البرادعی و توافق ایران و آژانس

پس از تقابل کشورهای مخالف فعالیت‌های هسته‌ای ایران با دبیر کل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی به خاطر حمایت وی از توافق ایران و آژانس در جهت رفع شبهات این نهاد بین‌المللی، نگاه‌ها بیش از پیش به نقش محمد البرادعی در هدایت ساز و کارهای مرتبط با وظایف آژانس معطوف شده است.

 با توجه به این موضوع روزنامه نیویورک تایمز در گزارشی به بررسی توافق‌های ایران و آژانس بین‌المللی انرژی اتمی و نقش محمد البرادعی در این میان پرداخته و وی را به عنوان یک عنصر تأثیر گذار در اوج تقابل ایران و غرب معرفی کرده است.

نیویورک تایمز در این باره می‌نویسد: روز بعد از انتشار گزارش دبیر کل درباره توافق ایران و آژانس، دیپلمات‌های آمریکا، فرانسه، انگلیس و آلمان به دفتر او در مقر آژانس در وین رفتند تا با هم اعتراض خود را به وی اعلام کنند. آنها گفتند که این توافق دخالت غیرمسئولانه‌ای است که ممکن است استراتژی شورای امنیت را که هدفش تنبیه ایران و نه پاداش دادن به آن است، متزلزل کند، اما البرادعی سئوال کرد که وقتی ایران می‌خواهد به سؤالات پاسخ دهد، من باید چه کنم؟ به آنها بگویم که نمی‌توانند؟ وی پس از آن منتقدان این اقدام خود را به افرادی تشبیه کرد که سر و صدای بیهوده راه می‌اندازند.

 در ادامه این گزارش که ایرنا متن کامل آن را منتشر کرده، آمده است: تقریبا 5 سال پس از آنکه البرادعی درباره عراق مقابل دولت بوش ایستاد و آنگاه به خاطر دردسرهایی که متحمل شده بود، جایز صلح نوبل را از آن خود کرد، اکنون خود را در مرکز تقابل پر سر و صدای غرب با ایران مشاهده می‌کند.

 یک تجربه موفق

طرفداران البرادعی، با اشاره به حقانیت سخنان البرادعی درباره عراق مبنی بر اینکه هیچگونه مدرکی حاکی از وجود برنامه فعال هسته‌ای در عراق بدست نیامده، تاکید می‌کنند که به همین دلیل اکنون باید به سخنان وی گوش فرا داد. توماس فرانک، یک استاد بازنشسته حقوق بین‌الملل در کالج حقوق دانشگاه نیویورک، در این باره گفت: اگر از همان اول به سخنان البرادعی گوش داده‌ بودیم، اکنون با فاجعه جنگ عراق روبه‌رو نبودیم.

البرادعی در ماه مارس سال 2003 به شورای امنیت اعلام کرد که بازرسان آژانس پس از 3 ماه هیچ مدرک یا نشانه منطقی‌ای دال بر از سرگیری برنامه تسلیحات هسته‌ای عراق پیدا نکرده‌اند، وقتی هم که جرج ‌بوش، عراق را به تلاش برای خرید اورانیوم در آفریقا متهم کرد، البرادعی این خبر را رد کرده و آن را نادرست خواند.

البرادعی و ایران؛ پیروز میدان

نیویورک تایمز در ادامه می‌نویسد: اینکه ایران از خطر مهمی گذشته است، فرضیه نانوشته‌ای است که در پس توافقنامه جدید ایران و آژانس نهفته است. به گفته مقامات غربی منتقد البرادعی، واکنش وی نسبت به همه انتقادات این است که شما فقط مشکوک هستید و آژانس نمی‌تواند درباره نیات ایران قضاوت کند. در روزهای بعد از انتشار گزارش‌ وی از توافق‌ ایران با آژانس و پس از انتقادات بسیاری که از البرادعی مطرح شد، بسیاری از کشورها فهمیدند که راهبرد آنها نتیجه عکس داشته است، به همین دلیل تصمیم گرفتند به جای منزوی کردن دبیر کل، با او همکاری کنند.

 مبنای آنها برای این تصمیم این بود که البرادعی و ایران این بار پیروز میدان بودند، اما اکثریت کشورهای جهان توافقنامه مذکور و تعیین جدول زمانی را گامی به جلو قلمداد کردند و دیپلماسی غرب نیز کاملا ناامیدانه متوقف شد. در هفتم سپتامبر، نمایندگان 4 کشور غربی بار دیگر به دیدار دبیر کل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در دفترش رفتند، اما این بار از تلاش‌های وی حمایت کردند.

به نوشته نیویورک تایمز، البرادعی در مصاحبه‌ای، با اشاره به اینکه این تحول، یک تغییر کامل و نتیجه توضیحات و قاطعیت وی است، توافقنامه ایران و آژانس را گام محکمی در زمینه جلوگیری از درگیری با تهران دانست.