«ائتلاف آمریکا و ژاپن» در مسیر نامعلوم
دو چشم گریان و پر از اشک و فشار بر لبها، آخرین تصویر شینزوآبه 52 ساله به هنگام اعلام استعفای خود بود که از طریق دوربینهای فیلمبرداری پخش شد. دو چشم گریان شینزوآبه بیانگر حسرت و درد شدید او از ناکامی در بسیج حمایت سیاسی لازم برای تمدید قانون مبارزه با تروریسم است، طبق این قانون نیروهای ژاپنی میتوانستند به نیروهای آمریکایی مستقر در اقیانوس هند و افغانستان آب و مواد سوختی برسانند. این قانون، مهلت قانونیاش در یکم نوامبر آینده به پایان میرسد. استعفای ناگهانی نخستوزیر ژاپن که کم سنترین در میان همه نخستوزیرهای ژاپن پس از جنگ دوم جهانی میباشد، میتواند تاثیرات زیادی بر جای گذارد.
بسیاری از کارشناسان این استعفای غیرمنتظره در کشوری که هرگز به این غیرمنتظرهها خونگرفته را به اقدام دولت جرجبوش و اعمال فشار بسیار زیاد به نخستوزیر ژاپن هم پیمان قابل اعتماد آمریکا در آسیا، مرتبط میدانند زیرا جورجبوش میخواست که قانون مبارزه با تروریسم همچنان ادامه یابد و این فشار در زمانی اعمال میشد که شینزوآبه نتواسته بود برای حمایت از این قانون بسیج سیاسی مورد نیاز را به وجود آورد. تحلیلگران مخالفت قدرتمندانه و سرسختانه آقای ایچروا اوزاوا رهبر حزب دموکرات را یکی دیگر از عوامل اعلام استعفای شینزوآبه میدانند زیرا رهبر حزب دموکرات که مخالف رویکرد نخستوزیر ژاپن است به شدت به ادامه حمایت از عملیات نظامی ایالات متحده آمریکا مخالفت میکند چون او اعتقاد دارد که این عملیات باید به تایید سازمان ملل متحد برسد.
رهبر حزب دموکرات امیدوار است که حزبش به بیشتر کرسیهای مجلس مشورتی در انتخابات اخیر دست یابد و اگر او به چنین پیروزی دست یابد میتواند قانون مبارزه با تروریسم را پیش از فرا رسیدن اول نوامبر به طور کلی ناکارآمد کند. نکته بسیار مهم این است که اگر حزب دموکرات نتواند به دو سوم کرسیهای مجلس مشورتی دست نیابد، در صورت عدم موافقت مجلس مشورتی با تصویب قوانین، مجلس نمایندگان میتواند قوانین را از طریق همین مجلس به تصویب برساند خصوصا این که حزب لیبرال دموکرات با مشارکت حزب کومیتو دو سوم کرسیهای مجلس نمایندگان را در اختیار دارد. استعفای غیرمنتظره شینزوآبه، آینده ائتلاف ژاپنی ـ آمریکایی را در لیست انتظار قرار خواهد داد زیرا آینده این ائتلاف به درگیری سیاسی که هم اکنون میان او دو اردوگاه اصلی در حال انجام است مرتبط میشود. اردوگاه اول به رهبری، رهبر جدید حزب لیبرال دموکرات یعنی کسی که به جای شینزوآبه خواهد آمد، فعالیت خواهد کرد زیرا رهبر این حزب، به منصب نخستوزیری خواهد رسید. در راس اردوگاه دوم ایچروا اوزاوار رهبر حزب دموکرات قرار دارد.
طرفداران اردوگاه اول بر این باورند که تمدید قانون مبارزه با تروریسم برای تحکیم مواضع و ائتلاف امنیتی و راهبردی با دولت آمریکا یک گام بسیار مهم تلقی میشود زیرا ژاپن از این طریق قادر خواهد شد که از نیروهای آمریکایی مستقر در اقیانوس هند، حمایت لجستیکی به عمل آورد و ادامه این فعالیت برای اثبات مصداقیت ژاپن به عنوان یک همپیمان قابل اعتماد بسیار با اهمیت است. طرفداران این اردوگاه اعتقاد دارند عدم تعهد و عدم وفاداری ژاپن میتواند به منافع ملی این کشور آسیبهای جدی وارد آورد.
