بنیامین نتانیاهو، رهبر حزب اپوزیسیون اسرائیل عاقبت با گذشت 2 هفته از تهاجم جنگندههای رژیم صهیونیستی به سوریه برای اولین بار اقدام ارتش اسرائیل علیه سوریها را تایید کرد.
نتانیاهو دوشنبه هفته گذشته تصریح کرد قبل از این عملیات توسط ایهود اولمرت، نخستوزیر در جریان آن قرار گرفته بود و از حمایت خود از این عملیات خبر داد. این در حالی است که رسانههای اسرائیلی به شکلی هماهنگ در قبال آنچه شب ششم سپتامبر به وقوع پیوست، سکوت پیشه ساختهاند.
روز ششم سپتامبر وقتی دمشق ادعا کرد قلمرو هوایی این کشور در استان شمالی رقه نقض شده و پدافند هوایی سوریه جنگنده بمبافکنهای اسرائیل را ناچار به خروج از حریم این کشور پس از رها کردن تانکهای سوخت اضافی و بمبهای خود در صحرایی واقع در مجاورت مرزهای مشترک سوریه و ترکیه کرده است خیلیها شگفتزده شدند.
برخلاف رویکرد سوریها، ارتش اسرائیل و همچنین رسانههای آمریکایی ادعا دارند جنگندههای اسرائیلی هدفی حایز اهمیت را بمباران کردهاند. براساس این ادعا جنگندههای اسرائیلی در عملیاتی که از حمایت ایالات متحده برخوردار بوده تاسیساتی محرمانه در شمال شرق سوریه که در آن سوریها با کمک کره شمالی در حال تولید سلاح هستهای بودهاند را بمباران کردند.
به دنبال طرح این ادعاها سوریه و کره شمالی هر گونه همکاری دو کشور در زمینه تسلیحات هستهای را رد کردند و پیونگیانگ با انتشار بیانیهای تند تهاجم جنگندههای اسرائیلی به سوریه را محکوم کرد. هر دو کشور اصرار دارند آنچه اسرائیلیها و آمریکاییها در توجیه حمله هوایی اخیر به قلمرو سوریه مطرح میکنند دروغهایی برای توجیه عملکرد تلآویو است.
جاشوآ لاندیس، استاد علوم سیاسی دانشگاه اوکلاهما که کارشناس امور سوریه است، میگوید: اردوگاه بازها در واشنگتن از این که کاخ سفید از مواضع تند خود در قبال پیونگیانگ دست برداشته است، ناخرسند هستند. میافزاید: این عده خواستار فراهم آوردن زمینه بلا اثر شدن توافقنامه گروه شش جانبه برای توقف برنامههای هستهای کره شمالی هستند.
آژانس بینالمللی انرژی اتمی پس از طرح ادعاهای اسرائیل در مورد فعالیتهای هستهای مخفیانه سوریه اعلام کرد این نهاد هیچ اطلاعی از وجود تاسیسات هستهای در سوریه یا برنامه هستهای این کشور ندارد. بوتینهشیان، وزیر امور سوریهای جلای وطن کرده، اخیرا در مصاحبه با شبکه تلویزیونی المنار ضمن رد کردن ادعاهای اسرائیل، تلآویو را به تلاش برای توجیه تهاجم هوایی خود به سوریه متهم کرد.
این اتهام که سوریه با همکاری کارشناسان کره شمالی به دنبال دستیابی به سلاح هستهای است، اصلا موضوع جدیدی نیست. آندروسل، سخنگوی وزارت امور خارجه ایالات متحده اولین بار در سال 2004 میلادی سوریه را به دنبال کردن برنامه هستهای مخفیانه با همراهی تامین کنندگانی سایهوار متهم کرد. او تاکید داشت دستگاههای اطلاعاتی ایالات متحده به مدارکی دست یافتهاند که موید حضور کارشناسان هستهای کره شمالی در سوریه است.
