندیدای واحد برسد که نتیجه آن این شد که در این عرصه فردی برگزیده شد که گرچه جزء جریان اصولگراست، ولی منتخب گروه‌های اصولگرا محسوب نمی‌شود: در واقع شورای هماهنگی نتوانست وحدتی بین کاندیدا‌ها و گروه‌های اصولگرا به وجود آورد و این خود نشان‌دهنده این بود که مشکلاتی درون این جریان از لحاظ ساختاری و مبانی وجود دارد که عملاً در جریان انتخابات 24 آذر، خود را به صورت تعدد لیست‌ها نشان داد و به عبارت دیگر به یک معضل و این معضل به تدریج به نوعی بحران در رسیدن به یک لیست واحد تبدیل شد. اکنون نیز شاهد این ماجرا هستیم که برخی از گروه‌ها و جریان‌ها در داخل این اردوگاه از استقلال دم می‌زنند و به گونه‌یی سعی می‌کنند مستقل شوند که البته این امر اشتباه یا غلط نیست، اما باید توجه داشت نباید به صرف نفع دیگران چنین کاری را انجام داد.
وی در پاسخ به این پرسش که با توجه به این مباحث به نظر می‌رسد جریان اصولگرا باید در انتخابات مجلس هشتم با یک استراتژی جدید وارد شود، گفت: معتقدم باید یک بازنگری جدی و تجدید نظر ریشه‌یی در زمینه استراتژی، تاکتیک و مفاهیمی‌ که این جریان به آن اعتقاد دارد، داشت.
محبیان گفت: اگر چنین شود، جریان اصولگرا یا ارزش گرا می‌تواند در صحنه سیاسی ایران، نقش موثرتری داشته باشد: گرچه اکنون نیز نقش موثری دارد ولی در حال حاضر مشخص نیست بر چه مبانی استوار است و اختلافات درونی و مسائل مربوط به خود را با چه مکانیسمی‌ می‌تواند حل کند.
وی در ادامه با اشاره به ضرورت نهادینه شدن فعالیت احزاب در کشور اظهار داشت: ما باید یاد بگیریم در شرایط فعلی، کنترل وضعیت بدون احزاب امکان‌پذیر نیست: به گونه‌یی که ایجاد و گسترش فرهنگ ضدحزبی به نوعی باعث گسترش فرهنگ پوپولیستی می‌شود که گرچه ممکن است در کوتاه‌مدت منافعی داشته باشد اما در درازمدت امر حکومت‌مداری را بسیار دشوار می‌کند و هیچ کس به درستی در نمی‌یابد در اعماق ذهن و دل مردم چه می‌گذرد. وی تاکید کرد: من معتقدم حرکت‌هایی که در جهت نفی گرایش‌های حزبی صورت می‌گیرد به نفع جامعه نیست.