و این امر در مقطعی صورت میپذیرد که ژاپن از سوی همسایگان کره شمالی و چین با تهدیدهای موشکی، هستهای روبهرو میباشد. ژاپن با ادامه همکاری با آمریکا میتواند با چتر هستهای آمریکا مورد حمایت قرار گیرد.
طرفداران اردوگاه دوم عقیده دارند که تمدید قانون یاد شده به معنای نادیده گرفتن اصول مسالمتآمیز قانون اساسی ژاپن است زیرا طبق قانون اساسی ژاپن این کشور نمیتواند در درگیریهای خارجی دخالت نظامی بکند و همین امر موجب خواهد شد که ژاپن به درگیریها و جنگهایی کشیده شود که آمریکا مسوول راهاندازی آنهاست و ژاپنیها در این جنگها هیچگونه دخالتی و سودی نخواهد داشت. طرفداران این اردوگاه اعتقاد دارند که تایید مطلق سیاستهای تک روانه آمریکا از سویی میتواند این کشور را با خطرات زیادی مواجه کند و منافع ملی و قومی این کشور را آسیبرسان گردد. گفتنی است پس از رخدادهای یازدهم سپتامبر، تایید سیاستهای آمریکا توسط گونچیر و کویزومی نخستوزیر سابق ژاپن به شکل بیسابقهای ادامه یافت و ژاپن با قدرت به حمایت از فعالیتهای نظامی آمریکا در عراق و افغانستان پرداخت، همین امر موجب گردید که آگاهان به این باور برسند که ژاپن در آینده به انگلستان شرق که به حمایت از سیاستهای آمریکا اشتهار دارد تبدیل شود.
این دو دیدگاه، متناقض در مورد تمدید قانون مبارزه با تروریسم برای آینده زندگی سیاسی ژاپن و هم چنین در مورد روابط امنیتی و راهبردی با ایالات متحده آمریکا پنج سناریوی احتمالی را شکل میدهد.
1) این سناریو در عقبنشینی دموکرات از موضع کشدار خود متبلور میشود زیرا ترس آن وجود دارد که ادامه این موضع به ایجاد شکافهای عمیق و بروز نوعی حالت عدم ثبات سیاسی داخلی منجر شود. بیشک این همان سناریویی است که دولت آمریکا اکنون از آن حمایت میکند ولی نکته مهم در این میان عدم درک سرشت و شخصیتهای اوزاوا رهبر این حزب از امکان وقوع چنین سناریویی جدا میکاهد زیرا او به سختگیری و پایبندی شدید به مواضع خود، اشتهار دارد.
2) این سناریو در نادیده گرفتن مخالفت حزب دموکرات و تصویب آن در مجلس نمایندگان که حزب لیبرال دموکرات دو سوم کرسیهای آن را در دست دارد و روزنامه یومیوری شیمبون و تعدادی از مراکز سیاسی آمریکا از پشت پرده این امر حمایت میکنند، خلاصه میشود ولی نارضایتی مردمی از اقدامات حزب لیبرال دموکرات در دوره اخیر ممکن است حزب حاکم را از نظر سیاسی در صورت پیاده کردن چنین روش خشونتآمیزی در وضعیت بسیار نامناسبی قرار دهد.
3) حزب لیبرال دموکرات بر تصویب قانون مبارزه علیه تروریسم اصرار ورزد و برای تایید آن به سوی مردم روی آورد و مجلس نمایندگان را منحل کند و خواستار برگزاری انتخابات زودرس شود و شعار حفظ ائتلاف مستحکم با ایالات متحده آمریکا را بیش از حد گذشته مطرح سازد. در این سناریو احتمال آن میرود که رهبری بسیار قدرتمند پدیدار شود که بتواند در آن واحد ریاست حزب لیبرال دموکرات و آرای مردمی را نسبت به مواضع و حزب و سیاستهایش را به دست آورد و این امر موجب خواهد شد که حزب مخالف دموکرات و رهبرش بار دیگر در سایه باقی بمانند ولی احتمال موفقیت این سناریو پس از مخالفت کویزومی با ورود به مسجد و به مبارزه کسب ریاست حزب لیبرال دموکرات به شدت کاهش یافته است.