به گفته آمریکاییها، تحت مدیریت عبدالقدیرخان، پدر بمب اتم پاکستان و برجستهترین دانشمند هستهای این کشور، اولین بار سانتریفوژهای گازی و هیدروفلوراید اورانیوم را در اختیار کره شمالی قرار داده بود از طریق سوریه فناوری هستهای را در اختیار کره شمالی قرار داده بود.
این ادعاها موجب شده بود پارهای از رسانههای غربی مدعی شوند کره شمالی، مواد هستهای خود را در سوریه پنهان کرده است و کیمیونگایل، رهبر کره شمالی قصد دارد به رغم توقف ظاهری برنامه هستهای این کشور این برنامه را در تاسیساتی محرمانه در سوریه پیگیری کند.
سازمان اطلاعات مرکزی ایالات متحده (ClA) سه روز قبل از عملیات هوایی اسرائیل علیه سوریه ادعا کرد محمولهای دریایی از کره شمالی وارد یکی از بنادر سوریه شده است. اگر چه در مدارک دریایی این محموله سیمان عنوان شده بود اما آمریکاییها و اسرائیلیها اصرار دارند این محموله در واقع تجهیزات هستهای بوده است.
جان بولتون، سفیر پیشین ایالات متحده در سازمان ملل متحد اولین بار در سال 2004 و زمانی که معاون وزیر امور خارجه در امور کنترل تسلیحاتی بود سوریه را به پیگیری جاهطلبیهای هستهای خود با همکاری کره شمالی متهم کرد. این اتهام بخشی از سیل اتهاماتی بود که آمریکاییها در روزهای پس از تهاجم ائتلاف نخست رهبری این کشور به عراق علیه دمشق مطرح میکردند.
در ابتدا احتمال ارسال تسلیحات هستهای صدام حسین، دیکتاتور معدوم عراق به سوریه مطرح شد. پس از آن که همدستان صدام یکی پس از دیگری دستگیر شدند و هیچ گواهی در تایید این ادعا به دست نیامد، بولتون اتهام جدید را سر هم کرد. آژانس بینالمللی انرژی اتمی در ادامه اقدام به اعزام بازرسانی به سوریه کرد که با اتمام ماموریتشان اعلام کردند هیچچیز که موید فعالیتهای هستهای مخفیانه سوریه باشد به دست نیاوردهاند.
جنگ لفظی
اسرائیل به دنبال حمله هوایی به سوریه در صدد کاهش تنشها با دمشق برآمد. اولمرت برای آغاز مذاکرات بدون قیدوشرط با سوریها اعلام کرد و تاکید دارد تلآویو آماده است برای حلوفصل اختلاف عمیق دو طرف که پس از جنگ شش روزه 1967 و اشغال بلندیهای جولان دو چندان شده، مذاکره کند.
اسرائیلیها با هدف کاستن ارتشها با سوریه، بخشی از نیروهای خود را از بلندیهای جولان خارج کرده و واحدهای فراخوان شده را به پادگانهای صحرای نقب منتقل کردند.
خاویر سولانا، کمیسیونر ارشد امنیت و سیاست خارجی اتحادیه اروپا ساعاتی پیش از آن که هواپیماهای اسرائیلی حریم هوایی سوریه را نقض کنند پیام ایهود باراک، وزیر دفاع اسرائیل مبنی بر این که تلآویو برای کاستن از احتمال بروز جنگ با سوریها از تجمع نیروها در مرزهای مشترک با سوریه خواهد کاست را به اطلاع مقامات سوری رسانده بود.
تحلیلگران سیاسی اعتقاد دارند عملیات نظامی اخیر جنگندههای اسرائیلی با چراغ سبز کاخ سفید و در واقع با حمایت عملی واشنگتن انجام شد چرا که دو طرف امید داشتند با واکنش تند سوریها راه برای برافروختن آتش جنگ دیگری در خاورمیانه هموار شود اما موضعگیری سوریه در قبال این مساله، این فرصت را از آنان گرفت.