مبارزه برای حجاب

پافشاری برای تغییرات قانون اساسی در خصوص حجاب نه تنها ناظران خارجی را شگفت‌زده کرده است بلکه مسئله‌ای است که برای مردم ترکیه نیز جالب است.

آمار دقیقی از زنانی که در کشور ترکیه به خاطر عقاید دینی خود از حجاب اسلامی استفاده می‌کنند در دست نیست. اما به طور تقریبی‌ می‌توان بیان کرد که بیش از نیمی از زنان ترک دارای حجاب اسلامی هستند. مسئله حجاب به آزادی عقاید و مذهب مرتبط است. در دنیای امروز به افراد این اجازه داده می‌شود تا زمانی که به قوانین اجتماعی آسیبی نرسانند از هر نوع پوششی که تمایل دارند استفاده کنند. کشورهای سکولار نیز به نوبه خود برای پوشش‌های دینی ارزش قائل هستند.

در کشور ترکیه نیز که مطابق با ارزش‌های یک نظام سکولار اداره می‌شود زنان اجازه استفاده از حجاب اسلامی را دارند اما برای این استفاده حد و مرزی در قانون اساسی قائل شده‌اند.

استفاده از پوشش اسلامی در دانشگاه‌ها و مراکز دولتی ممنوع است. این بدان معنا است که زنانی که دارای حجاب اسلامی هستند،  نمی‌توانند در دانشگاه از روسری استفاده کنند و این به طور خاص بیانگر این واقعیت است که آنها نمی‌توانند از تحصیلات دانشگاهی بهره‌مند شوند.

 حزب حاکم عدالت و توسعه که پیش از انتخابات پارلمانی قول اصلاحات قانون اساسی را داده بود اکنون تمام توان خود را بر سر موضوع حجاب در ترکیه متمرکز کرده است. اولین قدمی که حزب عدالت و توسعه برای آغاز اصلاحات در ترکیه بر داشته است به زنان این اجازه را می‌دهد تا بتوانند با حجاب اسلامی به دانشگاه‌ها بروند.

 در آستانه تحول

با مطرح شدن این موضوع، روسای دانشگاه‌ها در ترکیه خواستار به تعویق افتادن این مسئله شده‌اند.

 درک این مسئله که چنین موضوعی به آشوبی بزرگ تبدیل شود کمی دشوار است. ترکیه در آستانه تحولات بزرگی قرار دارد.

بسیاری انتخابات اخیر این کشور را به آغاز یک دوره جدید تاریخی تعبیر می‌کنند و معتقدند که روند دموکراسی در این کشور روندی رو به رشد است.

اما زمانی که مسئله‌ای مانند حجاب به چنین جنجالی در سیاست ترکیه تبدیل می‌شود به این نتیجه می‌رسیم که ترکیه هنوز نتوانسته است از دروازه دموکراسی عبور کند. آنهایی که امروز معتقدند که آزادی استفاده از حجاب اسلامی در ترکیه می‌تواند به پایه‌های دموکراسی صدمه وارد کند باید این موضوع را بدانند که کسانی که سال‌ها پیش این قوانین را وضع کرده‌اند دموکراسی را زیر علامت سوال برده‌اند.

رجب ‌طیب اردوغان، نخست‌وزیر ترکیه که به سوالات خبرنگاران در خصوص تغییرات جدید قانون اساسی پاسخ می‌داد اظهار داشت که بحث‌های به وجود آمده بر سر تغییرات قانون اساسی بسیار زود هنگام است که چرا که پیش‌‌نویس این تغییرات هنوز در مراحل اولیه است.

نخست‌وزیر ترکیه همچنین اظهار داشت که اکنون در دوره‌ای هستیم که بهتر است فرصت را از دست ندهیم. ما باید به یکدیگر اعتماد داشته باشیم و یکدیگر را درک کنیم. ما اکنون در شرایطی هستیم که باید ارزش‌های مشترک خود را گسترش دهیم. حزب عدالت توسعه به رهبری رجب ‌طیب اردوغان در دوره 5 ساله پیش می‌دانست که این تغییرات را نمی‌تواند از سد‌ احمد نجدت ‌سزر، رئیس‌جمهور سکولار ترکیه بگذارند. اکنون که یکی از یاران خود را به صندلی ریاست جمهوری نشانده است سعی دارد تا از فرصت به دست آمده نهایت استفاده را ببرد.

به نظر می‌رسد که دولت آقای اردوغان با وجود تمام مخالفت‌های موجود، اصلاحات مدنظر خود را پیش خواهد برد چرا که بزرگترین مخالف این اصلاحات یعنی ارتش نیز می‌توان در این برهه از زمان دست به اقدام بازدارنده‌ای بزند.

ارتش به عنوان نیروی حافظ نظام سکولار ترکیه می‌داند که هر اقدامی می‌تواند به روند پیوستن ترکیه به اتحادیه اروپا صدمه بزند. بنابراین امروز راه برای حزب عدالت و توسعه باز است تا بتواند تمام آن چه را که در این 5 سال از آن سخنی نگفته است را به مرحله اجرا بگذرد.