4) این سناریو در اقدام ایالات متحده آمریکا در پناه جستن به شورای امنیت ملی جهت دستیابی به قطعنامه شورای امنیت برای انجام ماموریت مبارزه با تروریسم در اقیانوس هند خلاصه میشود و در آن صورت بر تنها مورد مخالفت از سوی رهبر حزب دموکرات پیروزی حاصل میشود. اگر چنین امری تحقق یابد بیشک رهبر حزب دموکرات خود را پیروز این جنگ سیاسی خواهد دانست، زیرا در آن موقع خواهد گفت که بالاخره توانست بزرگترین کشور جهان را به تغییر سیاست و همسویی با سیاستهای حزب وا دارد ولی بازهای دولت آمریکا با توجه به باورهای خاص خود جهت توجیه حقوق مقدس خود برای رهبری جهان ممکن است برای راهاندازی این احتمال حتی به شورای امنیت رجوع نکنند و با استفاده از قدرت خود چنین کاری را به انجام رسانند ولی وضعیت فعلی عراق شاید آنها را بر آن دارد که به طور جدی در این زمینه به فکر فرو روند.
5) سناریوی پنجم که ممکن است سناریوی قابل اجرایی باشد بر عقبنشینی رهبران حزب لیبرال دموکرات از تصویب قانون مبارزه با تروریسم و اعتراف به درخواستهای رهبر حزب دموکرات و معذرتخواهی از ایالات متحده آمریکا، قوام میگیرد.
امید حزب لیبرال دموکرات این است که آنها پیش از ورود به رویارویی قطعی با حزب دموکرات در آینده نزدیک بتواند بار دیگر نیروهای خود را به بهترین شکل ممکن سازماندهی کنند و شاید استعفای ناگهانی آبه مقدمهای برای ایجاد رهبری جدید و واقعگرایی که بتواند این سناریو را قوام بخشد، باشد. استعفای شینزوآبه که آگاهان او را در ردیف بازهای تندرو قرار میدادند حالتی شبه ناممکن تلقی میشد و شاید این استعفا موجب گردد که آقای فوکورا که بسیاری از آگاهان او را در ردیف کبوترها قرار میدهند برای رسیدن به پست ریاست حزب و سپس نخستوزیری آماده گردد.
به هر حال به نظر میرسد که صحنه سیاسی ژاپن در حالتی از مه گرفتگی و پیچیدگی قرار گرفته باشد و حتی موجب گردد که انتخاب یک رهبر جدید سیاسی نتواند درخواستهای آمریکا مبنی بر حمایت از قانون مبارزه با تروریسم را پاسخگو شود. این حالت پرسش مهمی را مطرح میسازد.
آیا ائتلاف امنیتی و راهبردی میان ژاپن و ایالات متحده آمریکا که بیش از نیم قرن است پا برجا مانده اکنون در حالت پس رفت و عقبنشینی قرار گرفته است؟ یا این که به رغم عدم توافق پیگیری حمایت از نیروهای آمریکایی حاضر در اقیانوس این ائتلاف از قدرت و متانت بیشتری برخوردار شده است؟
آنچه که بر پیچیدگی آینده ائتلاف ژاپنی و آمریکایی میافزاید وجود نگرانی شدید در برخی مراکز سیاسی و راهبردی ژاپن از مواضع غیرمنتظره و متارکه جنگ با کره شمالی و اعتماد شدید به چین جهت حل این پرونده حساس میباشد زیرا از دیدگاه ژاپن انجام چنین امری میتواند بر ابهامهای موجود بیفزاید.
نظرات بینندگان
پربیننده ترین
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
